II SA/Po 1040/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-12-27

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, pomimo uiszczenia wpisu od skargi, w sytuacji gdy nie uzupełniła wniosku o przyznanie prawa pomocy zgodnie z wezwaniem sądu?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżąca, mimo wezwania, nie uzupełniła wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową i majątkową. Uiszczenie wpisu od skargi nie pozbawiało jej interesu prawnego w domaganiu się zwolnienia od kosztów, jednakże ciężar wykazania braku możliwości poniesienia kosztów spoczywał na niej i nie został spełniony. Brak wystarczających dowodów uniemożliwił ocenę, czy skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową. Sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku o szczegółowe dane dotyczące dochodów, zeznań podatkowych, wyciągów bankowych oraz kosztów utrzymania. Skarżąca, mimo doręczenia wezwania, nie uzupełniła wniosku, ale uiściła wpis od skargi. Wobec braku uzupełnienia wniosku, sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 grudnia 2011r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi I. C.-Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2011r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca I. C.-Z. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (k. 17 akt sąd.). W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że pozbawiona została prowadzenia działalności gospodarczej i zarobkowania. Oświadczyła, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi razem z mężem. Posiadają dom jednorodzinny o powierzchni 170 m², działkę o powierzchni 0,38 ha, na której znajduje się hala o powierzchni 400 m². Wnioskodawczyni oświadczyła, że nieruchomości obciążone są hipoteką, dom stanowi przedmiot egzekucji komorniczej zawieszonej do 15 października 2011r. Posiada samochód osobowy z 1990r. o wartości 2.000 zł. Oświadczyła, że klatki do hodowli królików wraz z osprzętem stanowią wartość 52.000 zł. Nadto wnioskodawczyni oświadczyła, że mąż prowadzi działalność gospodarczą, która jest zawieszona z powodu braku zleceń. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny co do sytuacji finansowej i rodzinnej skarżąca została wezwana, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 513, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Wobec powyższego zobowiązano skarżącą przede wszystkim do podania wszystkich źródeł miesięcznych dochodów, jakie uzyskuje ona wraz z mężem oraz do poparcia tych twierdzeń odpowiednimi dokumentami. Następnie wezwano skarżącą do przedłożenia rocznego zeznania podatkowego za 2010r. jej oraz męża oraz przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych za okres ostatnich 6 miesięcy wraz z informacją o zaciągniętych kredytach i pożyczkach oraz o zajęciach komorniczych. Wyciągi z tych rachunków przedstawiają, bowiem wprost skalę środków jakimi rzeczywiście skarżąca dysponuje. Zwrócono się do skarżącej o opisanie posiadanego przez nią majątku nieruchomego, w tym do podania jakie przynosi on dochody i jakich kosztów utrzymania wymaga. Dla oceny sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej, w świetle jej możliwości uiszczenie kosztów sądowych, istotne było przedstawienie rzeczywistego stanu sprawy w tym zakresie. Nadto wezwano skarżącą do podania spisu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania rodziny, bowiem ich wysokość również wskazuje na wielkość środków jakimi wnioskodawczyni rzeczywiście rozporządza. Wezwanie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 12 grudnia 2011r. (k. 41 akt sąd.). W dniu 19 grudnia 2011r. skarżąca uiściła wpis od skargi w wysokości 200 zł. Nie odniosła się natomiast do żadnego z punktów wezwania do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy. Tym samym nie podała istotnych danych oraz nie wyjaśniła wątpliwości, co do jej stanu majątkowego. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że skarżąca uiszczając wpis sądowy wykonała aktualnie ciążący na niej obowiązek poniesienia kosztów sądowych związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). W tej sytuacji skarżąca nie ma interesu prawnego w domaganiu się zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu pozostaje, bowiem aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem nadal ciąży obowiązek poniesienia tych kosztów. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Owe wykazanie polegać, więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że wnioskodawczyni nie dysponuje środkami, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania, chociażby w części. W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe skarżącej zawarte w treści formularza o prawo pomocy nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach wnioskodawców. Wniosek skarżącej o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji dotyczącej zdolności do poniesienia kosztów przedmiotowego postępowania, chociażby w części. Wnioskodawczyni nie podała nawet przybliżonej wysokości dochodów, z których pokrywa koszty koniecznego utrzymania rodziny. Niewystarczające jest, bowiem samo twierdzenie, że skarżąca została pozbawiona zarobkowania, a jej mąż zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej Na wnioskodawczyni ciąży obowiązek wykazania, że mimo dysponowania majątkiem nie ma możliwości uiszczenia kosztów sądowych w sprawie oraz poparcie tych okoliczności dokumentami źródłowymi. Ostatecznie skarżąca na wezwanie nie udzieliła żadnej merytorycznej odpowiedzi. Nie wyjaśniła także kwestii swoich zaległości płatniczych i prowadzonych egzekucji. Wobec powyższego opierając się o treść formularza wniosku o prawo pomocy przyjąć należy, iż skarżąca nie zrealizowała warunku wykazania, iż nie jest w stanie uiścić kosztów niniejszego postępowania, chociażby w części. Przedłożone oświadczenie nie odzwierciedla pełnej i rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawczyni oraz rodziny w niniejszej sprawie. Brak materiału dowodowego, który uzasadniałby stanowisko, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych, bez uszczerbku koniecznego jej utrzymania i rodziny, musiał skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło