II SA/Po 1041/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 stycznia 2014r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2013r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego postanawia 1. ustanowić dla J. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca J. K. na urzędowym formularzu PPF złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (k.14 akt sad.). W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że choruje od czasu szkoły średniej. Jest okresowo całkowicie niezdolna do pracy. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami, którzy są na emeryturze oraz z bratem, który także choruje. Wspólnie zamieszkują w mieszkaniu o powierzchni [...] m² w G. Rodzina utrzymuje się z emerytur rodziców w wysokości po [...] zł miesięcznie, z renty brata w wysokości [...] zł miesięcznie oraz z renty socjalnej skarżącej w wysokości [...] zł miesięcznie, co łącznie daje kwotę [...] zł. Nadto skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnych innych nieruchomości, wartościowych ruchomości czy oszczędności. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Skoro skarżąca zwolniona jest z ustawy to nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, zatem zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.). Żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezpodstawne. Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie racy prawnego, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Czteroosobowa rodzina utrzymuje się jedynie ze świadczeń emerytalno-rentowych. Z uwagi na chorobę skarżąca ma ograniczone możliwości podjęcia zatrudnienia, okresowo nie ma możliwości świadczenia pracy. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wysokość uzyskiwanych dochodów pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb koniecznego utrzymania członków rodziny. Ponosi także dodatkowe koszty leków. Po uiszczeniu niezbędnych wydatków nie pozostają już wolne środki, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Skarżąca nie dysponuje również żadnymi oszczędnościami, celem poniesienia tych kosztów postępowania sądowego. Przedstawiona przez wnioskodawczynię sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia radcy prawnego z wyboru. Nadto zauważyć należy, że sprawa znajduje się na etapie skargi kasacyjnej, którą sporządzić może w zasadzie tylko profesjonalny pełnomocnik. Skarżąca nie należy bowiem do grona osób mogących sporządzić taką skargę osobiście. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 239 pkt 1a) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska