II SA/Po 1041/15
WyrokWSA w Poznaniu2016-02-24
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Jolanta Szaniecka, Barbara Drzazga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek celowy może być przyznany na pokrycie wydatków, które nie są uznawane za niezbędne potrzeby bytowe, zwłaszcza gdy wnioskodawca otrzymuje już inne świadczenia z pomocy społecznej?Ratio decidendi
Zasiłek celowy ma na celu zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych i stanowi wsparcie, a nie stałe źródło utrzymania. Organ ma prawo ocenić hierarchię potrzeb i uznać, że niektóre z nich, takie jak zakup drobnych artykułów czy doładowanie telefonu, powinny być pokrywane z bieżących dochodów wnioskodawcy, szczególnie gdy otrzymuje on już inne świadczenia, takie jak zasiłek okresowy i celowy na żywność. Decyzje w tym zakresie opierają się na uznaniu administracyjnym, które musi uwzględniać zarówno interes obywatela, jak i możliwości organu.Stan faktyczny
Skarżący K. K. wnioskował o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie różnych wydatków, w tym na żywność, materiały budowlane, doładowanie telefonu, artykuły biurowe i inne. Organy pomocy społecznej odmówiły przyznania zasiłku, wskazując, że część wnioskowanych wydatków nie stanowi niezbędnych potrzeb bytowych, a skarżący otrzymuje już inne świadczenia (zasiłek okresowy, zasiłek celowy na żywność), które powinny pokryć te koszty. Podkreślono również brak aktywności skarżącego w celu poprawy swojej sytuacji życiowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. K.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr.) Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2016 roku sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę
Decyzją z dnia (...) września 2015 r., (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (powoływane dalej jako "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. (powoływanego dalej jako "Prezydent") z dnia (...) kwietnia 2015 r., (...), którą odmówiono K. K. przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego.
Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym.
Wnioskami z dnia (...) marca 2015 r. (k. 4 akt administracyjnych), (...) marca 2015 r. (k. 7 akt administracyjnych) oraz z dnia (...) marca 2015 r. (k. 9 akt administracyjnych) K. K. wystąpił przyznanie mu pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na szereg poniesionych już potrzeb, które udokumentował rachunkami. Objęły one rachunki za żywność w łącznej kwocie (...) zł, łatę impregnowaną (tzw. kantówkę) za (...) zł, zwrot kosztów doładowania telefonu za kwotę (...) zł, zwrot kosztów zakupu artykułów w komisie za kwotę (...) zł, zwrot kosztów zakupu koperty i znaczka pocztowego oraz folii tunelowej za kwotę (...) zł, zwrot kosztów zakupu drewna za kwotę 68,16 zł, zwrot kosztów za zakup śrub za kwotę (...) zł, zwrot kosztów zakupu ziemi za kwotę (...) zł, zwrot kosztów doładowania telefonu za kwotę (...) zł, zwrot kosztów zakupu i znaczka pocztowego za kwotę (...) zł, zwrot kosztów zakupu doładowania telefonu za kwotę (...) zł, zwrot kosztów zakupu koperty i znaczka pocztowego za kwotę (...) zł oraz zwrot kosztów zakupu artykułów biurowych za kwotę (...) zł.
Decyzją z dnia (...) kwietnia 2015 r., (...), Prezydent – powołując się na art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1,3 i 4, art. 4.,art. 7, art. 8 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i 4, art. 11 ust 3, art. 14, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U z 2015 r., poz. 163 ze zm. – zwanej dalej "u.p.s.") oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823, zwane dalej "rozporządzeniem z dnia 17 lipca 2012 r.") odmówił przyznania K. K. pomocy pieniężnej w formie zasiłku celowego na: zwrot kosztów zakupu żywności w łącznej wysokości (...) zł na pokrycie kosztów zakupu kantówki, w wysokości (...) zł, zwrot kosztów doładowania telefonu w wysokości (...) zł, zwrot kosztów zakupu artykułów w komisie w wysokości (...) zł, zwrot kosztów zakupu koperty i znaczka pocztowego, folii tunelowej w wysokości (...) zł, zwrot kosztów zakupu drewna w wysokości (...) zł, zwrot kosztów zakupu śrub w wysokości (...) zł, zwrot kosztów zakupu ziemi w wysokości (...) zł, zwrot kosztów doładowania telefonu w wysokości (...) zł, zwrot kosztów zakupu koperty i znaczka pocztowego w wysokości (...) zł, zwrot kosztów zakupu doładowania do telefonu w wysokości (...) zł, zwrot kosztów zakupu koperty i znaczka pocztowego w wysokości (...) zł oraz zwrot kosztów zakupu artykułów biurowych w wysokości (...) zł.
W uzasadnieniu decyzji Prezydent wskazał, że K. K. w dniach (...), (...) i (...) marca złożył wnioski o pomoc pieniężną obejmującą zwrot wydatków wymienionych wyżej. Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że skarżący wystąpił o pomoc w formie zorganizowania spotkania z szefem Komendy Wojewódzkiej Panem R. B.
Organ dalej wyjaśnił, że zgodnie z art. 106 ust. 4 u.p.s. przyznanie świadczenia poprzedzone jest każdorazowo wywiadem środowiskowym lub jego aktualizacją. Aktualizacja wywiadu przeprowadzona została dnia (...) marca 2015 r. W toku postępowania ustalono, że K. K. ma 55 lat, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jego dochód w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosków stanowił zasiłek okresowy w miesięcznej wysokości (...) zł przyznany przez Prezydenta na okres od (...) stycznia 2015 r. do (...) kwietnia 2015 r. Ponadto, w okresie od stycznia do kwietnia 2015 r. został skarżącemu przyznany zasiłek celowy na zakup żywności w miesięcznej wysokości (...) zł. Organ dodał, że K. K. z przyznanego zasiłku okresowego nie ponosi żadnych opłat związanych z eksploatacją budynku. Zamieszkuje w altanie ogrodowej, która się mieści na terenie Rodzinnych Ogródków Działkowych przy ul. (...) w P. Właścicielem działki jest nadal ojciec skarżącego W. K. Altana, w której zamieszkuje K. K. jest murowana i ocieplona. Składa się z jednego pokoju, aneksu kuchennego, WC oraz stryszku; nie ma w niej łazienki. Do budynku doprowadzony jest prąd i woda. Altana jest ogrzewana piecykiem na węgiel lub grzejnikiem olejowym na prąd. Podczas przeprowadzanej aktualizacji wywiady środowiskowego w dniu (...) marca 2015 r. w altanie było ciepło przy piecyku było przygotowane drewno do palenia. Również na zewnątrz budynku było ułożone drzewo, którym można ogrzewać altanę. K. K. został przez organ zobowiązany do oszczędnego korzystania z piecyka elektrycznego, który w znacznym stopniu generuje koszty zużycia energii elektrycznej. W okresie zimowym ze względów bezpieczeństwa (aby nie popękały rury) na całym terenie działek należących do Rodzinnych Ogrodów Działkowych jest odłączona woda. Taka sytuacja ma miejsce co roku, o czym K. K. wie, gdyż na terenie działek mieszka od 13 lat. W tym czasie ma on możliwość korzystania z łazienki i toalety ojca, który mieszka niedaleko działek. Ponadto K. K. przynosi wodę od ojca i ma możliwość korzystania z własnej ubikacji.
Prezydent wskazał dalej, że K. K. pozostaje pod opieką lekarza psychiatry w Przychodni Zdrowia Psychicznego, przy ul. (...) i lekarza rodzinnego w Przychodni Lekarskiej, przy ul. (...). Podczas przeprowadzanej aktualizacji wywiadu środowiskowego K. K. pomimo zdiagnozowanej przewlekłej choroby nadal nie widział potrzeby, aby złożył wniosek do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności celem ustalenia stopnia niepełnosprawności. Podczas rozmowy K. K. oświadczył, że jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy. Organ wskazał, że na datę wywiadu termin wizyty wyznaczony został wyznaczony na dzień (...) kwietnia 2015 r., a skarżący nadal nie poszukuje pracy we własnym zakresie oświadczając, że ma bardzo dużo innych zajęć i od poszukiwania pracy dla niego jest Powiatowy Urząd Pracy.
Przechodząc do zagadnień prawnych organ wyjaśnił, że prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom o dochodach nie przekraczających kryterium dochodowego, które – zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 17 lipca 2012 r. – wynosi 542 zł. Dochód K. K. nie przekracza kryterium dochodowego. Prezydent wskazał dalej, że zgodnie z art. 39 ust 1 i 2 u.p.s. pomoc w formie zasiłku celowego powinna być przeznaczona na zabezpieczenie niezbędnej potrzeby, którą należy rozumieć jako pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
Organ ustalił, że od stycznia do grudnia 2014 r. K. K. otrzymał wsparcie w wysokości (...) zł., co w skali jednego miesiąca daje kwotę (...) zł, a od początku roku 2015 w łącznej wysokości (...) zł. co w skali jednego miesiąca daje kwotę (...) zł.
W celu zabezpieczenia niezbędnych potrzeb życiowych K. K. Prezydent (Filia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej) przyznała mu pomoc na podstawie następujących decyzji:
1) decyzja (...) z dnia (...) stycznia 2015 r. przyznająca pomoc w formie zasiłku okresowego w wysokości po (...) zł miesięcznie na okres od (...) stycznia do (...) kwietnia 2015 r.;
2) decyzja (...) z dnia (...) stycznia 2015 r. przyznająca pomoc w formie zasiłku celowego na zakup żywności w lutym 2015 r. w wysokości po (...) zł;
3) decyzja (...) z dnia (...) stycznia 2015 r. przyznająca pomoc w formie zasiłku celowego na zakup żywności w marcu 2015 r. w wysokości (...) zł;
4) decyzja (...) z dnia (...) stycznia 2015 r. przyznająca pomoc w formie zasiłku celowego na zakup żywności w kwietniu 2015 r. w wysokości (...) zł;.
5) decyzja (...) z dnia (...) stycznia 2015 r. przyznająca pomoc w formie zasiłku celowego na opłacenie energii elektrycznej w wysokości (...) zł;
6) decyzja (...) z dnia (...) lutego 2015 r. przyznająca pomoc w formie zasiłku celowego na zwrot za zakup obuwia w wysokości (...) zł;
7) decyzja nr (...) z dnia (...) lutego 2015 r. przyznająca pomoc w formie zasiłku celowego na zakup leków w wysokości (...) zł.
Przedstawiwszy powyższe decyzję Prezydent stwierdził, że nie znajduje podstaw do sfinansowania zwrotu kosztów zakupionej w lutym-marcu 2015 r. żywności w łącznej wysokości (...) zł. K. K. otrzymał w tym miesiącu, podobnie jak w poprzednich miesiącach, zasiłek celowy na powyższy cel w wysokości (...) zł, miesięcznie, zatem zgłaszana potrzeba została już zabezpieczona. Organ nie znalazł również podstaw do zwrotu poniesionych nakładów finansowych za dokonane zakupy w lutym-marcu 2015 r. oraz do przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na: na zwrot kosztów zakupu kantówki (...) zł, zwrot kosztów doładowania telefonu (...) zł, zwrot kosztów zakupu artykułów w komisie za kwotę (...) zł, zwrot kosztów zakupu koperty i znaczka pocztowego, folia tunel za kwotę (...) zł, zwrot kosztów zakupu drewna (...) zł, zwrot kosztów za zakupu śrub (...) zł, zwrot kosztów zakupu ziemi (...) zł, zwrot kosztów doładowania telefonu za kwotę (...) zł, zwrot kosztów zakupu koperty i znaczka pocztowego za kwotę (...) zł, zwrot kosztów zakupu doładowania do telefonu za kwotę (...) zł, zwrot kosztów zakupu koperty i znaczka pocztowego za kwotę (...) zł, zwrot kosztów zakupu artykułów biurowych za kwotę (...) zł. Prezydent zaznaczył, że skarżący z przyznanego decyzją z dnia (...) stycznia 2015 r., (...) zasiłku okresowego w okresie od (...) stycznia 2015 r. do (...) kwietnia 2015 r. w miesięcznej wysokości (...) zł może we własnym zakresie pokryć koszty zakupu wymienionych artykułów bez uszczerbku na domowym budżecie, gdyż otrzymuje on szeroką pomoc w formie zasiłków celowych na zaspokojenie innych podstawowych potrzeb życiowych.
Zgodnie z art. 39 ust 2 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu a także kosztów pogrzebu. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej "pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka a jednocześnie, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielanie pomocy. Ponadto potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Organ dodał, że pomoc społeczna realizowana w formie zasiłku celowego ma za zadanie jedynie wspomóc osoby potrzebujące wsparcia, nie jest natomiast świadczeniem stałym.
Pismem z dnia 30 kwietnia 2015 r. odwołanie od decyzji Prezydenta złożył K. K.. Do odwołania załączył szereg dokumentów, które jego zdaniem są istotne dla sprawy.
Utrzymując decyzję w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. – zwanej dalej "K.p.a.") oraz art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., Kolegium wyjaśniło, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Jedną z form pomocy społecznej jest świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego. Kolegium powołało dalej treść art. 39 ust. 1 i ust. 2 u.p.s. oraz wskazało, że osobie samotnie gospodarującej, świadczenie to może być przyznane wyłącznie, gdy dochód jej nie przekracza "kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej", określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, które wynosi 542 zł. Z ustaleń organu wynikło, że K. K. jest osobą samotnie gospodarującą, a jego dochód nie przekracza kryterium dochodowego.
Kolegium przedstawiło dalej ustalenia jakie poczynił Prezydent w odniesieniu do sytuacji osobistej i finansowej skarżącego (powołane w uzasadnieniu decyzji pierwszej instancji). Zdaniem organu odwoławczego w odniesieniu do K. K. wyczerpane zostały przesłanki uzasadniające podjęcie przez organ pomocy społecznej decyzji odmawiającej przyznania pomocy finansowej na wnioskowane cele. Skarżący nie współpracuje z organem celem poprawy swojej sytuacji, nie występuje o ustalenie stopnia niepełnosprawności i nie próbuje jednocześnie podjąć jakiejkolwiek pracy celem zaspokojenia swoich potrzeb. Wszystkie potrzeby zgłasza do organu pomocy społecznej, który od kilku lat finansuje całość potrzeb Klienta.
Kolegium podkreśliło, że choroba, brak jakichkolwiek dochodów, obligują organ do pomocy, jednak na cele wyznaczone w ustawie głównie żywność, opłaty związane z mieszkaniem, a nie na finansowane wszystkich potrzeb życiowych K. K., przy jednocześnie biernej jego postawie. Zasiłek celowy nie może być podstawowym źródłem utrzymania i służyć zaspokojeniu każdej potrzeby życiowej wnioskodawcy. Wnioskowana przez K. K. pomoc dotyczy natomiast w głównej mierze potrzeb nie służących bezpośredniej realizacji niezbędnych potrzeb bytowych.
Organ odwoławczy zaznaczył, że osoba ubiegająca się o świadczenia z pomocy społecznej obowiązana jest w pierwszej kolejności wykorzystać przysługujące jej wszystkie możliwości uprawnienia i zasoby umożliwiające przezwyciężenie trudnej sytuacji bytowej, w której się znajduje. Tymczasem K. K. nie wykorzystuje wszystkich posiadanych możliwości i uprawnień, ponieważ nie podejmuje żadnych działań zmierzających do zmiany swojej sytuacji życiowej. Organy pomocy społecznej wymagają od obywatela aktywności w pokonywaniu niepomyślności życiowych i są zobowiązane jedynie do współuczestnictwa w podejmowanych samodzielnie przez potrzebującego środkach zaradczych. Brak aktywności ze strony zainteresowanego pomocą uprawnia organ do powstrzymania się od udzielenia świadczenia.
Skargę na decyzję Kolegium złożył K. K. Nie wskazał w niej powodów zaskarżenia, przy czym załączył szereg dokumentów, które powiązał ze sprawą.
Pismem z dnia 19 listopada 2015 r. Kolegium odpowiedziało na skargę wnosząc o jej oddalenie. Organ podtrzymał jednocześnie dotychczasowe stanowisko wskazując, że załączone do skargi dokumenty pozostają bez wpływu na sprawę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę K. K. należało oddalić, albowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta P. (Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie) są zgodne z obowiązującymi w dacie ich wydania przepisami prawa materialnego oraz z przepisami postępowania.
Analizowana sprawa dotyczy świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego, który zgodnie z art. 39 ust. 1 u.p.s. może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Dotyczy to w szczególności pokrycia części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw
w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 2 u.p.s.). Zasiłek celowy przysługuje osobom spełniającym kryteria dochodowe określone w art. 8 ust. 1 u.p.s.
Rozstrzygnięcie w sprawie zasiłku celowego zapada w ramach uznania administracyjnego. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, jak to wynika z art. 7 K.p.a., załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Decyzja powinna zatem uwzględniać zasady ogólne określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, a w zakresie meritum rozstrzygnięcia - zasady zawarte w ustawie o pomocy społecznej.
Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 u.p.s.). Pomoc społeczna jest też instytucją polityki społecznej Państwa mającą na celu umożliwienie osobom
i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.).
Mając na względzie okoliczności niniejszej sprawy, zakres i cel świadczeń, jakie skarżącemu już wcześniej przyznano (względnie przyznano za ten sam okres na jaki wnioskował o pomoc), należało rozważyć, czy potrzeby, o jakich zaspokojenie wystąpił, są potrzebami "niezbędnymi" (art. 39 ust. 1 u.p.s.).
Sąd przyznaje rację organowi, że w konkretnych okolicznościach sprawy zgłaszane przez skarżącego potrzeby były zbyt daleko idące, zważywszy na uzyskiwaną dotychczas pomoc społeczną. Zgodnie bowiem z intencją ustawodawcy, celem pomocy społecznej jest jedynie udzielenie wsparcia, a nie zastąpienie indywidualnych wysiłków w dążeniu do poprawy swej sytuacji bytowej. Taką też funkcję spełnia zasiłek celowy, o którym mowa w art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s.
Wykładnia przepisów art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. nie może w żadnym razie prowadzić do wniosku o dopuszczalności uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła utrzymania. Interpretacja taka byłaby niedopuszczalna jako sprzeczna z intencją ustawodawcy, a zwłaszcza z ustanowioną w art. 2 ust. 1 u.p.s. zasadą pomocniczości (subsydiarności). Jak już wskazano, decyzje w przedmiocie przyznania zasiłku celowego opierają się na uznaniu administracyjnym. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb. W szczególności, wobec danej osoby pewien zakres przyznanych już świadczeń organ może uznać za zaspokajający jej bieżące, niezbędne potrzeby życiowe. Stąd w przypadku wielokrotnego występowania o świadczenia organ może uwzględniać te, które w danej sytuacji są najistotniejsze.
Zauważyć należy, że w okresie przypadającym na styczeń-luty 2015 r., a więc miesiące kalendarzowe poprzedzające miesiące złożenia wniosków w niniejszej sprawie (zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. "Za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku <...>") oraz w okresie na jaki wnioskowana pomoc miała być przyznana (marzec 2015 r.) K. K. otrzymywał pomoc społeczną w celu zabezpieczenia niezbędnych potrzeb. Pomoc ta obejmowała zasiłek okresowy z tytułu bezrobocia przyznany decyzją (...) z dnia (...) stycznia 2015 r. w wysokości po (...) zł miesięcznie na okres od (...) stycznia do (...) kwietnia 2015 r. Z kolei decyzjami z dnia (...) stycznia 2015 r. (...), (...) i przyznano K. K. zasiłek celowy na zakup żywności za miesiące od lutego do kwietnia w wysokości po (...) zł na każdy miesiąc.
Z informacji przedstawionych przez organ i nie zakwestionowanych przez skarżącego wynika też, że w celu pomocy skarżącemu decyzją (...) z dnia (...) stycznia 2015 r. przyznano mu zasiłek celowy na opłacenie energii elektrycznej w wysokości (...) zł; decyzją (...) z dnia (...) lutego 2015 r. zasiłek celowy za zakup obuwia w wysokości (...) zł, natomiast decyzją (...) z dnia 18 lutego 2015 r. zasiłek celowy na zakup leków w wysokości (...) zł.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że wartość pomocy jaką świadczono K. K. na datę wydania decyzji Prezydenta Miasta (kwestionowanej w niniejszej sprawie), to jest na (...) kwietnia 2015 r., organy pomocy społecznej zabezpieczyły na rzecz skarżącego świadczenia o wartości (...) zł miesięcznie. Wcześniej otrzymał on wsparcie za zakup energii elektrycznej, obuwia i leków.
Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że czasie pierwszych miesięcy 2015 r., w okresie, w którym K. K. wystąpił z wnioskami oraz w miesiącu, w którym wydano zaskarżoną w tej sprawie decyzję, korzystał on z regularnego wsparcia w postaci zasiłku okresowego oraz zasiłku na zakup żywności; ponadto wcześniej otrzymał dodatkowe jednorazowe świadczenia celowe. W ocenie Sądu przyznana skarżącemu pomoc była pomocą wystarczającą w świetle jego potrzeb i możliwości. Podkreślić trzeba, że część otrzymanych świadczeń miało charakter stały, w szczególności stanowiły istotne wsparcie w zaspokojeniu potrzeb skarżącego, w tym potrzeb żywnościowych.
Przechodząc do oceny poszczególnych potrzeb stwierdzić należy, że część świadczeń, o jakie wystąpił skarżący, nie mieściło się w zakresie potrzeb niezbędnych, w każdym razie oceniając je z perspektywy sytuacji skarżącego. W szczególności do takich potrzeb – w sytuacji, gdy skarżący jest wyposażany przez organy pomocy społecznej w regularne finansowanie (zasiłek okresowy, stale wypłacane zasiłki celowe na żywność) – nie zaliczają się: doładowanie telefonu, zakup śrub, łaty impregnowanej i ziemi oraz wielokrotnie kupowane znaczki i artykuły biurowe.
Zdaniem Sądu powyższe takie wydatki powinny być pokrywane z środków utrzymania jakimi dysponuje skarżący. Okoliczności sprawy nie wskazują bowiem, że znajduje się on w sytuacji, w której potrzeby te byłyby mu koniecznie niezbędne (K. K. ma zapewnione potrzeby mieszkaniowe, zamieszkuje przy bliskich).
Uzupełniając powyższe Sąd zaznacza, że nie zaliczenie pewnych zgłoszonych potrzeb do potrzeb niezbędnych oczywiście nie ma na celu ich deprecjonowania. Podkreślić trzeba jednak, że powinny być one finansowane ze środków, jakie skarżący regularne otrzymuje (zwłaszcza zasiłku okresowego). Uzupełniająco trzeba zauważyć, że K. K. otrzymał w styczniu 2015 r. istotne wsparcie na zakup energii elektrycznej, co pokryło znacząco jego potrzeby, jeśli chodzi o bieżące koszty utrzymania.
Nie zachodziły również podstawy do przyznania skarżącemu dodatkowej pomocy na żywność. W tym miejscu trzeba podkreślić, że wykorzystując instytucję zasiłku celowego nie można żądać od organów pomocy społecznej zaspokajania potrzeb osób potrzebujących w sposób ciągły i we wszelkich sferach. Jak wskazano, organ - oceniając sytuację materialną danej osoby - może wybrać sposób i formę pomocy najbardziej adekwatną, zważając na ograniczone możliwości pomocy społecznej jako instytucji. W przypadku K. K. pomoc na żywność realizowana jest w formie regularnych świadczeń w postaci przyznania określonej kwoty pieniężnej ((...) zł).
Na marginesie trzeba też zwrócić uwagę, że regularna pomoc stała otrzymywana przez K. K. na datę wydania decyzji wynosi (...) zł (nie biorąc pod uwagę przyznawanych dodatkowo zasiłków celowych), a więc stanowi kwotę wyższą, aniżeli kryterium dochodowe w ogóle uprawniające do wystąpienia przez osobę samotnie gospodarującą o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej (art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s.).
Przyznanie pomocy o wartości przekraczającej kryterium dochodowe nie jest oczywiście przesłanką negatywna przyznania dalszych świadczeń, niemniej stanowi pewne wskazanie, pozwalające określić w sposób przybliżony, jakie sumaryczne wsparcie należy uznać za wystarczające.
Odnosząc się do samego postępowania, stwierdzić trzeba, że w niniejszej sprawie zostało ono przeprowadzone prawidłowo. Zgodnie z art. 106 ust. 4 u.p.s. decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, poprzedzono przeprowadzeniem wywiadu środowiskowego. Wywiad ten pozwolił pracownikowi socjalnemu dokonać właściwej analizy i oceny sytuacji wnioskodawcy.
Mając na względzie powyższe Sąd - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło