II SA/Po 1047/08

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 stycznia 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T.H. na postanowienie Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka Skarżący T.H. domagał się przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie go od obowiązku poniesienia kosztów sądowych postępowania sądowoadministracyjnego. W uzasadnieniu wniosku przedłożonym na urzędowym formularzu PPF wnioskodawca wskazał, że jedynym źródłem dochodu jest dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Dochody domowników wydatkowane są bowiem na ich leczenie i rehabilitację. Wnioskodawca wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami, którzy uzyskują dochody ze świadczeń emerytalno-rentowych w wysokości [...] zł i [...] zł miesięcznie. Oświadczył, że dochody z prowadzonego gospodarstwa rolnego wynoszą około [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca wskazał, że średnie miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego wynoszą około 3.500 zł (opłata za energię elektryczną, opał, wyżywienie, telefon i gaz). W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawca wskazał, że ma dom o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Wnioskodawca wskazał, że posiada oszczędności w wysokości [...] zł., które mają stanowić źródło pokrycia kosztu zakupu maszyn i urządzeń rolniczych. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że jego sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie ma możliwości poniesienia wydatków związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego, chociażby w części, bez uszczerbku w koniecznych, a nie we wszystkich, swoich wydatkach. Instytucja prawa pomocy ma bowiem charakter szczególny i skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby, które znajdują się w rzeczywiście trudnej sytuacji finansowej, bez majątku, bez dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie pokryć niezbędnych bieżących swoich potrzeb. Przyznanie dobrodziejstwa prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie nie tyle utrudnione, co niemożliwe (postanowienia NSA z dnia 6 października 2004r. GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.). Skarżący prowadzi dochodowe gospodarstwo rolne. Z dochodu tego pokrywa wszystkie niezbędne wydatki bieżącego utrzymania trzyosobowej rodziny. Wnioskodawca nie wskazał, by rodzina miał jakieś zaległości płatnicze w stałych i koniecznych opłatach bieżącego utrzymania, czy też inne zobowiązania finansowe. Wysokość uzyskiwanych dochodów wskazuje, że wnioskodawca ma możliwości by poczynić oszczędności w znacznej wysokości. W tym miejscu należy podkreślić, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych i winny być pokrywane z pierwszeństwem przed innym wydatkami, zaraz po uiszczeniu niezbędnych kosztów bieżącego utrzymania rodziny, a nie gdy ewentualnie pozostaną jakieś wolne środki. Prócz tego z istoty prawa pomocy wynika, że pomoc państwa przysługuje, gdy po uiszczeniu koniecznych bieżący wydatków swojego utrzymania stronie nie pozostają już żadne środki, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych. Z okoliczności sprawy wynika natomiast, że skarżący dysponuje wolnymi środkami, które powinien przeznaczyć na poniesienie kosztów zainicjowanego przez niego postępowania sądowoadministracyjnego, zwłaszcza, że obowiązek ich uiszczenia rozłożony będzie w czasie. Mając powyższe na uwadze, sytuacja majątkowa i finansowa wnioskodawcy pozwala na uiszczenie przez niego pełnych kosztów sądowych niniejszego postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach rodziny. W świetle treści art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o prawo pomocy należało oddalić. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka