II SA/Po 1050/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Walentyna Długaszewska Protokolant ref. stażysta Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntu o d d a l a s k a r g ę /-/ W. Długaszewska /-/ B. Koś /-/ T.M. Geremek Starosta Powiatowy w Z. decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity z 2000 r. Dz.U. Nr 00, poz. 1086 ze zm.), § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz.454) oraz art. 104 kpa, orzekł o wprowadzeniu z urzędu zmian w operacie ewidencji gruntów obrębu L. gminy P. w działce oznaczonej numerem [...], stanowiącej własność J.K., polegających na wpisaniu skorygowanej powierzchni tej działki, to jest w miejsce 0,73 ha wpisano 0,7545 ha. Zmianę wpisano na podstawie kontrolnego pomiaru i wznowienia granic. Od decyzji odwołał się skarżący, podając że nie żądał zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków na papierze, tylko dokonania rozgraniczenia działki nr [...] z sąsiednimi działkami, bo dotychczas takie postępowanie nie było przeprowadzone. Według skarżącego ewentualna zmiana powierzchni działki winna być wynikiem rozgraniczenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] r. utrzymał w mocy decyzję starosty. W uzasadnieniu podał, że Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w 1976 r. przeprowadziło scalenie gruntów wsi L. Z postępowania scaleniowego wyłączona została część działek, między innymi działka oznaczona numerem ewidencyjnym [...], która następnie otrzymała nr [...]. Wszystkie działki zarówno objęte, jak i wyłączone ze scalenia zostały ponownie pomierzone oraz obliczono nowe powierzchnie. Powierzchnia działki nr [...] (obecnie [...]) uległa wówczas zmianie z 0,76 ha na 0,73 ha. J.K. w dniu [...] r. wystąpił do Wójta Gminy P. o rozgraniczenie jego działki oraz wprowadzenie granic i powierzchni z przed scalenia, które odbyło się w 1976 r. Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych, Rejonowy Oddział w Z. w kwietniu 1998 r. dokonało wznowienia granic działki, w wyniku którego stwierdzono, że granice spornej działki nie uległy zmianie, natomiast popełniony został błąd przy obliczeniu powierzchni działki, która wynosi 0,7545 ha (w zaokrągleniu 0,76 ha), a więc tyle ile wynosiła powierzchnia przed przeprowadzeniem scalenia gruntów wsi L. Właściciel działki J.K. nie zgodził się z faktem, że granice działki nie uległy zmianie w wyniku rozgraniczenia i w dniu [...] r. wystąpił z pozwem do Sądu Rejonowego w Z. przeciwko Skarbowi Państwa o naruszenie własności nieruchomości. Sąd Rejonowy w Z. postanowieniem z dnia [...] r. oddalił wniosek powoda. Złożona przez J.K. apelacja, postanowieniem z dnia [...] r. Sądu Okręgowego w Z. została uznana również za bezzasadną i oddalona. Ponieważ sprawa była rozpatrywana i rozstrzygnięta przez sąd, brak jest podstaw do jej weryfikowania na drodze postępowania administracyjnego. Ostateczne położenie znaków granicznych zostało ustalone przez Sąd Rejonowy w Z. Powierzchnia działki jest tylko pochodną ustalonych przez sąd granic. Postępowanie administracyjne wszczyna się na podstawie art. 61 § 1 kpa na żądanie strony lub z urzędu. Jednocześnie zgodnie z § 4 cyt. art. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron, należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Z akt sprawy wynika, że postępowanie w sprawie wprowadzenia zmiany zostało wszczęte przez Starostę Z. z urzędu - brak wniosku strony. Organ nie dopełnił jednak obowiązku wynikającego z art. 61 § 4 kpa i nie zawiadomił strony o wszczęciu postępowania. Jest to niewątpliwie wada postępowania, nie mniej jednak nie miała ona wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. Należy podkreślić, że pismem z dnia [...] 2003 r. działający z upoważnienia Starosty Kierownik Wydziału Geodezji, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami na podstawie art. 10 kpa zawiadomił stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Zachowana więc została zasada czynnego udziału strony w postępowaniu. Mimo więc błędu organu I instancji w postaci naruszenia art. 61 § 4 kpa tut. organ postanowił utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy, uznając, że rozstrzygnięcie jest prawidłowe, a dokonane naruszenie nie miało wpływu na treść decyzji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.K. zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nie przeprowadzenie wystarczającego postępowania wyjaśniającego przebieg spornej granicy i wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się nieuzasadniona. W sprawie było bezsporne, że po odnowieniu ewidencji gruntów w 1976 r. powierzchnia działki nr [...] (poprzednio [...]) uległa zmianie w ewidencji z 0,76 ha na 0,73 ha. Z wyjaśnień skarżącego złożonych na rozprawie wynika, że skarżący uważa, iż nastąpiło to wskutek przesunięcia granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], zatem samo przywrócenie w ewidencji gruntów dotychczasowej powierzchni działki nr [...] go nie zadowala, bowiem problem tkwi w tym, że obecna granica biegnie częściowo wzdłuż ściany stodoły, a poprzednio biegła środkiem strumyka odległego o ok. 3,5 m od stodoły. Skarżący wyjaśnił również, że rozgraniczenie nieruchomości nie zostało nigdy przeprowadzone, bowiem wójt odmówił przeprowadzenia tego postępowania z urzędu, a skarżący sam podjął działania w tym kierunku, zawierając stosowną umowę z geodetą, lecz czynności rozgraniczenia nie zostały przeprowadzone, gdyż geodeta zerwał umowę. Powstaje więc pytanie, czy możliwe było w świetle obowiązujących przepisów ustawy z 17 maja 1989 r. - prawo geodezyjne i kartograficzne wprowadzenie do ewidencji zmiany powierzchni działki nr [...] bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, bo do tego sprowadza się istota zarzutu skarżącego. W ocenie sądu w okolicznościach niniejszej sprawy taka możliwość istniała. Stosownie do treści art. 20 ustawy z 17 maja 1989 r. ewidencja gruntów obejmuje jedynie informacje dotyczące gruntów i właściciela nieruchomości. Z § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz.454 ze zm.) wynika, że zmian w ewidencji dokonuje się m.in. na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych ( § 46 ust. 2 pkt. 1) i opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych ( § 46 ust. 2 pkt. 2). Z decyzji Starosty Powiatu Z. wynika, że materialnoprawną podstawę wprowadzenia w ewidencji zmiany powierzchni działki nr [...] stanowił § 46 ust. 2 pkt. 1 cytowanego rozporządzenia, natomiast podstawą faktyczną były wyniki kontrolnego pomiaru i postępowania prowadzonego w sprawie wznowienia granicy pomiędzy działka nr [...] i nr [...]. W aktach administracyjnych znajdują się dokumenty operatu technicznego nr [...], sporządzonego przez geodetę K.S. w 1998 r., z których wynika, że w dniu [...] r. został przeprowadzony pomiar uzupełniający sytuacyjny, a wznowienie granicy i pomiar działki nr [...] przeprowadzono na podstawie mapy ewidencji gruntów wsi L. 1:2500, przedstawiającej stan granic przed scaleniem gruntów (k. 13 operatu technicznego) oraz mapy sytuacyjnej działki w skali 1:1000 z 1969 r. (k. 10 operatu technicznego). Były to więc dokumenty przyjęte wcześniej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a obliczona na ich podstawie powierzchnia działki winna wynosić 0,7545 ha. Jest ona zbliżona do powierzchni pierwotnej. Z czynności wznowienia znaków granicznych został sporządzony protokół z dnia [...] r., w którym skarżący oświadczył, że nie zgadza się z okazana granicą przyległą do działki Nr [...]. W toku postępowania prowadzonego na wniosek J.K. przez Sąd Rejonowy w Z. w trybie art. 39 pkt. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, jako spór co do położenia znaków granicznych, biegły geodeta powołany przez ten sąd stwierdził, że granice działki [...] zostały wznowione prawidłowo i nie zostały naruszone w postępowaniu scaleniowym, natomiast powierzchnia działki wykazana w rejestrze gruntów po scaleniu została określona błędnie i bezzasadnie. Opinia ta stanowiła podstawę faktyczną postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z [...] r., prawomocnego po oddaleniu apelacji skarżącego postanowieniem Sądu Okręgowego w Z. z dnia [...] r. Okoliczności te sąd ustalił na podstawie opinii biegłego sądowego A.P. z [...] r., postanowienia Sądu Rejonowego w Z., postanowienia i Sądu Okręgowego w Z. ( k. 49 - 65 akt sądowych ), przeprowadzonych przez sąd administracyjny z urzędu na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). Skoro zatem różnica powierzchni działki nr [...] była wynikiem błędu popełnionego przy aktualizacji dokumentów ewidencji gruntów, i nowo ustalona powierzchnia jest bezsporna to dokonana decyzją Starosty Powiatu Z. zmiana w operacie ewidencji gruntów była uzasadniona w świetle postanowień art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity z 2000 r. Dz.U. Nr 00, poz. 1086 ze zm.) oraz § 46 ust.2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz.454 ze zm.). Doprowadziła ona do zgodności stanu ewidencyjnego działki ze stanem wynikającym z map przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Decyzja ta nie mogła określać przebiegu granicy, ponieważ nie było przeprowadzone rozgraniczenie w trybie przepisów art. 29-37 powołanej wyżej ustawy. Rozgraniczenia nieruchomości w myśl art. 30 powołanej wyżej ustawy przeprowadzają wójtowie ( burmistrzowie, prezydenci miast ) na wniosek lub z urzędu. W aktach administracyjnych znajduje się pismo Urzędu Wojewódzkiego w Z. z dnia [...] r., w którym poinformowano skarżącego m.in. o braku przesłanek do wszczęcia z urzędu postępowania rozgraniczeniowego i, że właściwym byłoby zlecenie za odpłatnością uprawnionej jednostce wykonawstwa geodezyjnego rozgraniczenia granic. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że takie postępowanie nie zostało dotychczas przeprowadzone. W tych okolicznościach Sąd nie stwierdził naruszenia prawa przez decyzję Starosty oraz przez utrzymującą ją w mocy zaskarżoną decyzję i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji. /-/W. Długaszewska /-/ B. Koś /-/ T.M. Geremek