II SA/Po 1053/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Kwiecińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 kwietnia 2009 r. w sprawie ze skargi M. K., A. K. i Z. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 29 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazania opróżnienia w całości budynku przeznaczonego na pobyt ludzi postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. /-/ M.Kwiecińska M. K., A. K. i Z. K. wnieśli skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia 29 października 2008 r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] sierpnia 2008 r. (znak [...]), którą nakazano skarżącym, jako zarządcom budynku, opróżnienie budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce o nr geod. [...] w miejscowości [...] gmina [...] i wyłączenie go w całości z użytkowania, umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania, wykonanie doraźnych zabezpieczeń poprzez zamknięcie otworów drzwiowych i okiennych oraz wygrodzenie terenu, na którym zlokalizowany jest ten obiekt; decyzji organu I instancji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżących ze względu na wymiary i położenie budynku nikt nie jest zagrożony, nawet gdyby zagrożenie zawalenia się budynku istniało; budynek jest w złym stanie technicznym, ale nie w katastrofalnym; skarżący stopniowo naprawiają ten budynek oraz w miarę posiadanych środków dokonują prac zabezpieczających; z budynku nie wyprowadzają się i nie umieścili na budynku ostrzeżenia o zagrożeniu, ani nie zabezpieczyli otworów okiennych i drzwiowych, bowiem nie ma takiej potrzeby – brak zagrożenia ze względu na stan budynku. Zdaniem skarżących organ II instancji powinien na swój koszt uzyskać opinię rzeczoznawcy potwierdzająca stanowisko organu, a skarżący na sfinansowanie takiej ekspertyzy środków nie mają. W uzupełnieniu wniosku podniesiono między innymi, iż pomimo zawarcia w skardze do tutejszego Sądu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, organ I instancji podjął działania zmierzające do wyegzekwowania nałożonych obowiązków; skarżący nie wystąpili do sądu o stwierdzenie praw do spadku (obejmującego przedmiotowy budynek), ponieważ nie mają na ten cel pieniędzy; zamieszkiwanie w budynku objętym zaskarżoną decyzją nie zagraża życiu i zdrowiu skarżących; od [...] 2008 r. do chwili obecnej skarżący remontują dom i jego stan techniczny znacznie się poprawił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na zasadzie wynikającej z dyspozycji przepisu artykułu 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu skargi sądowi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, w tym aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warto zauważyć, iż okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności podlegają ocenie Sądu, jednakże mając na uwadze treść powołanego wyżej art. 61 § 1 p.p.s.a. stwierdzić należy, że wstrzymanie wykonania aktu (tu: decyzji) lub czynności może nastąpić tylko w wyjątkowych sytuacjach (por. post. NSA z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt II OZ 76/06, LEX nr 299367). Jak już wspomniano, warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest stwierdzenie istnienia w konkretnej sprawie okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie przyjmuje się, że trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (tak w post. WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964). Analiza akt sprawy administracyjnej wskazuje na to, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu II instancji nie jest uzasadnione. Wykonanie obowiązków enumeratywnie wyliczonych w decyzji organu I instancji ma na celu zażegnanie istniejącego niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia osób. Dodać należy, iż ze względu na wydanie ostatecznej decyzji administracyjnej przez organ II instancji, decyzja organu I instancji jest ostateczna i wykonalna. Rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108 § 1 kpa) obowiązuje bowiem do momentu wydania orzeczenia administracyjnego w II instancji. Wobec powyższego podjecie przez organ I instancji działań w celu wykonania wydanej w I instancji decyzji nie może stanowić argumentu przemawiającego za wstrzymaniem przez tutejszy Sąd wykonania zaskarżonej decyzji. Zagrożenie to, jak wynika z protokołu oględzin i materiału fotograficznego znajdującego się w aktach sprawy, jest realne i polega głównie na ryzyku zawalenia się ścian lub dachu ze względu na rozwarstwienia w ścianach szczytowych i uszkodzenia konstrukcji dachu. Niewątpliwie zawalenie się części budynku stanowi niebezpieczeństwo dla osób przebywających w budynku (przede wszystkim zamieszkujących w nim osób), jak i dla osób postronnych, które mogłyby się znaleźć w pobliżu budynku. W ocenie Sądu stanowisko wyspecjalizowanego organu administracji publicznej, powołanego między innymi do nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, w wystarczającym stopniu wskazuje na istniejące zagrożenie. Lakoniczna opinia inż. budownictwa J. G. z dnia [...] 2008 r., wykonana na zlecenie skarżących, takiemu stanowisku organu nie przeczy, a wskazuje na "[...] stan techniczny" budynku i nadawanie się budynku do kapitalnego remontu przy znacznym zaangażowaniu środków finansowych (k. 60 akt adm.). Wobec tego samo subiektywne przekonanie skarżących o braku zagrożenia nie stanowi dowodu wystarczającego dla ustalenia tej okoliczności. Z porównania zagrożonych dóbr - z jednej strony zasoby materialne skarżących, z których należałoby sfinansować konieczne prace zabezpieczające połączone z opróżnieniem budynku i wyłączeniem go z użytkowania, oraz niedogodności z tym związane, a z drugiej życie i zdrowie ludzi - wynika, iż wykonanie nałożonych obowiązków służy ochronie dóbr wyższej wartości – życia i zdrowia ludzi. W ocenie Sądu powyższy stan faktyczny wskazuje, iż to dalsze zwlekanie skarżących z wykonaniem czynności opisanych w decyzji organu I instancji skutkuje utrzymywaniem się niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla użytkowników budynku oraz osób trzecich. W konsekwencji stwierdzić należy, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania instytucji z art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie powołanych przepisów orzekł, jak w sentencji. /-/ M.Kwiecińska