II SA/Po 1061/17

Dnia 9 maja 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2018 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2017r. Nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie zasiłku celowego oddala skargę Decyzją z [...] września 2017 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium"), po rozpoznaniu odwołania M. K., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. (zwanego dalej "Prezydentem") z [...] 2015 r., [...] (Kolegium błędnie podało końcową cyfrę jako "[...]" – uw. Sądu). Tą ostatnią decyzją organ pierwszej instancji zmienił wcześniejszą własną decyzję z [...] 2015 r., [...], którą przyznano M. K. zasiłek celowy na miesiąc marzec przeznaczony na zakup żywności w kwocie 150 zł, w ten sposób, że przyznał ten zasiłek w kwocie 250 zł. Powyższe rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach. Decyzją z [...] 2015 r., [...] Prezydent, działając między innymi na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (na datę decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 182, obecnie Dz. U. z 2017 r., poz. 1769 ze zm., dalej "u.p.s.") przyznał M. K. zasiłek celowy na zakup żywności w kwocie 300 zł, przy czym kwota ta odnosiła się do miesiąca lutego oraz stycznia 2015 r. (po 150 zł na miesiąc) (k. 29 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Odrębną decyzją z [...] 2015 r., [...] Prezydent, działając także na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., przyznał M. K. zasiłek celowy na żywność w kwocie 150 zł za miesiąc marzec 2015 r. (k. 30 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). W trakcie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego [...] 2015 r. M. K. wystąpił o zwiększenie zasiłku na żywność za marzec o dodatkową kwotę 100 zł (k. 3 akt administracyjnych organu pierwszej instancji, zob. rubryka "II. potrzeby i oczekiwania osoby/rodziny zgłoszone podczas przeprowadzania wywiadu"). Decyzją z [...] 2015 r., [...], Prezydent, działając na podstawie art. 163 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej "K.p.a.") i art. 106 ust. 5 oraz art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., zmienił decyzję z [...] 2015 r., [...] w ten sposób, że przyznał M. K. za okres od 1 marca do 31 marca 2015 r. kwotę 250 zł (zamiast 150 zł). Od powyższej M. K. złożył odwołanie, które dotyczyło także kilku innych decyzji. Podkreślił, że żąda przyznania mu pomocy zgodnie ze zgłoszonymi wnioskami. W kwestii decyzji z [...] 2015 r., [...] skarżący wyjaśnił, że domaga się przyznania mu kwoty 500 zł miesięcznie na żywność (k. 1 akt administracyjnych organu drugiej instancji, zob. pkt 3 uzasadnienia odwołania). Decyzją z [...] września 2017 r., [...] Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Na podstawie danych z kwestionariusza wywiadu środowiskowego z [...] 2015 r. organ odwoławczy wskazał, że M. K. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe posiadając udziały w kamienicy, w której zamieszkuje. Jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie pracy w P. bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z [...] 2014 r. skarżący został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Zaświadczenia lekarskie i dokumentacja choroby potwierdzają – zdaniem Kolegium – że wnioskodawca cierpi na chorobę poważnie utrudniającą albo wręcz uniemożliwiającą podjęcie zatrudniania. Odnosząc się do sytuacji finansowej skarżącego, którą organ badał w odniesieniu do grudnia 2014 r. (jako, że sprawa dotyczy zmiany decyzji, która z kolei rozstrzygała wniosek ze stycznia 2015 r.) Kolegium wskazało, że dochód M. K. wyniósł wówczas (grudzień 2014 r.) [...] zł. W styczniu 2015 r. jednak dochód ten osiągnął jednak kwotę 542 zł, a więc kwotę odpowiadającą obowiązującemu w tym okresie kryterium dochodowemu. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ obszernie umotywował, dlaczego jego zdaniem zwiększona kwota zasiłku na marzec 2015 r. (250 zł) jest kwotą właściwą w kontekście sytuacji M. K.. Kolegium wskazało też, że w dłuższej perspektywie wnioskodawca otrzymuje z pomocy społecznej znaczne wsparcie. Na decyzję z [...] września 2017 r., [...] M. K. wniósł skargę. Przedstawił w niej szereg przepisów prawa, w tym regulacji konstytucyjnych oraz u.p.s. W motywach skargi M. K. nie odniósł się bezpośrednio do decyzji [...] (zaskarżył także inne decyzje, którym poświęcił więcej uwagi), aczkolwiek w ogólnych uwagach zakwestionował podane przez organ kwoty pomocy. Zaprzeczył zwłaszcza kwocie [...] zł, którą rzekomo miał otrzymać jako pomoc za okres od stycznia do marca 2015 r. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko. Pismem z 7 maja 2018 r. skargę uzupełniła ustanowiona w oparciu o prawo pomocy adwokat K. B.. Zarzuciła naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez niewyczerpującą ocenę materiału dowodowego oraz okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji bytowej M. K., w konsekwencji czego przyznano mu pomoc w wysokości znacznie niższej, niż powinna zostać przyznana. Podobnie uzasadniono także zarzut naruszenia art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. Wskazując na powyższe pełnomocnik M. K. wystąpiła o uchylenie decyzji obu instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Sąd nie podziela stanowiska pełnomocnika M. K., jakoby miało dojść do niewyczerpującej oceny materiału dowodowego i okoliczności faktycznych sprawy. Organy obu instancji w sposób prawidłowy określiły sytuację bytową i materialną M. K.. Można się zgodzić, że w motywach decyzji z [...] 2015 r., [...] oraz z [...] 2015 r., [...] zabrakło szerszych ustaleń, jednakże nie można zapominać, że działający w imieniu Prezydenta [...] Ośrodek Pomocy Społecznej przeprowadził ze skarżącym [...] 2015 r. wywiad środowiskowy, w którym sytuacja bytowa i materialna skarżącego została opisana (k. 3 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Kolegium na etapie drugiej instancji ustalenia te przeniosło do treści decyzji i odniosło się do nich. W tym miejscu Sąd zaznacza, że jest bezspornym, iż M. K. jest osobą umiarkowanie niepełnosprawną, co wynika z orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z [...] 2014 r., [...] (k. 18 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Bezspornym jest także fakt, że skarżący wnioskując o pomoc, którą przyznano mu na żywność w pierwszej decyzji, to jest decyzji z [...] 2015 r., [...], spełniał kryterium dochodowe, gdyż jego dochód w grudniu 2014 r. wyniósł [...] zł. W niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest więc jedynie to, czy rozmiar zwiększonej pomocy na żywność, którą przyznano M. K. w marcu 2015 r. jest usprawiedliwiony ze względu na jego okoliczności osobiste oraz świadczoną równolegle pomoc. Sąd zauważa na wstępie, że w trakcie wywiadu środowiskowego z [...] 2015 r. skarżący jednoznacznie prosił o dodatkową pomoc na żywność w kwocie 100 zł, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Taką kwotę zwiększenia organ przyznał mu w decyzji z [...] 2015 r., [...] Tymczasem w odwołaniu M. K. stwierdził, że domaga się 500 zł miesięcznie zasiłku celowego na żywność. W ocenie Sądu żądanie skarżącego dotyczące rozmiarów zwiększenia pomocy finansowej na żywność w miesiącu marcu 2015 r. jest zbyt daleko idące i to tylko w kontekście zakresu pomocy, jaką otrzymał w pierwszym kwartale 2015 r. Jak już sygnalizowano na wstępie, decyzją z [...] 2015 r., [...] M. K. przyznano w miesiącach od stycznia do lutego pomoc w formie zasiłku celowego na żywność w kwocie 150 zł miesięcznie. Obecnie rozważana pomoc (za marzec) jest kontynuacją regularnego finansowania ze strony organu. Dnia [...] 2015 r. M. K. przyznano też zasiłek stały w kwocie 333,83 zł miesięcznie (decyzja z dnia [...] 2015 r., [...] - k. 25 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Ponadto w za miesiąc luty skarżący otrzymał 100 zł zasiłku na odzież (decyzja z [...] 2015 r., [...] - k. 27 akt administracyjnych organu pierwszej instancji), 518,40 zł zasiłku na remont [...] (decyzja z [...] 2015 r., [...] – k. 26 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) oraz 130 zł zasiłku na leki (decyzja z [...] 2015 r., [...]). Z kolei za miesiąc marzec 2015 r. M. K., poza pomocą na żywność i zasiłkiem stałym, otrzymał zasiłek: na leki w wysokości 147,60 zł (decyzja z [...] 2015 r., [...] – k. 9 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) oraz na zakup pralki w wysokości 800 zł (decyzja z [...] 2015 r., [...] – k. 10 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). W ocenie Sądu Kolegium wykazało, że rozmiary pomocy przyznawanej skarżącemu są adekwatne do jego sytuacji. Skarżący w okresie, za który przyznano wnioskowane świadczenie (marzec 2015 r.), jak i w miesiącach wcześniejszych i późniejszych otrzymywał z pomocy społecznej regularne finansowanie. Zwraca uwagę fakt, że w miesiącu marcu 2015 r. M. K. otrzymał zasiłek stały w kwocie 333,83 zł, zasiłek na leki w kwocie 147,60 zł oraz na zakup pralki w kwocie 800 zł. Poza pomocą na żywność skarżący otrzymał w marcu 2015 r. kwotę 1281,43 zł, a łącznie ze zwiększonym zasiłkiem celowym na żywność 1531,43 zł. W ocenie Sądu można się zgodzić z organami, że ze względu na takie rozmiary pomocy zwiększenie dofinansowania na żywność z kwoty 150 na 250 zł było adekwatne. Sąd nadmienia na marginesie, że pomoc na żywność przyznana M. K. nie była jednorazowa – powiększoną pomoc w kwocie 250 zł otrzymywał później za kwiecień (k. 25 akt administracyjnych organu pierwszej instancji), maj (k. 26 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) oraz czerwiec 2015 r. (k. 27 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Mając to wszystko na uwadze Sąd uznał zaskarżoną decyzję Kolegium za prawidłową, a zarazem stwierdził, że nietrafne są podniesione zarzuty naruszenia przepisów odnoszących się do postępowania wyjaśniającego (art. 7, art. 75 § 1, art. 77 i art. 80 K.p.a.). Nie uchybiono także art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. Zgodnie tymi przepisami "1. W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. 2. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu". Jak zostało wyjaśnione, M. K. przyznano zwieszony zasiłek celowy na żywność, który był adekwatny w swej wysokości w kontekście jego sytuacji osobistej (umiarkowany stopień niepełnosprawności) oraz w kontekście pomocy, jaką organ świadczył na jego rzecz w pierwszym kwartale 2015 r., a zwłaszcza w miesiącu marcu 2015 r. Końcowo Sąd wskazuje, że nie mają wpływu na wynik sprawy wskazane przez M. K. w skardze wątpliwości co do rzetelności wyliczenia przez Kolegium sumarycznych kwot pomocy, jaką mu przyznano w 2015 r. Sąd wartości tych nie jest w stanie zweryfikować, gdyż posiada akta dotyczące zaskarżonej decyzji i nie pozwalają one ustalić w sposób pewny rozmiarów pomocy przyznawanej w innych sprawach. Sąd podkreśla w tym miejscu, że na przedstawioną wyżej ocenę sprawy miał wpływ przede wszystkim zakres udokumentowanej pomocy, jaką M. K. otrzymał w marcu 2015 r. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd zdecydowało jej oddaleniu zgodnie z art. 151 P.p.s.a.