II SA/Po 1063/08

WyrokWSA w Poznaniu2009-05-06

Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Barbara Drzazga, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okoliczności takie jak błędne poinformowanie przez urzędników lub choroba projektanta mogą zwalniać inwestora z obowiązku dokonania zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków i tym samym wpływać na legalność nałożonej opłaty legalizacyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że fakt wybudowania przydomowej oczyszczalni ścieków bez wymaganego zgłoszenia budowlanego nie budzi wątpliwości, a przyczyny braku zgłoszenia (błędne informacje urzędników, choroba projektanta) pozostają bez znaczenia dla skutków prawnych samowoli budowlanej i postępowania legalizacyjnego. Opłata legalizacyjna w wysokości 5.000 zł została nałożona prawidłowo, zgodnie z art. 49b ust. 5 pkt 2 Prawa budowlanego, jako opłata stała, niezależna od przyczyn braku zgłoszenia.
Stan faktyczny
Właściciel nieruchomości J. H. wybudował przydomową oczyszczalnię ścieków bez dokonania wymaganego zgłoszenia budowlanego. Organy nadzoru budowlanego nałożyły na niego opłatę legalizacyjną w wysokości 5.000 zł. Skarżący podnosił, że brak zgłoszenia wynikał z błędnych informacji urzędników oraz problemów zdrowotnych projektanta, a także kwestionował wysokość opłaty. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie o nałożeniu opłaty. Skarżący wniósł skargę do WSA w Poznaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Bela po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 06 maja 2009 r. sprawy ze skargi J. H. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie opłaty legalizacyjnej; oddala skargę. /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska /-/ B. Drzazga Przeprowadzona w dniu (...) czerwca 2008 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. kontrola na terenie nieruchomości położonej w Z. nr (...) na działce nr (...), której wnioski zawarto w protokole nr (...), wskazała, że w okresie pomiędzy (...) grudnia 2007 r. a (...) grudnia 2007 r. właściciel nieruchomości – J. H. - bez dokonania zgłoszenia wybudował na nieruchomości przydomową oczyszczalnię ścieków. Zawiadomieniem z dnia (...) czerwca 2008 r. J. H. został poinformowany o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie legalności pobudowania przydomowej oczyszczalni ścieków zlokalizowanej w Z. (...) gmina M. Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. postanowieniem z dnia (...) lipca 2008 r., na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 1, 2, ust. 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie dalszych robót budowlanych oraz nałożył na inwestora – J. H. – obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia dokumentów umożliwiających zalegalizowanie przedmiotowej oczyszczalni. Pismem z dnia (...) sierpnia 2008 r. J. H. przedstawił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w M. projekt przydomowej oczyszczalni ścieków, opinię Urzędu Miasta i Gminy w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego oraz kopię zgłoszenia z dnia (...) listopada 2007 r., które, zgodnie z wyjaśnieniami inwestora, nie zostało złożone w Wydziale Budownictwa w przewidzianym terminie z uwagi na opóźnienia w powstawaniu projektu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. postanowieniem z dnia (...) września 2008 r., nr (...), na podstawie art. 49b ust.4 i ust. 5 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, postanowił nałożyć na inwestora – J. H. - opłatę legalizacyjną w wysokości 5.000 zł. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ nadzoru budowlanego wskazał, że w toku prowadzonego postępowania ustalono, iż J. H. samowolnie wybudował przydomową oczyszczalnie ścieków o wydajności do 7,5 m3 na dobę, inwestor złożył wymagane dokumenty zgodnie z postanowieniem z dnia (...) lipca 2008 r., wydanie postanowienia o nałożeniu opłaty legalizacyjnej jest więc kolejnym niezbędnym krokiem dla zalegalizowania przedmiotowej oczyszczalni. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wniósł J. H. , który argumentował, że wybudowanie przydomowej oczyszczalni ścieków było konieczne z uwagi na niemożliwości podłączenia jego gospodarstwa do projektowanej sieci kanalizacyjnej oraz zachowanie niezbędnych certyfikatów ekologicznych. Inwestycja była poprzedzona niezbędnymi uzgodnieniami z Urzędem Gminy oraz Wydziałem Ekologii Starostwa w M.. Skarżący przyznał, że nie dopilnował, aby dokumentacja, której wykonanie zlecił architektowi, została na czas dostarczona do Wydziału Budownictwa, jednakże nałożona opłata w wysokości 5.000 zł pozostawała niewspółmierna wysoka do skali zaniedbań, jakich się dopuścił i w obecnej sytuacji ekonomicznej skarżącego jest niemożliwa do uregulowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia (...) listopada 2008 r., nr (...), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, przywołując przepisy art. 49b ust. 4, ust. 5 pkt 2 i art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane i wskazując, że organ I instancji wydał postanowienie zgodnie z prawem, a argumenty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. H. Skarżący podniósł, iż zaskarżone postanowienie naruszyło jego interes prawny i przez niezawinione przez niego fakty nakłada na niego bezpodstawnie karę. J. H. podkreślił, że jego zgłoszenie z dnia (...) listopada 2007 r. nie zostało przyjęte w Wydziale Architektury i Budownictwa Powiatowego z uwagi na brak pozwolenia wodnoprawnego. Wykonanie odpowiedniej dokumentacji zostało zlecone architektowi, który ze względu na nawroty choroby nie wywiązał się z powyższego zadania. W opinii skarżącego przedmiotowa oczyszczalnia o wydajności 4,9 m3 na dobę nie wymaga pozwolenia na budowę ani pozwolenia wodnoprawnego. Skarżący wskazał również, że opłata legalizacyjna w wysokości 5.000 zł została wadliwie naliczona, oraz podtrzymał, że nie jest on w stanie jej uiścić. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Podczas rozprawy przed Sądem w dniu (...) maja 2009 r. skarżący podtrzymał swoje zarzuty i wskazał, iż niedokonanie przez niego zgłoszenia budowy oczyszczalni wynikało z błędnej informacji udzielonej w urzędzie, jakoby do zgłoszenia robót budowlanych musiało zostać dołączone pozwolenie wodnoprawne. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) budowa indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5 m3 nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Dla realizacji powyższego zamierzenia inwestycyjnego konieczne jest jednakże, na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy, uprzednie zgłoszenie planowanych robót budowlanych właściwemu organowi administracji publicznej. Jak wynika wprost z art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane do wykonywania robót budowlanych, w razie konieczności zgłoszenia zamiaru budowlanego, można przystąpić jedynie w przypadku, gdy właściwy organ w terminie 30 dni nie wniesie w drodze decyzji sprzeciwu. Wybudowanie wymienionego obiektu bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu powoduje konieczność wszczęcia postępowania legalizacyjnego z art. 49b ustawy Prawo budowlane. W przedmiotowej sprawie bezsprzecznym jest, że inwestor - J. H. - dopuścił się realizacji przydomowej oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5 m3 bez uprzedniego zgłoszenia zamiaru budowlanego właściwemu organowi administracji publicznej. Jak podnosi skarżący brak powyższego zgłoszenia był wynikiem błędnego poinformowania go przez urzędników starostwa, że do zgłoszenia musi zostać załączone pozwolenie wodnoprawne, zaś kłopoty zdrowotne projektanta oczyszczalni uniemożliwiły uzupełnienie zgłaszanego projektu, co w konsekwencji doprowadziło do realizacji przedmiotowej oczyszczalni bez uprzedniego zgłoszenia zamiaru budowlanego, o którym mowa w art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem Sądu podnoszone przez skarżącego argumenty nie znajdują uznania w przedmiotowej sprawie. Fakt wybudowania przez skarżącego przydomowej oczyszczalni ścieków bez dokonania skutecznego zgłoszenia nie budzi w niniejszej sprawie żadnych wątpliwości, natomiast kwestia przyczyn braku owego zgłoszenia pozostaje bez znaczenia dla skutków prawnych dokonanej samowoli i dla toku postępowania legalizacyjnego i obowiązków wynikających z art. 49b ustawy Prawo budowlane. Jak wykazała przeprowadzona w dniu (...) czerwca 2008 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego kontrola J. H. dopuścił się samowolnej realizacji inwestycji. Poza sporem pozostaje bowiem, że sporna oczyszczalnia została wybudowana bez uprzedniego zgłoszenia zamiaru budowlanego, które to zgłoszenie nie zostało nigdy wniesione do Starostwa Powiatowego w M. Sąd zwraca uwagę, iż nawet w przypadku niekompletności zgłoszenia, właściwy organ administracji winien był wezwać skarżącego do uzupełnienia wniosku w trybie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Tym samym podnoszone przez skarżącego zarzuty jego wadliwego poinformowania o niekomompletności zgłoszenia nie mogą zostać uznane za zasadne. Podobnie choroba projektanta, który nie uzupełnił zgłoszenia o pozwolenie wodnoprawne nie może zostać uznana za okoliczność zwalniającą skarżącego od konieczności zgłoszenia zamiaru budowlanego przed przystąpieniem do realizacji oczyszczalni. Sąd wskazuje, że wobec zrealizowania inwestycji bez uprzedniego zgłoszenia, organy nadzoru budowlanego miały obowiązek wszcząć postępowanie legalizacyjne w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane. Na marginesie powyższych rozważań Sąd wskazuje, iż nawet zgłoszenie do użytkowania obiektu budowlanego wybudowanego bez uprzedniego zgłoszenia zamiaru prowadzenia robót budowlanych, zgodnie z poglądami doktryny oraz sądów administracyjnych, nie stanowi przesłanki legalizującej samowolnie zrealizowaną inwestycje. Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów dotyczących wysokości nałożonej opłaty legalizacyjnej Sąd wskazuje, że nałożona na skarżącego, postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) września 2008 r., opłata wynika wprost z przepisów prawa. Jak bowiem wskazuje art. 49b ust. 5 pkt 2 ustawy Prawo budowlane opłata legalizacyjna w przypadku wybudowania przydomowej oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5 m3 wynosi 5.000 zł. Jest to opłata stała, która nie ma charakteru uznaniowego. Oznacza to, że organ administracji ma obowiązek, w przypadku stwierdzenia zrealizowania powyższej inwestycji bez uprzedniego zgłoszenia, nałożenia opłaty w wysokości wskazanej w ustawie, niezależnie od przyczyn braku zgłoszenia zamiaru budowlanego. Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że zarówno Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. jak i W Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. prawidłowo wskazali, że J. H. dopuścił się samowoli budowlanej polegającej na realizacji przydomowej oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5 m3. W ramach prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania w sprawie zalegalizowania powyższej inwestycji prawidłowo nałożono na skarżącego opłatę legalizacyjną w wysokości 5.000 zł. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił. /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Drzazga MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło