II SA/Po 1065/17

Dnia 24 maja 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2018 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2017r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] 2015 r., Nr [...], działając na podstawie art. 105 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.) w zw. z art. 14 i art. 106 ust.4 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. z 2015r.poz.163), Prezydent Miasta P. umorzył postępowanie z wniosku M. K. w sprawie przyznania pomocy finansowej na zakup pralki na kwotę 1500 zł. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wniosek w sprawie przyznania pomocy na powyższy cel M. K. złożył w dniu 5 marca 2015 r. Sprawa została rozstrzygnięta decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] przyznającą zasiłek celowy na zakup pralki na kwotę 800 zł. Decyzję wnioskodawca odebrał w dniu 20 marca 2015 r. i nie odwołał się od niej. W tej sytuacji postępowanie organ uznał za bezprzedmiotowe, co skutkowało wydaniem decyzji o jego umorzeniu na podstawie art. 105 §1 k.p.a. Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniósł M. K., przy czym tym samym pismem odwołał się również od dwóch innych rozstrzygnięć organu I instancji. Odwołujący podniósł, że kwota 800 zł nie wystarcza na zakup pralki dobrej klasy i jakości, a tylko zakup takiego urządzenia ma sens, także z uwagi na oszczędność energii i wody. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji W uzasadnieniu wskazano na przepis art. 105 § 1 kpa zgodnie z którym gdy postępowanie stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Kolegium wyjaśniło, że podstawy do umorzenia postępowania zachodzą wówczas, gdy organ prowadzi postępowanie w sprawie zakończonej już ostateczną decyzją administracyjną. Rozpoznawanie kolejnych wniosków tożsamych pod względem podmiotowym i przedmiotowym i już raz rozpatrzonymi jest bowiem niedopuszczalne. Tak długo jak orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie w tej samej materii jest bezprzedmiotowe. Dopiero eliminacja takiego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego da możliwość ponownego rozstrzygnięcia danego wniosku. Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki pozwalające uznać, że postępowanie organu I instancji dotyczące wniosku o pomoc finansową na zakup pralki w kwocie 1500 zł jest bezprzedmiotowe. Sprawa z wniosku M. K. na ten cel została bowiem rozstrzygnięta decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...], przyznającą zasiłek celowy na zakup pralki na kwotę [...]zł. M. K. złożył odwołanie od tej decyzji, którego SKO w P. nie uwzględniło i decyzją z dnia 19 [...] 2017 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja Kolegium jest ostateczna. Skoro w tożsamej przedmiotowo sprawie było prowadzone postępowanie administracyjne, to kolejne postępowanie w tej samej przedmiotowo sprawie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć. Kolegium uznało, że w tym stanie faktycznym i prawnym decyzja organu I instancji nie narusza prawa. M. K. wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie nie zgadzając się z jego treścią. Opisując swoją skomplikowaną sytuację materialną i zdrowotna skarżący podtrzymał dotychczasową argumentację co do zasadności przyznania mu kwoty 1500 zł na zakup pralki. Skarżący zakwestionował rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy po upływie dwóch lat od podjęcia decyzji przez organ I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Pismem procesowym z dnia 22 maja 2018 r. ustanowiony w sprawie w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżącego poparł skargę i jej argumentację, wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie decyzji. Pełnomocnik podniósł, że rozpatrujące sprawę organy administracji nie dokonały merytorycznej oceny wniosku o zasiłek i w konsekwencji z urzędu ustalono, że tożsame wnioski w sprawie na ten sam cel zostały już ostatecznie rozpoznane. Wniosek skarżącego z dnia 5 marca 2015 r. powinien zostać odniesiony do obecnego stanu faktycznego sprawy. Dla możliwości umorzenia postępowania konieczne było ustalenie, e sytuacja skarżącego nie ulegla zmianie, zwłaszcza w zakresie jego stanu zdrowia. Organ pominął fakt, iż z uwagi na zmianę okoliczności faktycznych koniecznym byłoby przyznanie skarżącemu wnioskowanej pomocy w określonym zakresie. Przedwczesnym było zatem przyjęcie przez organ, że brak jest możliwości podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy z uwagi na to, że w sprawie wydana już została decyzja. Umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość byłoby możliwe w przypadku precyzyjnego określenia, że stan faktyczny sprawy nie zmienił się względem wcześniej rozpoznawanego wniosku. Podczas rozprawy przeprowadzonej przez Sąd w dniu 24 maja 2018 r. skarżący podtrzymał skargę dodatkowo wyjaśniając, że zakupił pralkę wyższej klasy przeznaczając na ten cel otrzymana od MOPR kwotę 800 zł, a brakującą do ceny zakupu takiej pralki kwotę pożyczył. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje; Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o obowiązujące przepisy. Przedmiotowa sprawa została rozstrzygnięta w zakresie przyznania skarżącemu zasiłku celowego na zakup pralki w kwocie 1500 zł. Zgodzić się należy z organami obu instancji, iż kolejny wniosek skarżącego dotyczył sprawy, w której zapadło już rozstrzygniecie. Organy obu instancji wykazały, iż żądanie skarżącego o przyznanie pomocy finansowej na tak określony cel zostało rozpoznane decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2015 r., nr [...], przyznającą zasiłek celowy na zakup pralki na kwotę 800 zł. Z uwagi na przedmiot udzielonej pomocy – zakup pralki - okoliczność, że sytuacja skarżącego mogła ulec zmianie w okresie pomiędzy data wydania decyzji, a datą złożenia kolejnego wniosku na ten sam cel, nie ma żadnego znaczenia. Argumentacja, do której odwołuje się pełnomocnik skarżącego, byłaby zasadna, gdyby przedmiotem sprawy był wniosek o przyznanie zasiłku na inny cel, aniżeli na zakup przedmiotów służących co prawda do codziennego użytku, lecz ulegających zużyciu dopiero po kilku latach eksploatacji. Skarżący jasno określił swoje oczekiwania – przyznanie kwoty 1500 zł na zakup pralki i jednocześnie argumentował, że kwota 800 zł przyznana na ten cel wcześniejszą decyzją nie wystarcza na zakup pralki wyższej klasy. Tymczasem rozstrzygając taki sam wniosek decyzją z dnia 16 marca 2015 r. organ I instancji uznał, że ze środków pomocowych można sfinansować zakup pralki do kwoty 800 zł, a to, że takie pralki są dostępne na rynku, wykazał poprzez załączenie do akt wydruków z ofert placówek handlowych. Organ pomocowy nie ma obowiązku uwzględniać wszystkich oczekiwań świadczeniobiorców i w ramach uznania administracyjnego może oceniać, które potrzeby należy zabezpieczać w pierwszej kolejności, co uczyniono na etapie wydania decyzji z dnia 16 marca 2015 r. W takiej sytuacji po ustaleniu, że sprawa została załatwiona decyzją merytoryczną przez organ pierwszej instancji, obowiązkiem organu pierwszej instancji było umorzenie postępowania administracyjnego wszczętego w tej samej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 105 § 1 kpa gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Odnosząc się do terminu, w jakim organ odwoławczy rozpoznał odwołanie skarżącego, stwierdzić należy, iż okoliczność ta nie miała wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji, nawet jeżeli uchybienia w tym zakresie są ewidentne. Zarzuty w tym zakresie mogły być skutecznie podnoszone jedynie w postępowaniu ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ odwoławczy. Mając na uwadze powyższe uwagi stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Kontrolując niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone rozstrzygnięcie naruszało przepisy obowiązującego prawa.