II SA/Po 1067/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Wojewody z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] (sprostowanym następnie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...]), Starosta [...] działając na podstawie art. 113 § 1, 2 oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "K.p.a."), postanowił sprostować oczywistą omyłkę pisarską w decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], nr rejestru [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego w [...], gm. [...], przy [...], działka nr ewid. [...] i [...], w ten sposób, że zamiast "nazwa i rodzaj całego zamierzenia budowlanego, rodzaj/-e obiektu/ów bądź /robót budowlanych/; kategoria/-e obiektu/-ów: budowa budynku mieszkalnego, jednorodzinnego ( kategoria obiektu I)" winno być: "nazwa i rodzaj całego zamierzenia budowlanego, rodzaj/-e obiektu/ów bądź /robót budowlanych/; kategoria/-e obiektu/-ów: budowa budynku mieszkalnego, jednorodzinnego (kategoria obiektu I) połączonego łącznikiem z wolnostojącym budynkiem garażowym (kategoria obiektu III)". W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że z dokumentów w aktach sprawy, w tym wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] listopada 2013 r. jednoznacznie wynika, że inwestor wystąpił o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego połączonego łącznikiem z projektowanym wolnostojącym budynkiem garażowym. Jednocześnie z przedłożonego projektu budowlanego oraz decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] o warunkach zabudowy również wynika, że przedmiotem wniosku był wolnostojący budynek garażowy połączony łącznikiem z budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. W związku z powyższym błędnie określona nazwa inwestycji stanowi oczywistą omyłkę pisarską. W zażaleniu z dnia [...] września 2019 r. do Wojewody J. J. podkreśliła, że sprostowaniu w trybie art. 113 § 2 K.p.a. nie podlegają błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, czyli błędy i omyłki co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Dopisanie do decyzji fragmentu: "połączonego łącznikiem z wolnostojącym budynkiem garażowym (kategoria obiektu III)", czyli pojawienie się nowego budynku, w dodatku z inną kategorią obiektu, nie jest oczywistą omyłką pisarską w decyzji, tylko kreowaniem nowego prawa obowiązującego. Tymczasem z analizy przedłożonego Staroście [...] "Projektu architektoniczno-konstrukcyjnego budynku mieszkalnego jednorodzinnego" wynika jasno, iż pomimo nieprecyzyjnych zapisów w dokumentach poprzedzających wydanie pozwolenia na budowę, zatwierdzony decyzją kompleks budynków stanowi jedność. Dowodzą tego zwłaszcza rysunki fundamentów (rys. nr [...], s. 68 projektu) oraz elewacji (rys. nr [...], s. 66 i rys. A-10, s. 67 projektu). Wydana decyzja jest więc zgodna ze stanem faktycznym i w ocenie odwołującej jej prostowanie jest błędne. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] października 2019 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 K.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] w części przywołania podstawy prawnej w ten sposób, że zamienił ją na art. 113 § 1, 3 K.p.a., a w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że wyznacznikiem oczywistości błędu pisarskiego lub rachunkowego oraz innej omyłki w rozumieniu art. 113 § 1 K.p.a. jest możliwość natychmiastowego i niepozostawiającego jakichkolwiek wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze prostego zestawienia rozstrzygnięcia z zebranymi w sprawie dokumentami. Tymczasem z analizy akt przesłanych przez Starostę [...] wraz projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] wynika, że przedmiotem wniosku o pozwolenie na budowę był wolnostojący budynek mieszkalny jednorodzinny oraz wolnostojący budynek garażu. Natomiast określony w projekcie budowlanym łącznik, jak ustalono na podstawie części rysunkowej projektu budowlanego, stanowi ścianę łączącą oba budynki. W ścianie zaprojektowano otwór umożliwiający przejście przez ten element, natomiast przejście to nie służy jako miejsce wejścia/wyjścia do pomieszczenia. Uściślając, łącznik nie umożliwia przejścia z budynku mieszkalnego jednorodzinnego do budynku garażowego, łącznik jest jedynie elementem architektonicznym - ścianą wybudowaną od budynku mieszkalnego jednorodzinnego do budynku garażowego. Gdyby ten element architektoniczny rozebrać, to nie wpłynie konstrukcyjnie ani użytkowo na przedmiotowe obiekty, wywoła to jedynie zmianę w zagospodarowaniu przedmiotowej działki. Dalej wyjaśniono, że inwestor składając wniosek o pozwolenie na budowę wskazał przedmiot planowanej inwestycji, który został odzwierciedlony w dokumentacji projektowej. Starosta [...] w swoim postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2019 r. nie wyszedł poza obszar złożonego wniosku, a jedynie wskazał na pominięcie w nazwie przedmiotu decyzji elementów, których faktycznie dotyczył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę. Niewątpliwie integralną częścią pozwolenia na budowę jest zatwierdzona dokumentacja projektowa, co nie oznacza, że w tej sytuacji nie ma już potrzeby precyzyjnego określenia jakich obiektów budowlanych dotyczy pozwolenie na budowę. Jeśli wniosek o wydanie pozwolenia na budowę obejmuje grupę obiektów, to przywołanie nazw tych obiektów w sentencji decyzji o pozwoleniu na budowę jest o tyle praktyczne dla właściciela nieruchomości, że już sam kształt decyzji bez wglądu w projekt budowlany daje poglądowe spojrzenie na legalność obiektów znajdujących się na działce. W tej sytuacji dopisanie budynku garażu do sentencji decyzji jest sprostowaniem omyłki polegającej na pominięciu tego obiektu w sentencji decyzji, w sytuacji, kiedy inwestor wnioskował o pozwolenie na budowę zarówno budynku jednorodzinnego, jak i garażu. Odnosząc się do uchylenia postanowienia organu I instancji w zakresie powołanej podstawy prawnej organ odwoławczy wyjaśnił, że przywołany w sentencji postanowienia § 2 art. 113 K.p.a. nie dotyczy przedmiotu sprawy. W skardze z dnia [...] listopada 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. J. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77, art. 113 § 1 w zw. z art. 126 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że wbrew stanowisku Wojewody, w decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] nie doszło do oczywistej omyłki pisarskiej w zakresie określenia obiektu, którego projekt budowlany zatwierdzono tą decyzją i udzielono co do niego pozwolenia na budowę. Inwestycja budowlana zakładała bowiem wybudowanie jednego kompleksu budowlanego obejmującego część mieszkalną domu oraz garaż przylegający do domu. Budynek garażu nie jest obiektem wolnostojącym, jak to podano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, ale jest trwale połączony z domem mieszkalnym, czego dowodzą rysunki fundamentów oraz elewacji. Pomimo stanowiska organu odwoławczego, błędne określenie obiektu we wniosku o wydanie pozwolenia na budowę lub fakt, że w projekcie łącznik pomiędzy domem a garażem stanowi ściana z otworem niesłużącym do wejścia albo wyjścia z pomieszczenia nie przesądza o tym, że garaż jest obiektem budowlanym wolnostojącym. W decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. Starosta [...] nie dopuścił się omyłki pisarskiej, tylko określił obiekt budowlany zgodnie z jego cechami przedstawionymi w projekcie budowlanym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Oś sporu w niniejszej sprawie koncentruje się wokół ustalenia, czy Starosta [...] był na gruncie art. 113 § 1 K.p.a. uprawniony do sprostowania decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], nr rejestru [...] o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego w ten sposób, że uzupełnił nazwę całego zamierzenia budowlanego, tj. "budowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego (kategoria obiektu I)" o nazwę i kategorię drugiego obiektu składającego się na zamierzenie inwestycyjne, tj. wolnostojący budynek garażowy (kategoria obiektu III). Rozpoczynając rozważania prawne w tym zakresie wskazać należy, że stosownie do art. 113 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Na gruncie zacytowanego przepisu w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd, iż błąd rachunkowy oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, natomiast za błąd pisarski uważa się widoczne, niezamierzone niewłaściwe użycie wyrazu, mylną pisownię, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu lub wyrazów. Istotną cechą błędu, stanowiącą normę dopuszczalności sprostowania, jest jego oczywistość. Może ona wynikać bądź z natury samego błędu, bądź też z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku, czy też innymi okolicznościami. Wyznacznikiem oczywistości błędu pisarskiego lub rachunkowego oraz innej omyłki w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu jest możliwość natychmiastowego i niepozostawiającego w jakichkolwiek wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze prostego zestawienia rozstrzygnięcia z zebranymi w sprawie dokumentami (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt II SA/Po 518/18; dostępny pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy ocenić należało, że Starosta [...] był na gruncie art. 113 § 1 K.p.a. uprawniony do sprostowania decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...], nr rejestru [...] poprzez uzupełnienie nazwy zamierzenia budowlanego o nazwę i kategorię drugiego z obiektów składających się na to zamierzenie budowlane, tj. o wolnostojący budynek garażowy (kategoria obiektu III). Zdaniem Sądu jest to oczywista omyłka polegająca na niezamierzonym pominięciu nazwy i kategorii jednego z dwóch obiektów budowlanych składających się na zamierzenie inwestycyjne będące przedmiotem wydanej decyzji. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że błąd ten należało uznać za oczywisty, albowiem jego wykrycie jest możliwe poprzez proste zestawienie rozstrzygnięcia decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] ze stanowiącym jej integralną część załącznikiem w postaci zatwierdzonego tą decyzją projektu budowlanego, a także pozostałymi dokumentami zebranymi w toku postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego. W kontekście powyższego w pierwszej kolejności wskazać należy, że z projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] ([...]), który jako załącznik tej decyzji stanowi jej integralną część jednoznacznie wynika, że zamierzenie inwestycyjne objęte wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę składało się z budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego połączonego łącznikiem z projektowanym wolnostojącym budynkiem garażowym (zob. nazwa obiektu na s. 1 projektu budowlanego). W opisie planowanej inwestycji projektant wskazał, że na działce ma powstać 2 kondygnacyjny (parter + piętro) niepodpiwniczony budynek mieszkalny jednorodzinny wolnostojący połączony łącznikiem z projektowanym wolnostojącym budynkiem garażowym (zob. s. 23 projektu budowlanego). O wolnostojącym charakterze budynku garażowego świadczy przy tym niewątpliwie wynikająca z projektu budowlanego samodzielność i suwerenność konstrukcji tego budynku (zob. rozwiązania architektoniczno-budowlane na s. 26 i 27 projektu budowlanego), którego układ konstrukcyjny zaprojektowano w technologii tradycyjnej, podobnej do budynku mieszkalnego, z 4 wyodrębnionymi w przestrzeni ścianami zewnętrznymi murowanymi z bloczków ceramicznych i samodzielną konstrukcją dachu (drewniane wiązary kratowe). Potwierdzają to rzuty parteru wraz z łącznikiem oraz garażu wraz z łącznikiem (s. 59 i 62 projektu budowlanego), rzut dachu i rzut dachu garażu wraz z łącznikiem (s. 61 i 63 projektu budowlanego), a także przekroje A-A i B-B oraz C-C (s. 64 i 65 projektu budowlanego). Z rysunku elewacji jednoznacznie przy tym wynika, że wspomniany "łącznik" jest elementem architektonicznym służącym celom estetycznym, tj. ścianką z otworem w kształcie łuku, łączącą dom jednorodzinny z garażem. Powstały otwór nie umożliwia przejścia z budynku mieszkalnego jednorodzinnego do budynku garażowego (s. 66 projektu budowlanego). Wbrew twierdzeniom skarżącej o braku odrębności konstrukcyjnej garażu nie świadczy przy tym rzut fundamentów, z którego wyraźnie wynika, że pomiędzy fundamentem domu jednorodzinnego z łącznikiem a fundamentem garażu wolnostojącego zaplanowana została szczelina dylatacyjna (s. 68 projektu budowlanego). Tymczasem już sama przerwa dylatacyjna jest wystarczająca do spełnienia wymogu wolnostojącego budynku, który wyposażony jest we własny fundament, ściany i dach, wydzielające go z przestrzeni (por. WSA w Gliwicach z dnia 12 września 2016, sygn. akt I SA GL 593/16, WSA w Warszawie z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 927/17, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 6 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 731/17). W samym wniosku o wydanie pozwolenia na budowę inwestor jednoznacznie wskazał, że wnosi o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego połączonego łącznikiem z projektowanym wolnostojącym budynkiem garażowym (k. 5 akt adm. organu I instancji). Wskazany opis inwestycji był konsekwentnie stosowany przez inwestora oraz organ w toku całego postępowania (k. 32, 34, 45- 46 akt adm. organu I instancji). Do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego inwestor dołączył przy tym decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego połączonego łącznikiem o maksymalnej długości 4,0 m z projektowanym wolnostojącym budynkiem garażowym na terenie działki oznaczonej nr ewid. [...], położonej w obrębie geodezyjnym [...], gmina [...] (k. 8 – 16 akt organu I instancji). W konsekwencji, za nietrafne należało uznać stanowisko strony skarżącej, że dokonane przez organ sprostowanie nie mogło zostać dokonane w trybie art. 113 § 1 K.p.a. W realiach rozpoznawanej sprawy niezamierzone pominięcie w sentencji decyzji nazwy i kategorii jednego z dwóch obiektów budowlanych składających się na zamierzenie budowlane będące przedmiotem wydanej decyzji nie jest bowiem omyłką co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Organ I instancji nie wprowadził poprzez sprostowanie zmian merytorycznych do decyzji, tj. nie zmodyfikował praw i obowiązków stron postępowania, w którym wydał rozstrzygnięcie. Podkreślenia wymaga, że organ I instancji nie wyszedł poza obszar złożonego wniosku. Wskazał jedynie na pominięcie w sentencji decyzji w nazwie zamierzenia inwestycyjnego nazwy i kategorii obiektu, którego również dotyczył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę. Z załącznika stanowiącego integralną część sprostowanej decyzji, tj. zatwierdzonego tą decyzją projektu budowlanego w sposób jednoznaczny wynika, że zamierzenie inwestycyjne składało się z dwóch samodzielnych i odrębnych od siebie budynków – budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego i wolnostojącego budynku garażowego, połączonych ze sobą dekoracyjnym elementem architektonicznym (łącznikiem). Jednocześnie z uwagi na fakt, że organ I instancji w sposób wadliwy przywołał w podstawie prawnej wydanego postanowienia prostującego art. 113 § 2 K.p.a. zamiast art. 113 § 1 tej ustawy, zasadnym była zmiana przez organ odwoławczy podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "P.p.s.a."), oddalił skargę. Na mocy art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.