II SA/Po 1070/15

Katarzyna Witkowicz-Grochowska – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2015r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia 1. ustanowić dla J.M. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący J. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. We wniosku o prawo pomocy skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, utrzymują się ze świadczeń z ZUS wysokości [...]zł i [...]zł netto miesięcznie. Nadto skarżący z wynajmu uzyskuje [...] zł miesięcznie. Skarżący podał, że stałe wydatki (media, opał) wynoszą około [...]zł miesięcznie, na żywność, odzież, leki wydają około [...]zł miesięcznie. Podał, że wraz z żoną opiekują się matką, która jest osobą w starszym wieku i w związku z tym ponoszą koszty dojazdów. Nadto skarżący oświadczył, że oboje z żoną chorują na choroby przewlekłe. Posiadają majątek nieruchomy w postaci domu o powierzchni [...] m² w C. oraz udział w 1/3 w mieszkaniu o powierzchni [...] m² obciążony dożywociem na rzecz teściowej. Skarżący oświadczył, że posiada samochód osobowy z 2010r. o wartości około [...] zł. Nie posiada innego majątku, oszczędności, czy innych wartościowych ruchomości. Oświadczył, że poniósł koszty prowadzonych spraw przed WSA w Poznaniu oraz przed sądem powszechnym. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej i rodzinnej, zwłaszcza w sytuacji gdy skarżący uiścił wpis od skargi w kwocie 500 zł i opłatę kancelaryjną w kwocie 100 zł, wezwano skarżącego, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej "p.p.s.a.") do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Wezwanie zostało osobiście odebrane przez skarżącego w dniu 30 kwietnia 2016r. W odpowiedzi skarżący wyjaśnił, że w ciągu 7 dni nie uzupełni wniosku, który jest identyczny, jak w sprawie II SA/Po 918/15 (okres dochodów w 2015r.), dane złożył wiedząc o odpowiedzialności karnej. Nadto wyjaśnił, że występuje społecznie w interesie swoim i mieszkańców wspólnoty. Regulacja dotycząca prawa pomocy, zawarta w treści art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którą przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a. Strony ponoszą bowiem koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów sądowych związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem własnego utrzymania. A zatem przytoczone we wnioskach okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. Wnioskodawca winien, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych na pokrycie kosztów niniejszego postępowania, jest obiektywnie niemożliwe. W świetle powyższego, ocenić należy oświadczenie majątkowe przedstawione przez skarżącego w treści formularza o prawo pomocy, gdyż pomimo wezwania skarżący nie udzielił dodatkowych wyjaśnień, ani nie przedłożył dokumentacji źródłowej. Znajdujący się w aktach sprawy materiał dotyczący sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżącego nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że skarżący nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie, chociażby w części. Możliwości płatnicze skarżącego oceniane są przez pryzmat dochodów osiąganych przez wszystkich domowników prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. Z przedłożonego formularza PPF wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną. Z oświadczenia skarżącego wynika, że utrzymują się ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego w łącznej wysokości [...] zł oraz z czynszu z wynajmu w wysokości [...] zł miesięcznie. Wydatki stałe związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą około [...]zł miesięcznie, a pozostałe konieczne koszty bieżącego utrzymania (żywność, odzież, leki, dojazdy) wynoszą [...] zł. Posiadaną nieruchomość wykorzystuje celem zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych oraz wynajmuje i wspomaga budżet domowy. Posiada także wraz z żoną udział w mieszkaniu teściowej, który jest obciążony prawem dożywocia. Nie wyjaśnił, czy z tego tytułu uzyskuje dodatkowe dochody. Skarżący oświadczył, że nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, czy wolnymi środkami. Z drugiej strony nie podał, by miał zaległości w bieżących i koniecznych opłatach. Przyjąć zatem należy, że dochody jakimi dysponuje wraz z żoną pozwalają na pokrycie wszystkich niezbędnych kosztów utrzymania rodziny. Skarżący był także w stanie wygospodarować środki na pokrycie dotychczasowych kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz kosztów sądowych innych spraw, które inicjuje przez sądem administracyjnym i sądami powszechnymi. Pomimo wezwania skarżący nie wykazał, że ciążą na nim dodatkowe zobowiązania, które ograniczają jego możliwości finansowe i uniemożliwiają pokrycie dalszych kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które będą w porównywalnej wysokości i rozłożone w czasie. Odmówiono zatem zwolnienia od obowiązku poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Przedstawiona przez skarżącego sytuacja finansowa wskazuje jednak, że środki jakimi dysponuje mogą nie wystarczyć na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Przy czym zauważyć należy, że w obecnym stanie sprawy wymagany jest tzw. "przymus adwokacko-radcowski". Przyznano zatem prawo pomocy w tej części i ustanowiono radcę prawnego (art. 246 §1 pkt 2 w zw. z art. 243 §3 p.p.s.a). Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska