II SA/Po 1071/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Makosz - Frymus Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi M. i J. J. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie świadczeń na rzecz obrony 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...]r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. 3. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/P.Miładowski /-/M.Dybowski /-/E.Makosz-Frymus 4/II SA/Po 1071/03 U Z A S A D N I E N I E Prezydent Miasta G. decyzją z dnia [...]r. nr [...]działając na podstawie art. 210 ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2002 r. nr 21 poz. 205 z późn. zm.) przeznaczył jeden samochód ciężarowy należący do M. J. w ramach świadczeń rzeczowych wykonywanych w czasie pokoju, świadczeń rzeczowych wykonywanych w razie zarządzenia mobilizacji lub wybuchu wojny polegających na oddaniu do używania jednego samochodu ciężarowego Mercedes Benz 814 (zatankowanego paliwem i wyposażonego fabrycznie) dla wskazanej w orzeczeniu jednostki wojskowej do chwili ustania potrzeby korzystania. Odwołanie od tej decyzji wniosła M. J.. Odwołująca podnosiła, że jest osobą niepełnosprawną, samochód został zakupiony z własnych środków finansowych i pożyczki udzielonej przez Prezydenta Miasta G.. w kwocie 25 tys. ZŁ. Zabezpieczeniem spłaty było ustanowienie hipoteki na własnościowym mieszkaniu strony. Przedmiotowy samochód jest jedynym źródłem utrzymania rodziny i odebranie samochodu na cele obronne uniemożliwi spłatę pożyczki i doprowadzi do zerwania umowy ze zleceniodawcą na przewozy towarów. Rozpoznając odwołanie Wojewoda decyzją z [...]r. nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ argumentował, że zgodnie z art. 208 i 210 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej z 21 listopada 1967 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 205 z późn. zm.) na przedsiębiorców, a także osoby fizyczne może być nałożony obowiązek świadczeń, polegający na oddaniu do używania posiadanych rzeczy ruchomych na cele przygotowania obrony Państwa. Biorący ponosi koszty i inne ciężary związane z utrzymaniem przedmiotu świadczenia oraz jest odpowiedzialny za jego utratę lub uszkodzenia i szkody wynikłe w trakcie używania go w sposób sprzeczny z jego właściwościami. Za używanie samochodu przysługuje jego posiadaczowi ryczałt wypłacany przez jednostkę organizacyjną, na której rzecz świadczenia zostały wykonane, według stawek określonych w załączniku nr 5 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 lutego 2002 r. w sprawie świadczeń na rzecz obrony (Dz. U. Nr 18, poz. 168).Czas wykonywania świadczeń w czasie pokoju nie może przekraczać jednorazowo: 48 godzin i najwyżej 3 x w roku w celu sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej Sił Zbrojnych, a w związku z ćwiczeniami wojskowymi 7 dni (tylko raz w roku). Zatem świadczenie na rzecz wskazanej jednostki wojskowej może być realizowane sporadycznie i w określonych okolicznościach. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła M. i J. J. nie precyzując ani zarzutów ani wniosków. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Skargę wniesiono pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego i w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga ma uzasadnione podstawy. Niezależnie bowiem od zarzutów i wniosków skargi oraz przytoczonej w niej argumentacji sąd administracyjny zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ma obowiązek dokonać kontroli zaskarżonego aktu co do jego zgodności z obowiązującym porządkiem prawnym. Tymczasem zaskarżona decyzja narusza prawo. Organy obu instancji przeoczyły, że w dacie orzekania obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 października 2002 r. w sprawie określenia limitu świadczeń rzeczowych wykonywanych w 2003 roku na rzecz obrony. W myśl postanowień tegoż przepisu w celu wykonywania świadczeń rzeczowych, niezbędnych do przygotowania obrony Państwa, może być w 2003 roku przeznaczone do 400 nieruchomości – na potrzeby związane z przeprowadzeniem poboru i do 1210 pojazdów samochodowych, 300 przyczep; na czas do 48 godzin, na potrzeby związane z przeprowadzeniem ćwiczeń wojskowych, w tym poprzedni limit ustanawiało rozporządzenie Rady Ministrów z 18 grudnia 2000 r. (odpowiednio do 400 nieruchomości i 300 pojazdów samochodowych). Z akt administracyjnych nie wynika, czy przedmiotowy pojazd mieścił się we wskazanych wyżej limitach. Nadto w aktach sprawy brak jest wniosku właściwego Wojskowego Komendanta Uzupełnień a samo rozstrzygnięcie pierwszoinstacyjne poza określeniem typu pojazdu nie określa jego cech niezbędnych dla prawidłowej identyfikacji (nr podwozia, nadwozia, nr rejestracyjny) utrudniając, a w zasadzie przeszkadzając ewentualnej egzekucji nałożonego świadczenia. Już wyżej wymienione uchybienia w istotny sposób wpływają na treść rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), powodując konieczność z tego tylko powodu uchylenie zaskarżonego aktu oraz poprzedzającej go decyzji. Nie negując instytucji świadczeń rzeczowych na rzecz Sił Zbrojnych w celu przygotowania obrony Państwa, właściwe organy administracji publicznej indywidualizując w drodze decyzji taki obowiązek winny wskazać i uzasadnić dlaczego nakłada się przedmiotowy obowiązek na rzecz imiennie oznaczonej osoby obiektywizując przesłanki takiego wyboru. Nie podważając rozstrzygnięcia co do nałożenia przedmiotowego obowiązku właśnie na stronę zauważyć należy, że organy orzekające w tej sprawie nie wykazały z jakich dokładnie powodów wytypowano przedmiotowy pojazd, czy kierowano się też sytuacją właścicieli pojazdu. Generalnie bowiem jakkolwiek przedmiotowy obowiązek może być realizowany sporadycznie w sytuacjach określonych w ustawie, to stanowi on swego rodzaju dolegliwość, a w przypadku osoby prowadzącej działalność gospodarczą w oparciu o jeden tylko samochód ciężarowy, to dolegliwość ta jest zdecydowanie większa niż dla podmiotu który dysponuje większą ilością środków transportowych. Te okoliczności winny być także brane pod uwagę przy podejmowaniu przedmiotowej decyzji. Rozważań co do tych okoliczności organy orzekające w tej sprawie nie przeprowadziły naruszając także zawartą w art. 107 § 3 kpa normę proceduralną. Organy administracji publicznej w tej sprawie nie ustaliły także czy przedmiotowy pojazd stanowi majątek odrębny skarżącej, czy też jest własnością innej osoby – osób. Z akt nie wynika też, by skarżąca była wyłącznym właścicielem przedsiębiorstwa. W tych okolicznościach nie można wykluczyć, że w toku postępowania administracyjnego pominięto osobę, która ma przymiot strony w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 kpa. Tego typu uchybienia nie pozwalają sądowi administracyjnemu dokonać skutecznej oceny legalności zaskarżonego aktu także w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a procedury sądowo administracyjnej. W tym stanie rzeczy z mocy przywołanych wyżej przepisów, nadto art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. /-/P.Miładowski /-/M.Dybowski /-/E.Makosz-Frymus KB/