II SA/Po 1073/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Maria Hrycaj sędziowie sędzia WSA Maciej Dybowski sędzia WSA Bożena Popowska (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2005 r. sprawy ze skargi U.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania o d d a l a s k a r g ę /-/ M. Dybowski /-/ M. Hrycaj /-/ B. Popowska U.S. działając przez swojego pełnomocnika – adwokata J.P.L., pismem z dnia [...] marca 2003r. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z podaniem o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją wydaną przez ten organ w dniu [...] stycznia 2003r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności dowodu rejestracyjnego serii [...] nr [...] wydanego A.P. w dniu [...] września 1999r. przez Starostę Powiatowego w O. na samochód marki Mercedes Benz [...], nr rej. [...], nr. nadwozia [...], nr silnika [...]. Łącznie z podaniem o wznowienie postępowania, strona wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, który umotywowany został brakiem winy w uchybieniu terminu. Wnioskodawca w uzasadnieniu podał, że U.S. o decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2003r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności dowodu rejestracyjnego dowiedziała się z postanowienia Prezydenta Miasta G. z dnia [...] lutego 2003r. Nr [...] w sprawie wznowienia z urzędu postępowania w sprawie rejestracji samochodu marki Mercedes Benz na U.S., doręczonego w dniu [...] lutego 2005r. Pełnomocnik skarżącej, uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, powołał się również na to, iż skarżąca tylko nieznacznie uchybiła terminowi i to bez swojej winy. Kwestie przywrócenia terminu wraz podstawami do jego przywrócenia należą bowiem do najbardziej skomplikowanych w procedurze administracyjnej. Pełnomocnik strony stwierdził więc, iż U.S. bez fachowej pomocy prawnej nie mogła domyślać się nawet skutków prawnych postanowienia Prezydenta Miasta G. z dnia [...] lutego 2003r. Pełnomocnik wskazał tym samym na to, że [...] marca 2003r. tj. dzień, w którym zaciągnięto porady adwokata, winien być traktowany jako początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003r. Nr [...] odmówiło przywrócenia tego terminu. Organ administracyjny powołał się przy tym na dyspozycję art. 58 §1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa), zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu wraz z dopełnieniem czynności, dla której określony był termin. Zdaniem organu administracyjnego w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik strony nie podał argumentów świadczących, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy U.S. jak i nie wykazał, iż prośbę o przywrócenie terminu wniesiono w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdziło, że warunkiem przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest uprawdopodobnienie, że strona mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, czyli zachodziły przeszkody od niej niezależne i istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Pełnomocnik strony nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 58 §1 kpa w zw. z art. 9, 80 i 107 §3 kpa przez błędne uznanie i powierzchowną ocenę dowodów zebranych w sprawie oraz brak takiej oceny w odniesieniu do istotnych w sprawie okoliczności. Zdaniem strony, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia ma charakter ogólnikowy, powierzchowny i nie odnosi się do realiów konkretnej sprawy. SKO ograniczyło się bowiem jedynie do ogólnikowego stwierdzenia, iż "nie znalazło argumentów" oraz przytoczenia orzecznictwa w tym zakresie. Zdaniem strony gdyby oceny dokonano w sposób należyty, wszechstronny i w odniesieniu do okoliczności sprawy, to doprowadziłoby to do uznania, że strona uchybiła terminowi bez swojej winy. Powyższe okoliczności oceniać należy bowiem w odniesieniu do konkretnego przypadku. Jak zauważył skarżący, postanowienie Prezydenta Miasta G. wymienia w treści decyzję SKO, jednakże nie informuje o uprawnieniach, jakie przysługują U.S. w związku z postępowaniem zakończonym przed SKO. Ponadto pełnomocnik strony wskazując na to, że postanowienie Prezydenta Miasta G. zawiera wyraźne stwierdzenie o braku możliwości wniesienia zażalenia, wskazał iż U.S. trudno również przypisać brak dbałości o swoje sprawy. W skardze argumentowano także, iż zachowanie zakreślonego przez kpa siedmiodniowego terminu wynika bezpośrednio z III punktu podania o wznowienie postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odpowiadając na skargę, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 148 §1 i §2 kpa, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania opartego na tym, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 §1 pkt 4 kpa) biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydanej decyzji. Jak wynika z akt sprawy, U.S. o decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2003r. Nr [...]dowiedziała się w dniu [...]lutego 2003r. (vide pismo z dnia 20 marca 2003r.), tj. w dniu odebrania na poczcie postanowienia Prezydenta Miasta G. z dnia [...] lutego 2003r. Nr [...] w sprawie wznowienia z urzędu postępowania w sprawie rejestracji na nią samochodu marki Mercedes Benz E [...], nr rej. [...], nr. nadwozia [...], nr silnika [...]. Bezspornym jest więc, iż podanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, wniesione w dniu [...] marca 2003r. (data stempla pocztowego), złożone zostało po upływie ustawowego terminu liczonego od dnia w którym strona dowiedziała się o wydanej decyzji. Rozważenia zatem wymaga, czy zawarta w piśmie z [...] marca 2003r. prośba o przywrócenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania spełniała wymogi zastosowania przez organ instytucji unormowanej w art. 58 kpa. Zgodnie z w/w przepisem, w razie uchybienia terminu, należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu wraz z dopełnieniem czynności należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 58 §2 kpa). Z powyższego wynika, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy najistotniejsze jest ustalenie czy skarżąca uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi, należy badać drugą przesłankę tj. czy podanie zostało wniesione w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Skarżąca de facto brak winy w uchybieniu terminu tłumaczy brakiem wiedzy w zakresie procedury administracyjnej i mylącym pouczeniem zawartym w postanowieniu Prezydenta Miasta G. z dnia [...] lutego 2003r. Nr [...] w sprawie wznowienia z urzędu postępowania w sprawie rejestracji na nią samochodu. Pełnomocnik strony podniósł iż, kwestie przywrócenia terminu wraz podstawami do jego przywrócenia należą do najbardziej skomplikowanych w procedurze administracyjnej. Nieznajomość prawa nie może być jednak uznawana za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminu. (por. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego – komentarz" C.H. Beck, Warszawa 2004r., s. 331, wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 1997r. sygn. akt III SA 101/96 LEX nr 30857). Samorządowe Kolegium Odwoławcze słusznie zauważyło również, że strona obowiązana jest do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Ponadto stwierdzić należy, że w świetle art. 58 § 1 kpa niewielkie "przeoczenie" terminu ze strony skarżącej, o jakim pisze jej pełnomocnik, wynikające ze słabej znajomości procedury, nie może być uznane za uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanej (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2001r., sygn. akt V SA 1550/00 LEX nr 109294). Z powyższego wynika, że dzień w którym skorzystano z porady adwokata, nie może być traktowany jako początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności. Niesłuszne jest również twierdzenie pełnomocnika wyrażone w skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu, że Prezydent Miasta G. wydając postanowienie z dnia [...] lutego 2003r. Nr [...] o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie rejestracji na nią samochodu marki Mercedes Benz, powołując się na prawomocną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2003r. Nr [...], winien pouczyć o przysługujących uprawnieniach U.S. w zakresie ewentualnego wznowienia postanowienia. Zawarte w postanowieniu pouczenie o braku możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie rejestracji samochodu, czyni zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 124 kpa i dotyczy wyłącznie tego konkretnego postanowienia, a nie jak wywodzi pełnomocnik strony innych rozstrzygnięć, które mogły być wydane w związku z tym postanowieniem. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. /-/ M. Dybowski /-/ M. Hrycaj /-/ B. Popowska MK