II SA/Po 1077/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-12-28
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca oszczędności w wysokości 30.000 zł, mimo niskich dochodów, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym na podstawie prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że posiadanie oszczędności w wysokości 30.000 zł, nawet przeznaczonych na leki i rehabilitację, pozwala na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Instytucja prawa pomocy ma służyć osobom, które obiektywnie nie są w stanie ponieść kosztów postępowania, a ciężar wykazania takiej sytuacji spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżąca J. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni, 83-letnia osoba samotnie gospodarująca, uzyskuje rentę w wysokości 971,97 zł miesięcznie i posiada oszczędności w wysokości 30.000 zł, które przeznacza na lekarstwa i rehabilitację. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 grudnia 2011r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K.Witkowicz-Grochowska
Skarżąca J. G. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania na skarżącej ciąży obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł (§2 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193).
W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy skarżąca podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Ma 83 lata. Mieszka w domu o powierzchni 80 m², który należy do jej córki. Oświadczyła, że uzyskuje rentę w wysokości 971,97 zł miesięcznie.
W części wniosku dotyczącej posiadanego stanu majątkowego oświadczyła, że posiada oszczędności w wysokości 30.000 zł, które potrzebuje na lekarstwa i rehabilitację.
Stosownie do art. 245 §3 i art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie pełnomocnika z urzędu, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zauważyć, że regulacja zawarta w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Tak więc, to na wnioskodawczyni spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Wnioskodawczyni winna, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie przez nią środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe.
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zachodziły okoliczności uniemożliwiające skarżącej uiszczenie kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznych wydatkach jej utrzymania. Wprawdzie na stałe otrzymuje jedynie świadczenie z ubezpieczenia społecznego, ale nie podała, że ma jakiś zaległości płatnicze w swoich zobowiązaniach. Podkreślenia wymaga, że pomimo uzyskiwania dochodu w takiej wysokości, jak sama oświadczyła, była w stanie zgromadzić oszczędności w znacznej wysokości 30.000 zł. na leki i rehabilitację.
Wysokość tych oszczędności pozwala na zaspokojenie potrzeb wnioskodawczyni związanych z zakupem leków i rehabilitacją, a także na pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania, których wysokość co do zasady nie przekroczy 300 zł i to rozłożonych w czasie (100 zł tytułem wpisu od skargi, 100 zł od ewentualnego wniosku o uzasadnienie od wyroku Sądu, 100 zł od ewentualnej skargi kasacyjnej).
Mając powyższe na uwadze wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach, nawet w części. Treść złożonego oświadczenia majątkowego pozwala jednoznacznie stwierdzić, że uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie przy dysponowaniu oszczędnościami we wskazanej wysokości, nie spowoduje uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Poniesienie pełnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie nie ograniczy, więc prawa skarżącej do sądu.
W tym stanie rzeczy wniosek o prawo pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie, co skutkować musiało jego oddaleniem.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K.Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło