II SA/Po 108/08

WyrokWSA w Poznaniu2008-07-18

Skład orzekający: Barbara Drzazga, Edyta Podrazik, Aleksandra Łaskarzewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego, jeśli inwestor nie przedstawił ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy wydanej w dniu wszczęcia postępowania legalizacyjnego, a Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności tego wymogu z Konstytucją?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa, ponieważ opierały się na przepisie (art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego w części dotyczącej wymogu uzyskania decyzji o warunkach zabudowy "w dniu wszczęcia postępowania"), który został uznany za niezgodny z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny. Skutek wyroku TK jest ex tunc, co stanowi podstawę do uchylenia decyzji. Organ nadzoru budowlanego powinien ponownie przeprowadzić postępowanie legalizacyjne, oceniając zgodność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ewentualnie nałożyć obowiązek przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku gospodarczego, który zdaniem organów nadzoru budowlanego został wybudowany samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżące twierdziły, że wykonane prace stanowiły remont, a nie budowę. Organy pierwszej i drugiej instancji uznały prace za odbudowę, powołując się na dokumenty takie jak mapa zasadnicza i inwentaryzacja powykonawcza, które nie wykazywały istnienia budynku w miejscu jego obecnego posadowienia od 1998 roku. Ponieważ skarżące nie przedstawiły wymaganych dokumentów do legalizacji (w tym decyzji o warunkach zabudowy wydanej w dniu wszczęcia postępowania), organy wydały decyzję nakazującą rozbiórkę.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Odrzucono skargę M. B. Zasądzono zwrot kosztów postępowania od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej M. S. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2008r. sprawy ze skargi M. S. i M. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; I. odrzuca skargę M. B., II. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...], III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej M. S. kwotę 757,- (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, IV. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E.Podrazik /-/ B.Drzazga /-/ A.Łaskarzewska IISA/Po 108/08 Uzasadnienie Decyzją z dnia [..] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P., na podstawie art.48 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz.1118 ze zm.), nakazał M. B. i M. S. rozbiórkę budynku o powierzchni zabudowy około 100m2, zlokalizowanego na działce nr [..], ark. [..], obręb K., przy ul. S. w P. W uzasadnieniu organ podał, że po wpłynięciu pisma od M. S. z dnia 4 stycznia 2005r. o zalegalizowanie dwustanowiskowego budynku garażowego na działce przy ul. S. w P., organ dokonał oględzin, podczas których stwierdzono na w/w działce istnienie budynku o powierzchni zabudowy około 100m2, przedzielonego ścianą wewnętrzną, wyposażonego w dwie bramy garażowe o wymiarach 2mx4m i dwoje drzwi o szerokości 0,8m i wysokości 2m. Ściana frontowa budynku wykonana została z bloczków gazobetonowych, ocieplonych styropianem. Konstrukcję dachu stanowią kratownice drewniane, pokryte deskami i papą. Wysokość pomieszczeń w świetle konstrukcji wynosi 2,34m.Budynek wykorzystywany jest do celów gospodarczych. Wg oświadczenia M. S., budynek został wyremontowany, aby mógł służyć jako zaplecze budowy budynku mieszkalnego rozpoczętej na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [..]. W latach 1997-1998 wykonana została ściana przednia z otworami na bramy garażowe i drzwi, odtworzone zostało też zadaszenie. Po zakończeniu budynku mieszkalnego, w 2004r. zostały zamontowane bramy garażowe i drzwi, ocieplono ścianę frontową i położone zostały dachówki ceramiczne. Otynkowane zostały ściany wewnętrzne i zaimpregnowano konstrukcję drewnianą dachu. W trakcie postępowania przesłuchano świadków J. L. i S. L.. J. L. zeznał, że sprzedał w 1997r. działkę przy ul. S. państwu B. Na tyłach działki stała niewielka część szklarni, a za nią budynek gospodarczy, ze ścianami z cegły i drewnianym dachem, krytym papą. W budynku był składowany opał. S. L., mieszkający przy ul. S., w bezpośrednim sąsiedztwie przedmiotowej działki, zeznał że w narożniku działki graniczącym z działką L. jest wybudowana chłodnia, która graniczyła z budynkiem gospodarczym sąsiadów. Był to budynek murowany, kryty deskami i papą. Z mapy zasadniczej (stan aktualny na dzień 26.06.1998r.), stanowiącej załącznik do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [..] wynika, że na tyłach posesji przy ul. S. istniał tylko mur zlokalizowany w granicy. Również na planie zagospodarowania terenu, będącym częścią projektu budowlanego, zatwierdzonego pozwoleniem na budowę z dnia [..], w miejscu obecnie istniejącego budynku wkreślona jest zieleń, a inwentaryzacja geodezyjna, przyjęta do zasobów geodezyjnych w dniu 19 października 2004r., złożona w związku z zakończeniem budowy budynku mieszkalnego, nie wykazuje na posesji budynku, będącego przedmiotem niniejszego postępowania. Zgodnie z oświadczeniem autora inwentaryzacji powykonawczej budynku, W. K., zawarta w opisie technicznym informacja o zlokalizowaniu budynku na istniejących fundamentach po byłej wiacie gospodarczej, przy wykorzystaniu istniejącej ściany, usytuowanej w granicy działki, oparł na informacji uzyskanej od M. S. Ponadto na zdjęciu lotniczym, pozyskanym z zasobów Informacji przestrzennej Miasta P., wykonanym w latach 2002-2004, nie ma przedmiotowego budynku. Po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego, organ nie wykluczył istnienia na działce przy ul. S. przed rokiem 1998r. budynku gospodarczego, na co wskazują zeznania w/w świadków, jednak treść mapy zasadniczej, stanowiącej załącznik do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [..] i zdjęcia lotniczego nie potwierdzają istnienia takiego budynku od 1998r do 2004r. Zdaniem organu, wykonane przez inwestorów prace polegające wg oświadczenia M. S., na odtworzeniu na istniejących fundamentach ściany z otworami na drzwi i bramy garażowe i odtworzeniu zadaszenia, nie można uznać za prace remontowe. Zgodnie z definicją remontu, zawartą w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, przez remont należy rozumieć roboty budowlane wykonane w istniejącym obiekcie budowlanym. Według organu, poprzedni obiekt budowlany nie istniał w chwili odtwarzania ściany przedniej i zadaszenia, a więc wykonane roboty należy zakwalifikować jako budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 prawa budowlanego. Budowa obiektu wymagała, zgodnie z art. 28 ust.1 prawa budowlanego, uzyskania pozwolenia na budowę, o które inwestor nie wystąpił, a zatem organ winien był wszcząć postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 48 prawa budowlanego. Przepis ten przewiduje możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego w przypadku zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami techniczno-budowlanymi. Organ stwierdził, że z dniem 10.01.2004r. utracił moc stary plan zagospodarowania przestrzennego, a nowy plan miejscowy nie został uchwalony dla tego terenu, a więc należało zbadać, czy budowa jest zgodna z przepisami szczególnymi mającymi wpływ na zagospodarowanie przestrzenne i przepisami techniczno-budowlanymi. Zdaniem organów, w sprawie nie stwierdzono naruszenia przepisów szczególnych o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie stwierdzono także naruszenia przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w trakcie budowy garażu. Zdaniem organu, budowa miała miejsce w trakcie obowiązywania rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999r., Nr 15, poz.140), które w § 12 ust. 6 dopuszczało sytuowanie budynku w granicy działki, w przypadku zachowania określonych przepisami odległości do budynku na sąsiedniej działce. Postanowieniem z dnia [..] organ, na podstawie art.48 ust.1 i 2 prawa budowlanego, nakazał właścicielkom nieruchomości złożenie w terminie 60 dni czterech egzemplarzy projektu budowlanego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i zaświadczenia Prezydenta Miasta P. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Pomimo upływu terminu określonego w postanowieniu, właścicielki nieruchomości nie wykonały nałożonego obowiązku i dlatego organ, na podstawie art. 48 ust.2 i 3 prawa budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu budowlanego, pobudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W odwołaniu od powyższej decyzji M. S. i M. B., podniosły, że wykonane roboty budowlane należy zakwalifikować jako remont a nie budowę. Zdaniem odwołujących w sprawie powinien być przeprowadzony dowód z opinii biegłego z dziedziny budownictwa, który pozwoliłby na odtworzenie zakresu robót budowlanych wykonanych w budynku. Ponadto wskazały, że złożyły wymagany prawem dokument Inwentaryzacji powykonawczej, a Prezydent Miasta P. odmówił wydania wymaganego zaświadczenia, uzasadniając to brakiem planu miejscowego. W rezultacie organy stwierdziły brak naruszenia przepisów techniczno-budowlanych i przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a mimo to nakazały rozbiórkę budynku garażowego. Taka decyzja narusza zdaniem skarżących zasady określone w art.7 i 8 kpa. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [..] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił przede wszystkim ustalenia organu pierwszej instancji co do zakresu wykonanych robót przyjmując, że przedmiotowy budynek powstał po 2004r. Zdaniem organu wynika to ze zgromadzonych dokumentów – mapy zasadniczej, aktualnej na dzień 26.05.1998r., stanowiącej załącznik do decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [..] o ustaleniu warunków zabudowy, inwentaryzacji powykonawczej z dnia 19.10.2004r. , złożonej przez skarżące Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. w dniu 14.12.2004r. oraz zdjęcia lotniczego z zasobów Informacji Przestrzennej Miasta P. wykonane w latach 2002-2004. Zdaniem organu odwoławczego, zeznania świadków nie są sprzeczne z zebranymi dokumentami, bowiem wynika z nich jedynie, że mógł być na działce posadowiony poprzedni budynek gospodarczy, rozebrany do roku 1998. Również M. S. oświadczyła we wniosku, że obecny budynek odbudowała na istniejących fundamentach po byłym budynku gospodarczym. Prawo budowlane w art. 3 pkt 6 stanowi, że przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Realizacja takiej inwestycji bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 prawa budowlanego. Organ zwrócił ponadto uwagę, że zgodnie z art. 76 § 1 kpa, dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. W niniejszej sprawie za taki dokument należy uznać mapę zasadniczą stanowiącą załącznik do decyzji z dnia [..] o warunkach zabudowy i decyzji z dnia [..] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Jak wynika z art. 2 ust. 7 ustawy z dnia 17.05.1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, przez pojęcie mapy zasadniczej rozumie się opracowanie kartograficzne, zawierające aktualne informacje o przestrzennym rozmieszczeniu obiektów ogólnogeograficznych oraz elementach ewidencji gruntów i budynków, a także sieci uzbrojenia terenu. Stan faktyczny ustalony na w/w mapie zasadniczej znajduje też potwierdzenie w dokumentacji powołanej wyżej Inwentaryzacji powykonawczej z dnia 19.10.2004r. Mając na uwadze powyższe dokumenty, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny budownictwa, bowiem zadaniem biegłego jest dostarczenie wiadomości specjalnych w celu ułatwienia należytej oceny zebranego w sprawie materiału, nie zaś rozstrzyganie sprawy za organ. Organ odwoławczy wskazał nadto, że warunkiem legalizacji samowoli budowlanej jest jej zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i w tym celu w art. 48 prawa budowlanego, ustawodawca nakazał przedstawienie przez inwestora zaświadczenia o zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy. Powyższa decyzja organu odwoławczego jest przedmiotem skargi M. S. i M. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucono naruszenie: - art.48 prawa budowlanego przez uznanie, że zachodzą przesłanki do nakazana rozbiórki budynku, - art.7 i 77 kpa, przez niewyjaśnienie należycie stanu faktycznego i niepowołanie dowodu z opinii biegłego z dziedziny budownictwa, mimo że w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Zdaniem skarżących, organy błędnie przyjęły, że przedmiotowy budynek został odbudowany, a nie odremontowany. Ponadto skarżące podkreśliły, że organy z jednej strony uznały, że budynek nie narusza przepisów techniczno-budowlanych i przepisów szczególnych o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a drugiej strony nakazały rozbiórkę obiektu, tylko dlatego, że niemożliwym, bez winy skarżących, okazało się uzyskanie zaświadczenia o zgodności inwestycji z planem miejscowym i decyzji o warunkach zabudowy. W konkluzji skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga M. B. musiała ulec odrzuceniu na podstawie art.58 §1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Skarga ta została bowiem wniesiona przez E. B., która powoływała się na działanie w imieniu M. B. Do skargi nie dołączono pełnomocnictwa M. B. do reprezentowania jej przed sądem przez E. B., więc Sąd wezwał E. B., na podstawie art. 49 §1 P.p.s.a., do uzupełnienia braków formalnych skargi, przez złożenie w terminie 7 dni wymaganego pełnomocnictwa. Wezwanie w dniu 22.01.2008r. zostało doręczone dorosłemu domownikowi, M. S., a więc zgodnie z art. 72 P.p.s.a. E. B. nie złożyła w wyznaczonym terminie pełnomocnictwa, zatem skarga M. B. została odrzucona. Skarga M. S. okazała się zasadna, chociaż nie z powodów w niej wskazanych. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu skargi, iż przedmiotowa inwestycja nie wymagała pozwolenia na budowę, skoro wykonane prace budowlane stanowiły jedynie remont budynku gospodarczego, Sąd uznał ten zarzut za nietrafny. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podzielił pogląd organów, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był w pełni wystarczający do przyjęcia, że wykonane przez skarżące prace budowlane stanowiły odbudowę, a nie remont budynku gospodarczego. Przemawiają za tym zarówno oświadczenia M. S., która we wniosku z dnia 4.01.2005. wnosząc o zalegalizowanie budynku, podała, że wzniosła go "na istniejących fundamentach, po byłym budynku gospodarczym", a następnie w dniu 7.03.2005r. podała, że w chwili zakupu działki przez jej rodziców, na działce tej były " pozostałości po budynku gospodarczym..., ze starego budynku istniały ściana w granicy z polem..oraz mury w granicach z dz. [..] i fundamenty od strony działki oraz częściowo betonowa posadzka na powierzchni obiektu", jak i załączone do sprawy dokumenty. Z mapy zasadniczej, sporządzonej wg stanu aktualnego na dzień [..], stanowiącej załącznik do decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [..] ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego na działce nr [..] przy ul. S., z mapy zasadniczej stanowiącej załącznik do decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [..] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na w/w działce, z mapy zasadniczej powstałej w wyniku inwentaryzacji powykonawczej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [..] oraz ze zdjęcia lotniczego wykonanego w latach 2002-2004 z zasobów Informacji Przestrzennej Miasta P. wynika, że na działce skarżących co najmniej od 26.05.1998r. nie istniał budynek gospodarczy, w miejscu gdzie został posadowiony budynek, będący przedmiotem niniejszej sprawy. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, zgodnie z art.2 pkt 7 ustawy z dnia 17 maja 1989r.. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. z 2005r. Nr 240, poz.2027 ze zm.) mapa zasadnicza to wielkoskalowe opracowanie kartograficzne, zawierające aktualne informacje o przestrzennym rozmieszczeniu obiektów ogólnogeograficznych oraz elementach ewidencji gruntów i budynków, a także sieci uzbrojenia terenu: nadziemnych, naziemnych i podziemnych. Dowodom powyższym nie przeczą również zeznania przesłuchanych w sprawie, na wniosek skarżącej, świadków : S. L., który zeznał, że poprzedni właściciele, państwo L., mieli budynek gospodarczy pokryty deskami gdzie składowali opał i J. L., który zeznał, że w chwili sprzedaży działki w 1994r. stał tam budynek gospodarczy z cegły, przykryty papą, z wrotami wjazdowymi, przeznaczony do przechowywania opału. Zdaniem Sadu, powyższy materiał dowodowy jest wystarczający do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, nie zachodziła więc potrzeba zasięgania opinii biegłego z dziedziny budownictwa. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity z 2006r. Nr 156, poz.1118 ze zm.) przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Przez odbudowę rozumie się odtworzenie istniejącego wcześniej i zniszczonego obiektu budowlanego, w tym samym miejscu i z zachowaniem pierwotnej wielkości, kształtu i układu funkcjonalnego (por. Prawo budowlane. Komentarz pod red. prof. Zygmunta Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H.Beck, W-wa 2006, str.57). Z kolei przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art.3 pkt 8 prawa budowlanego). Zgodnie z art. 3 pkt 2 prawa budowlanego budynek to obiekt budowlany, trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach. Porównując powyższe definicje z oświadczeniami M. S. i w/w dokumentami nie można wykonanych przez skarżące prac zakwalifikować jako prace remontowe. Wg skarżącej na działce w chwili rozpoczęcia robót istniały jedynie ściana tylna, przy murze granicznym i ściany boczne oraz fundamenty poprzedniego budynku, a więc nie można uznać, że budynek wtedy istniał, a to z istnieniem budynku, wg wskazanej wyżej definicji, wiąże się wykonanie remontu. Bez wątpienia natomiast doszło do odtworzenia przez skarżące poprzednio istniejącego budynku, a więc miała miejsce odbudowa. Odbudowa, zgodnie z art.28 ust.1 w związku z art.3 pkt 6 prawa budowlanego, wymagała przed jej rozpoczęciem uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Takiej decyzji skarżące nie posiadały, trafnie zatem organy zastosowały przepisy art.48 prawa budowlanego . W myśl przepisu ustępu pierwszego tegoż artykułu, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepis ten odwołuje się jednak do ustępu drugiego art. 48, w którym uregulowano dopuszczalność legalizacji obiektu budowlanego wykonanego w warunkach samowoli budowlanej. Ustawodawca wprowadzając regulację zawartą w ustępie 2 art. 48 wskazanej ustawy ustanowił więc priorytet procedury legalizacyjnej nad nakazem rozbiórki. W przedmiotowej sprawie, w dacie wydawania decyzji przez organy obu instancji, jednym z warunków legalizacji samowoli budowlanej z art. 48 ust.2 ustawy Prawo budowlane była zgodność inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czego konsekwencją był obowiązek przedstawienia przez inwestora (właściciela nieruchomości) zaświadczenia organu gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1). Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P., stosownie do art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, nałożył postanowieniem z dnia [..] na skarżące obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie wskazanych dokumentów, w tym zaświadczenia Prezydenta Miasta P. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z postanowienia PINB dla Miasta P. wynikał obowiązek przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy ostatecznej "w dniu wszczęcia postępowania" prowadzonego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Niespełnienie przez skarżące w wyznaczonym przez organ terminie nałożonych obowiązków skutkowało orzeczeniem nakazu rozbiórki w przedmiotowej sprawie. Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P., Sąd zobligowany był uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt P 37/06 (Dz.U. Nr 247, poz.1844), którym orzeczono o niezgodności przepisu art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. "b" i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W konsekwencji wymienionego wyroku Trybunału Konstytucyjnego możliwe jest uzyskanie ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji zrealizowanej w ramach samowoli budowlanej w toku trwającego postępowania legalizacyjnego z art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane. Prawidłowe wezwanie skierowane do inwestora (właściciel obiektu) w trybie art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane powinno więc dotyczyć przedstawienia – w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności przepisu ustawy z Konstytucją ma skutek ex tunc (skutkuje z mocą wsteczną) i zgodnie z art. 145a kpa jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego. Oparcie rozstrzygnięcia decyzji o przepis, którego sprzeczność z Konstytucją następnie stwierdził Trybunał Konstytucyjny, stanowi naruszenie prawa dające podstawę do uchylenia decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślić należy, iż dla zastosowania tego ostatniego przepisu nie ma znaczenia, że zgodnie z art. 145a § 2 kpa wznowienie postępowania z przyczyny określonej w paragrafie pierwszym tego przepisu następuje tylko na żądanie strony (wyrok NSA z dnia 02.02.2006 r. sygn. II OSK 496/2005 wydany w analogicznej sytuacji z art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [..] wydane zostały z naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Wymienione wyżej decyzje należało więc uchylić. Ponownie rozpoznając sprawę organ nadzoru budowlanego powinien przeprowadzić postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, w szczególności ocenić czy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ewentualnie nałożyć na właścicielki nieruchomości obowiązek przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [..]. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 wymienionej ustawy. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ E. Podrazik /-/B. Drzazga /-/A.Łaskarzewska Za nieobce nego sędziego korzystającego z urlopu uzasadnienie podpisał sędzia /-/B. Drzazga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło