II SA/Po 1081/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2012 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2011r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak [...] Prezydent Miasta powołując się na art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 3 ust.3, art.39 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej / Dz.U. nr 175 poz.1326 z 2009 r. / odmówił Z. B. przyznania świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego na czynsz w kwocie 35,94 zł i refundację kosztów leczenia w kwocie 30,30 zł.. Z uzasadnienia wynika, że decyzja jest wynikiem rozpoznania wniosków z dnia 7 i 18 kwietnia 2011 r. Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i córką. Wnioskodawca choruje, do dnia 31.10.2010 r. ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności i z tego tytułu pobierał zasiłek stały. Obecnie jest zarejestrowany w PUP jako poszukujący pracy. Zona jest bezrobotna bez prawa do zasiłku. Obecnie dochód rodziny wynosi 708,31 zł i składa się na to zasiłek rodzinny - 91 zł, dodatek mieszkaniowy - 272,62 zł, zasiłek okresowy- 344,69 zł. Wnioskodawca objęty jest pomocą społeczną i otrzymuje dodatek mieszkaniowy od listopada 2010r. dlatego w ocenie organu kwota 35,94 zł jest możliwa do uregulowania. Odnośnie zwrotu kosztów zakupu leków na kwotę 30,30 zł. to przedstawiony rachunek dotyczy leków kupionych bez recepty co nie pozwala na ustalenie czy zakup tych leków był konieczny. Wskazano także, że wnioskodawca odrębną decyzją z dnia 20 kwietnia 2011 r. ma przyznaną pomoc w formie zasiłków celowych w łącznej kwocie 280 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] września 2011 r. na zasadzie art. 138 §1 pkt.1 kpa utrzymało w mocy decyzje organu pierwszej instancji. Potwierdzając prawidłowość ustaleń co do stanu faktycznego wskazano, że pomoc społeczna w postaci zasiłku celowego nie ma charakteru obligatoryjnego, lecz jest to świadczenie którego przyznanie zależy od uznania administracyjnego, a w tym przypadku Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w sposób prawidłowy uzasadnił swoją decyzję Skargę do Sądu złożył Z. B. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i uwzględnienia wniosku. Skarżący opisuje swoja trudną sytuację życiową argumentując, że nie jest w stanie ponieść kosztów utrzymania. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoją argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362, ze zm.) pomoc społeczna jest instytucją polityki państwa, która ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Stosownie do art. 3 ust. 3 i 4 powołanej ustawy, rodzaj, forma i rozmiar pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających jej udzielenie. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Powyższe oznacza, że pomoc społeczna ma udział w pokonywaniu przez osoby i rodziny trudności materialnych i życiowych. Nie jest to natomiast instytucja, która służy zaspokojeniu wszystkich potrzeb, pomoc społeczna ma jedynie subsydiarny charakter w stosunku do aktywności samego zainteresowanego w staraniach o znalezienie i podjęcie pracy. Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej mają obowiązek współudziału w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Sąd podkreśla, iż decyzja o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej oraz o ustaleniu jego wysokości ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania świadczenia otrzyma świadczenie, bądź, że otrzyma je w formie i wysokości, jakiej oczekuje. Uznanie administracyjne zezwala bowiem organowi administracji na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe. Decyzja wydana w oparciu o uznanie administracyjne nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia celowości, gdyż sprowadza się ona wyłącznie do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie i czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów, a więc dotyczy prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. Sąd w szczególność bada czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy w przepisach art. 7, 77 §1 i 80 oraz 107 §3 K.p.a. W ocenie sądu nie można zarzucić zarówno organowi pierwszej instancji, jak i organowi odwoławczemu naruszenia obowiązujących przepisów przy rozstrzyganiu wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku celowego, a w konsekwencji nie można zarzucić organom przekroczenia granic uznania administracyjnego. Bezspornym w sprawie jest, iż skarżący i jego rodzina spełniają ustawowe kryteria ubiegania się o przyznanie pomocy finansowej w ramach pomocy społecznej. Uzyskiwane przez rodzinę dochody mieszczą się w kryterium dochodowym, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej a ponadto Z. B. choruje przewlekle, a także on i jego żona są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku. Tym samym są uprawnieni do ubiegania się o przyznanie świadczeń w postaci zasiłków celowych (art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Pomimo spełnienia przez skarżących tego zasadniczego kryterium organy obu instancji trafnie uznały, że w okolicznościach sprawy nie zaistniały podstawy do przyznania Z. B. zasiłków celowych na dofinansowanie do opłat za czynsz w wysokości 35,94 zł i kosztów zakupu lekarstw w kwocie 30,30 zł. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy przyznaje się w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, co obejmuje w szczególności pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jak wskazano już wyżej rodzaj, forma i rozmiar pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających jej udzielenie, a potrzeby korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej). Oznacza to, że podejmując decyzję o przyznaniu zasiłku celowego organ powinien uwzględnić wszystkie okoliczności sprawy, w tym rozmiar i przeznaczenie pomocy społecznej już świadczonej w danym okresie w formie zasiłków celowych albo w innych formach. Z akt sprawy wynika, że skarżący otrzymuje znaczące wsparcie z instytucji pomocy społecznej. W zakresie utrzymania mieszkania skarżący otrzymuje dodatek mieszkaniowy w wysokości 272,62 zł, który pokrywa niemalże całość opłaty czynszowej wraz z ogrzewaniem wynoszącej 309,20 zł Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Z.B. otrzymał zasiłki celowe w łącznej kwocie 280 zł: dofinansowanie opłat za wodę w wysokości 120 zł, dofinansowanie opłat za energie w wysokości 80 zł, na zakup artykułów chemicznych i przemysłowych w wysokości 15 zł oraz dofinansowanie do zakupu środków czystości i higienicznych w wysokości 15 zł. i na zakup żywności 50 zł. Mając na uwadze powyższe należy zgodzić się z organami, że zakres wsparcia przyznanego skarżącemu z instytucji pomocy społecznej pozwala na odmowę realizacji dalszych wniosków (w okresie w jakim wydano zaskarżone decyzje), tym bardziej, że obejmuje ona już sfery potrzeb, których dotyczy decyzja zaskarżona w tej sprawie (opłaty za mieszkanie, koszty leczenia). W świetle art. 3 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej organy nie mają obowiązku pełnego utrzymania osób potrzebujących, gdyż realizacja zadań z zakresu pomocy społecznej służyć ma ich wsparciu w ramach niezbędnych potrzeb. Wsparcie to powinno służyć także aktywizacji beneficjentów pomocy. Podsumowując Sąd uznał, że jakkolwiek pomoc nie zaspakaja wszystkich zgłaszanych potrzeb skarżącego i jego rodziny, to jednak słusznie podniosły organy, iż pomoc społeczna nie może stanowić stałego źródła utrzymania. Zgodnie z ustawą pełni ona bowiem rolę subsydiarną wobec aktywności samego zainteresowanego w staraniach o poprawę swojej sytuacji bytowej i służy zapewnieniu zaspokojeniu koniecznych potrzeb. Natomiast z żądań skarżącego wynika, że pomoc społeczna jest przez niego traktowana jako wyłączne źródło utrzymania. Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153 poz.1270 / skargę oddalił.