II SA/Po 1086/17

Dnia 11 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2017 roku Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania M. K. od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2014 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej na zakup żywności, odzieży (kurtka, spodnie, sweter), obuwia, na opłacenie rachunku za gaz w kwocie [...]zł, na opłacenie rachunku za energię elektryczną w kwocie [...]zł, na opłacenie czynszu za sierpień i wrzesień 2010r. w wysokości po [...] zł miesięcznie, na wykupienie leków na kwotę [...]zł oraz na zakup opału, uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie administracyjne organu I instancji nr [...] wszczęte w dniu 29 września 2010 r. na wniosek M. K. w sprawie przyznania pomocy finansowej. Decyzję tę wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. Prezydent Miasta P. decyzją Nr [...] z dnia [...] 2014r. - po rozpatrzeniu wniosku z dnia 29 września 2010r. - postanowił odmówić przyznania M. K. pomocy finansowej na zakup żywności, odzieży (kurtki, spodni, swetra), obuwia, opłacenia rachunku za gaz w kwocie [...]zł, opłacenia rachunku za energię elektryczną w kwocie [...]zł, na opłacenie czynszu za sierpień i wrzesień 2010r. w kwocie po [...] zł miesięcznie, na wykupienie leków za kwotę [...]zł oraz na zakup opału. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podał, że 29 września 2010r. M. K. złożył wniosek o przyznanie pomocy na realizację powyższych potrzeb bytowych. Organ pomocy społecznej mając na uwadze zebrane w sprawie dowody, w tym aktualizację wywiadu środowiskowego z dnia 6 października 2010r. oraz dokumenty odnoszące się do dochodu strony, jej stanu zdrowia oraz otrzymywanej regularnie pomocy w formie zasiłków celowych oraz zasiłków okresowych, postanowił odmówić przyznania M. K.. Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając rozstrzygnięciu organu I instancji niezgodność z prawem. Wydając powołane na wstępie rozstrzygnięcie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że analiza i porównanie akt sprawy Nr MOPR- [...] (zakończone decyzją z dnia [...] 2014r.) oraz Nr [...] (zakończone decyzją z tego samego dnia) pozwoliło stwierdzić, że zaskarżona decyzja Nr [...] została wydana w sytuacji, gdy istnieje już tożsame przedmiotowo i podmiotowo rozstrzygnięcie administracyjne. Wyjaśniono, że niespornym jest, iż w tożsamej sprawie - po rozpatrzeniu wniosku M. K. z 8 września 2010 r. i po przeprowadzeniu w tym samym dniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, wydano decyzję Nr [...] z dnia [...] 2014r. o tożsamej z decyzją Nr [...] sentencji. Organ odwoławczy podkreślił, że przeprowadzone wywiady z 8 września i 6 października 2010r. nie wskazują , by między złożeniem przez stronę wniosków z 8 i 29 września 2010 r. zaszły w jego sytuacji bytowej jakiekolwiek zmiany. W rezultacie taki stan prawny niniejszej sprawy uzasadnia - zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.) nie tylko uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta P. Nr [...] z dnia [...] 2014r., lecz także umorzenie jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego wszczętego w dniu 29 września 2010r. w sprawie przyznania stronie pomocy finansowej w zakresie określonym wnioskiem z dnia 29 września 2010r. Wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję M. K. odniósł się do merytorycznej, odmownej decyzji organu I instancji, powołując się na jego sytuację majątkową, zdrowotną i rodzinną. Równocześnie skarżący zarzucił organowi odwoławczemu rażącą przewlekłość w rozpoznaniu odwołania. Częściowo zaś zarzuty skargi odnosiły się do innych decyzji, również zaskarżonych do Sądu tym samym pismem z 30 września 2017 r. W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Ustanowiony dla skarżącego pełnomocnik z urzędu – r. pr. K. B. w piśmie z dnia 6 kwietnia 2018 r. zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i błędne przyjęcie, że przeprowadzone w dniach 8 września 2010 r. i 6 października 2010 r. wywiady środowiskowe nie wskazują, by między złożeniem przez skarżącego w dniu 8 września 2010 r. i w dniu 29 września 2010 r. zaszły w jego sytuacji bytowej jakiekolwiek zmiany. W konsekwencji pełnomocnik skarżącego zarzuciła SKO w P. błędne zastosowanie art.; 105 § 1 k.p.a. przez umorzenie postępowania w niniejszej sprawie. Nadto zarzucono naruszenie art. 100 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 182 ze zm.), dalej: u.p.s., poprzez jego niezastosowanie i niekierowanie się dobrem skarżącego przy ocenie jego sytuacji życiowej i materialnej. W związku z postawionymi zarzutami pełnomocnik skarżącego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w kwocie [...]zł powiększonej o należny podatek VAT. Na rozprawie sądowej w dniu 11 kwietnia 2018 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymała wcześniej zajęte stanowiska, a nadto wnosząc o przyznanie kosztów pomocy prawnej oświadczyła, że nie zostały one uiszczone nawet w części. Skarżący podał zaś, że w 2010 r. naprawdę potrzebował pomocy ze strony Ośrodka Pomocy Społecznej, a jej nie otrzymał. Jednocześnie wskazał na swą trudną sytuację, która trwa nadal. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargę jako bezzasadną należało oddalić. W pierwszej kolejności zważyć należy, że przedmiotem skargi M. K. w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wydana na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 105 § 1 k.p.a., którą: 1) uchylono w całości decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2014 r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej na zakup żywności, odzieży (kurtka, spodnie, sweter), obuwia, na opłacenie rachunku za gaz w kwocie [...]zł, na opłacenie rachunku za energię elektryczną w kwocie [...]zł, na opłacenie czynszu za sierpień i wrzesień 2010r. w wysokości po [...] zł miesięcznie, na wykupienie leków na kwotę [...]zł oraz na zakup opału i 2) umorzono postępowanie administracyjne organu I instancji nr [...] wszczęte w dniu 29 września 2010 r. na wniosek M. K. w sprawie przyznania pomocy finansowej. Powodem, dla którego organ odwoławczy uznał, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie okazało się bezprzedmiotowe była okoliczność, że w tym samym przedmiocie (kwestia udzielenia skarżącemu pomocy na zakup żywności, odzieży (kurtka, spodnie, sweter), obuwia, na opłacenie rachunku za gaz w kwocie [...]zł, na opłacenie rachunku za energię elektryczną w kwocie [...]zł, na opłacenie czynszu za sierpień i wrzesień 2010r. w wysokości po [...] zł miesięcznie, na wykupienie leków na kwotę [...]zł oraz na zakup opału) równolegle toczyło się i zakończyło wcześniej - decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] - postępowanie wywołane tożsamym wnioskiem M. K. z dnia 8 września 2010 r. Należy przypomnieć, że niniejsze postępowanie zostało wszczęte przez Prezydenta Miasta P. na skutek wniosku M. K. z dnia 29 września 2010 r. o przyznanie pomocy finansowej z przeznaczeniem na zakup żywności, odzieży (kurtka, spodnie, sweter), obuwia, na opłacenie rachunku za gaz w kwocie [...]zł, na opłacenie rachunku za energię elektryczną w kwocie [...]zł, na opłacenie czynszu za sierpień i wrzesień 2010r. w wysokości po [...] zł miesięcznie, na wykupienie leków na kwotę [...]zł oraz na zakup opału. Po kilkukrotnym rozpoznaniu sprawy – decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] Prezydent Miasta P. nie przyznał pomocy na ten cel. W tej samej dacie tj. w dniu [...] 2014 r. Prezydent Miasta P. wydał decyzję nr [...], którą również odmówił przyznania M. K. na ten sam cel (na zakup żywności, odzieży (kurtka, spodnie, sweter), obuwia, na opłacenie rachunku za gaz w kwocie [...]zł, na opłacenie rachunku za energię elektryczną w kwocie [...]zł, na opłacenie czynszu za sierpień i wrzesień 2010r. w wysokości po [...] zł miesięcznie, na wykupienie leków na kwotę [...]zł oraz na zakup opału), po rozpoznaniu wniosku złożonego w dniu 8 września 2010 r. Zważywszy, że zgodnie z art. 8 ust. 3 w zw. z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. organ pomocy społecznej rozpoznając sprawę o przyznanie zasiłku celowego zobowiązany jest zbadać, czy wnioskodawca nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 u.p.s., winien w tym celu ustalić dochód strony jako sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Należy dostrzec, że w obu wyżej wymienionych sprawach tożsame wnioski skarżącego wpłynęły we wrześniu 2010 r. (8 i 29 września 2010 r.),a zatem obowiązkiem organu I instancji było ustalenie sytuacji dochodowej M. K. za miesiąc sierpień 2010 r. W tej sytuacji bez znaczenia jest podnoszona przez pełnomocnika skarżącego okoliczność, że ustalenie sytuacji skarżącego w obu sprawach dzielił okres niespełna miesiąca. W pierwszej ze sprawach wywołanej wnioskiem z dnia 8 września 2010 r. wywiad środowiskowy przeprowadzono w dniu 8 września 2010 r., a w niniejszej sprawie – wywołanej wnioskiem z dnia 29 września 2010 r. – wywiad środowiskowy przeprowadzono 6 października 2010 r. Zarówno bowiem w trakcie pierwszego, jak i drugiego wywiadu środowiskowego obowiązkiem pracownika socjalnego było ustalenie sytuacji dochodowej skarżącego z sierpnia 2010 r. W tym stanie rzeczy uznać należy, że prawidłowo organ odwoławczy stwierdził, że bezprzedmiotowe okazało się postępowanie wywołane wnioskiem skarżącego z dnia 29 września 2010 r. z uwagi na zawisłą tożsamą podmiotowo i przedmiotowo sprawę z wniosku M. K. z dnia 8 września 2010 r. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Stan taki będzie zachodził, gdy wystąpi tożsamość adresatów normy indywidualnej, dyspozycji normy indywidualnej oraz jej przedmiotu (określonej rzeczy) [por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 listopada 2010 r., II SA/Kr 145/10, LEX nr 753504]. Bezprzedmiotowość postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego z dnia 29 września 2010 r. pojawiła się już na etapie złożenia wniosku, ze względu na jego tożsamość z żądaniem określonym we wnioskiem tej samej osoby z dnia 8 września 2010 r. Zważywszy, że organ I instancji niejako równolegle prowadził obie sprawy wywołane tożsamymi wnioskami skarżącego z 8 i 29 września 2010 r. i zakończył je decyzjami z dnia [...] 2014 r. (nr [...] i nr [...]) prawidłowo organ odwoławczy uznał, że postępowanie wywołane wnioskiem późniejszym stało się bezprzedmiotowe. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do merytorycznej oceny przez organ II instancji zasadności odmowy przyznania skarżącemu żądanego zasiłku, albowiem z tą ocenę organ odwoławczy zmierzył się na skutek odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] 2014 r. nr [...] Uznając zatem, że Kolegium prawidłowo zastosowało przepisy art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., Sąd stwierdził, że skarga M. K. nie zasługuje na uwzględnienie. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.