II SA/Po 1088/15
WyrokWSA w Poznaniu2016-02-11
Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Wiesława Batorowicz, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym narusza przepisy postępowania, w szczególności zasadę dwuinstancyjności i wymogi dotyczące uzasadnienia?Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy nie przeprowadził merytorycznego rozpoznania sprawy, ograniczając się do powielenia ustaleń organu pierwszej instancji, które zawierały oczywiste błędy rachunkowe i przypisywały stronie zarzuty, których nie podnosiła. Naruszono tym samym zasadę dwuinstancyjności, zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę przekonywania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki "A" sp. z o.o. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w P., które utrzymało w mocy postanowienie inspektora pracy o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie nakazów wypłaty wynagrodzeń pracownikom. Spółka wniosła zarzuty, podnosząc m.in. nieistnienie obowiązku, wadliwość tytułu wykonawczego oraz zbyt uciążliwy środek egzekucyjny (grzywna w celu przymuszenia). Organy obu instancji uznały zarzuty za bezzasadne, co zostało zaskarżone do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji i zasądził zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2016 roku sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w P. z dnia [...] 2015 roku Nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w P. z dnia [...] 2015 roku nr [...], II. zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy w P. na rzecz skarżącej kwotę 100,- zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 września 2015 r. Okręgowy Inspektor Pracy w P., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. - Dz. U. z 2013 r. poz. 267), po rozpatrzeniu zażalenia po rozpoznaniu zażalenia "A" Sp. z o.o. w P. z dnia 24 sierpnia 2015 r. na postanowienie inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w P. z dnia [...]2015 r., nr rej. [...] w przedmiocie rozpoznania zarzutów, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane na tle następującego stanu faktycznego:
Organ egzekucyjny - inspektor pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w P. wszczął postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] 2015 r., nr rej. [...].
Podstawę prawną wystawienia tytułu wykonawczego stanowiły ostateczne nakazy (decyzje) inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w P. z dnia [...] 2014 r., nr rej. [...] (pkt 1-3 tegoż nakazu) oraz z dnia [...] 2014 r., nr rej. [...] (pkt 1-5, 8 i 9 tegoż nakazu) nakazujące niezwłoczne wypłacenie wskazanym w nich pracownikom należnych składników wynagrodzenia w wymiarze wskazanych w tych decyzjach.
Postanowieniem z dnia [...] 2015 r., nr rej. [...], inspektor pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w P. nałożył na przedsiębiorstwo "A" Sp. z o.o. w P. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 50.000,00 zł. Grzywna została nałożona w związku z prowadzonym przeciwko Spółce postępowaniem egzekucyjnym, którego celem było doprowadzenie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] 2015 r., nr rej. [...], tj. niezwłocznej realizacji decyzji.
Pismem z dnia 10 lipca 2015 r. skarżąca Spółka powołując się na art. 33 § 1 pkt 1, pkt 8 i pkt 10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.) – dalej: "u.p.e.a." wniosła zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w sprawie.
W lakonicznym uzasadnieniu skarżąca odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wskazała, że obowiązek opisany tytule egzekucyjnym nie istnieje, a strona nie jest obowiązana do spłaty nieistniejącego zadłużenia. Tym samym tytuł wykonawczy jest wadliwy, a postępowanie winno być umorzone.
Argumentując zarzut z art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a. strona wskazała, iż zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podniesiono dalej, iż organ prowadzący egzekucje winien wykazać, iż dana grzywna nie jest zbyt uciążliwa i faktycznie będzie prowadziła do realizacji ciążącego an stronie obowiązku, zaś organ wybrał środek w postaci grzywny i to kwocie przewyższającej poziom zadłużenia, a tym samym grzywna stała się zbyt uciążliwa dla zobowiązanego.
Uzasadniając podniesiony zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. strona wskazała, iż zgodnie z art. 27 § 1 pkt u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Z związku z powyższym skarżąca wskazała, że opisany w treści tytułu wykonawczego obowiązek nie istnieje, a tym samym tytuł wykonawczy jest wadliwy.
Postanowieniem z dnia [...] 2015 r., nr rej. [...] inspektor pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w P. oddalił zarzuty.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wskazał, iż zobowiązana Spółka podnosi zarzuty, iż obowiązki wskazane w tytule wykonawczym z dnia [...] 2015 r., nr rej. [...], zostały w znacznej części wykonane i zobowiązana czyni wszelkie starania, aby w całości zrealizować egzekwowany obowiązek. Zdaniem zobowiązanej tytuł wykonawczy określa nieistniejące zadłużenie. Zdaniem zobowiązanej grzywna w celu przymuszenia w kwocie 50.000,00 zł jest zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym, gdyż została określona w kwocie przewyższającej poziom zadłużenia. Jako podstawę prawną zarzutu zobowiązana wskazała art. 33 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem zobowiązanej tytuł wykonawczy z dnia [...]2015 roku, nr rej. [...], nie spełnia wymogów określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż nie zawiera elementów wskazanych w art. 27 § 1 pkt 3 tejże ustawy.
Dalej organ wskazał w uzasadnieniu, iż postanowieniem z dnia [...] 2015 r., nr rej. [...], inspektor pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w P. nałożył na przedsiębiorstwo "A" Sp. z o.o. w P. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 50.000,00 zł. Grzywna została nałożona w związku z prowadzonym przeciwko Spółce postępowaniem egzekucyjnym, którego celem jest doprowadzenie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] 2015 r., nr rej. [...], tj. niezwłocznej realizacji decyzji inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w P. wskazanych w punktach 1-3 nakazu z dnia [...]2014 r., nr rej. [...], oraz wskazanych w punktach 1-5, 8 i 9 nakazu z dnia [...] 2014 r., nr rej. [...].
Organ przedstawił następnie treść decyzji określonych w punktach 1-3 nakazu z dnia [...] 2014 r., nr rej. [...] oraz w punktach 1-5, 8 i 9 nakazu z dnia [...]2014 r., nr rej. [...] z wskazaniem jakie kwoty, z jakich tytułów i jakim pracownikom należne zostały objęte powyższymi orzeczeniami oraz jakie kwoty należnych świadczeń zostały już wypłacone przez pracodawcę, a jakie pozostały jeszcze do wypłaty.
Podsumowując swoje rozważania w tym zakresie organ wskazał, iż łączna kwota świadczeń ze stosunku pracy objętych egzekwowanymi decyzjami zawartymi w punktach 1-3 nakazu z dnia [...] 2014 r., nr rej. [...] wynosi 238.072,13 zł netto, 27.489,64 brutto, a zgodnie z informacjami zawartymi w protokole kontroli z dnia [...] 2015 r., nr rej. [...], wypłacono dotąd świadczenia w kwocie 15.372,34 zł netto.
Odnośnie świadczeń objętych nakazem z dnia [...] 2014 r., nr rej. [...] organ wskazał, iż łączna kwota świadczeń ze stosunku pracy objętych egzekwowanymi decyzjami wynosi 7.771,45 zł netto i 170.225,03 zł brutto, a zgodnie z informacjami zawartymi w protokole kontroli z dnia [...] 2015 r. nr rej. [...] wypłacono świadczenia w kwocie 46.314,43 zł brutto.
Zdaniem organu łączna kwota należności pracowniczych objętych egzekwowanymi decyzjami wynosi więc 245.843,58 zł netto i 197.714,67 zł brutto. Z przedmiotowych należności zobowiązana wypłaciła łącznie 15.372,34 zł netto i 46.314,43 zł brutto.
W dalszej części uzasadnienia organ ponownie wskazał, że w zarzutach w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zobowiązana podnosi, że obowiązki wskazane w tytule wykonawczym z dnia [...] 2015 roku, nr rej. [...], zostały w części wykonane i zobowiązana czyni wszelkie starania, aby w całości zrealizować egzekwowany obowiązek. Zdaniem zobowiązanej tytuł wykonawczy określa nieistniejące zadłużenie.
Inspektor pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w P. wskazał dalej, iż o wykonaniu egzekwowanego obowiązku można mówić tylko wtedy, gdy decyzja będąca obowiązkiem egzekwowanym w toku postępowania egzekucyjnego zostanie wykonana w całości. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, przesłanka określona w art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczy sytuacji, gdy obowiązek zostanie wykonany przed wszczęciem egzekucji administracyjnej, tj. przed doręczeniem zobowiązanemu tytułu wykonawczego i postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Wykonanie obowiązku po wszczęciu egzekucji może być wyłącznie podstawą umorzenia grzywny w celu przymuszenia, a nie umorzenia postępowania egzekucyjnego wskutek wniesienia zarzutu. Jeżeli zobowiązany wykonał obowiązek po podjęciu pierwszej czynności egzekucyjnej, to brak omawianej podstawy zarzutu i jednocześnie przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż obowiązek istniał jeszcze w chwili wszczęcia egzekucji.
Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ wskazał, iż w sytuacji, gdy inspektor pracy prowadzi egzekucję nakazu wypłaty, a zobowiązany pracodawca obciążony został na mocy tego tytułu obowiązkiem skonkretyzowanym jako "wypłacenie pracownikom wynagrodzenia", to natura tego obowiązku jest niepodzielna, co oznacza, że dopóty, dopóki pracodawca nie wypłaci ostatniej należnej pracownikowi kwoty, obowiązek ten pozostaje niewykonany. Obowiązek o charakterze niepieniężnym, jakim jest realizacja nakazu wypłaty pracownikowi należnego świadczenia ze stosunku pracy, nie może być wykonany częściowo w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ze względu na niepodzielną naturę przedmiotowego obowiązku nie może być mowy o jego częściowym wykonaniu.
Zdaniem organu obowiązek w postaci decyzji inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w P. wskazanych w punktach 1-3 nakazu z dnia [...] 2014 r., nr rej. [...], oraz wskazanych w punktach 1-5, 8 i 9 nakazu z dnia [...] 2014 r., nr rej. [...], istnieje i pozostaje przez zobowiązaną niewykonany. Obowiązujące przepisy nie przewidują bowiem okoliczności, w których następowałoby przedawnienie nakazu inspektora pracy, jak również nie ma przepisów, które pozwalałby na umorzenie w całości czy części nakazu inspektora pracy. Nakaz inspektora pracy mógłby zostać uchylony w trybie postępowania odwoławczego albo sądowo-administracyjnego, bądź też w ramach zastosowania jednej z instytucji nadzwyczajnej weryfikacji decyzji ostatecznych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, jednakże w odniesieniu do decyzji wskazanych w punktach 1-3 nakazu z dnia [...] 2014 r., nr rej. [...], oraz wskazanych w punktach 1-5, 8 i 9 nakazu z dnia [...]2014 r., nr rej. [...], takowe okoliczności nie nastąpiły. Nie wydano również decyzji stwierdzającej wygaśnięcie ww. decyzji, gdyż brak przesłanek do zastosowania przedmiotowego rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego organ wskazał, iż zobowiązana podnosi, że znajduje się w trudnej sytuacji gospodarczej, a nadto kwota grzywny przewyższa kwotę należności pracowniczych wskazanych w decyzjach inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w P.. Ustosunkowując się w tym zakresie do zarzutów organ wskazał, że o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego można mówić tylko w przypadku, gdy istnieje w tym względzie możliwość wyboru. Jeśli natomiast w konkretnej sytuacji organ egzekucyjny ma do dyspozycji tylko jeden środek egzekucyjny, to wówczas nie jest on uprawniony, a wręcz zobowiązany do jego stosowania. Ocena stopnia dolegliwości należy do organu egzekucyjnego. Stąd też zarzut rażąco wygórowanej grzywny nie stanowi podstawy zarzutu, gdyż wysokość grzywny zależy od uzasadnionego uznania organu egzekucyjnego. Ocena prawidłowości zastosowania uznania administracyjnego przez organ egzekucyjny w przedmiotowym postępowaniu dokonana została przez organ II instancji, tj. Okręgowego Inspektora Pracy w P., w toku postępowania w sprawie rozpatrzenia zażalenia na postanowienie inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w P. z dnia [...]2015 r., nr rej. [...], o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W związku z powyższym organ egzekucyjny nie widzi podstaw dla uznania zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego za zasadny.
Odnosząc się do ostanie z zarzutów skarżącej Spółki organ wskazał, iż tytuł wykonawczy z dnia [...] 2015 roku, nr rej. [...] zawiera:
- treść podlegającego egzekucji obowiązku - przywołuje treść niewykonanych decyzji wskazanych w punktach 1-3 nakazu z dnia [...] 2014 roku, nr rej. [...], oraz wskazanych w punktach 1-5, 8 i 9 nakazu z dnia [...] 2014 roku, nr rej. [...] (pozycja nr B.5. na formularzu tytułu wykonawczego);
- podstawę prawną podlegającego egzekucji obowiązku - wskazuje nakaz z dnia [...] 2014 roku, nr rej. [...], oraz nakaz z dnia [...] 2014 roku, nr rej. [...] (pozycje nr B.2., B.3. i B.4. na formularzu tytułu wykonawczego);
- stwierdzenie, że obowiązek podlegający egzekucji jest wymagalny (informacja zawarta w rubryce pomiędzy pozycjami C.4. i C.5. na formularzu tytułu wykonawczego).
Tytuł nie zwiera natomiast określenia wysokości egzekwowanej należności pieniężnej, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek, gdyż przedmiotowa egzekucja nie jest egzekucją należności pieniężnej, a egzekucją obowiązku o charakterze niepieniężnym. Stąd też organ egzekucyjny nie znalazł podstaw dla uznania zarzutu niespełniania przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż nie zawiera elementów wskazanych w art. 27 § 1 pkt 3 tejże ustawy.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła "A" Spółka z o.o. w P. zarzucając naruszenie art. 8 K.p.a. oraz art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.
W lakonicznym uzasadnieniu zażalenia strona przytoczyła treść art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. oraz podniosła, że w związku z tym w treści tytułu wykonawczego organ jest obowiązany do wskazania , jaki obowiązek ma być egzekwowany, a ewentualność, iż dany obowiązek posiada charakter niepieniężny nie zwalnia organów z tego obowiązku. Zdaniem strony obowiązkiem, podlegającym wykonaniu jest obowiązek, który nie został zrealizowany. A contrario jeżeli strona wykona obowiązek to nie można od niej żądać ponownego jego wykonania. Jeżeli więc strona dokonała wpłat na rzecz konkretnych pracowników, to wskazywanie w tytule egzekucyjnym, iż nadal jest ona zobowiązana do dokonania tych wpłat jest wadliwe punktu widzenia art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., a tak właśnie zostało wskazane w zaskarżonym tytule wykonawczym, a stanowisko to zostało podtrzymane w zaskarżonym postanowieniu. Dalej strona wskazał, iż naruszenie art. 8 K.pa. polega na tym, iż organ za pośrednictwem tytułu wykonawczego domaga się zapłaty świadczeń pracownikom, które to świadczenia zostały już uiszczone. Powyższe zdaniem strony potwierdza słuszność podniesionych zarzutów egzekucyjnych dotyczących art. 33 ust. 1 pkt 1 i 10 u.p.e.a.
Postanowieniem z [...] 2015 r., znak [...] Okręgowy Inspektor Pracy w P. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w zażaleniu z dnia 24 sierpnia 2015 r. zobowiązana podnosi następujące zastrzeżenia odnośnie postanowienia inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w P. z dnia [...] 2015 r., nr rej. [...], w sprawie rozpoznania zarzutów:
- wadliwe rozpoznanie zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. zarzutu egzekwowania nieistniejącego obowiązku;
- wadliwe rozpoznanie zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. zarzutu niespełniania przez tytuł wykonawczy z dnia [...] 2015 roku, nr rej. [...], wymogów określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W ramach ustalenia stanu faktycznego sprawy organ II instancji wskazał między innymi, iż łączna kwota świadczeń ze stosunku pracy objętych egzekwowanymi decyzjami zawartymi w punktach 1-3 nakazu z dnia [...] 2014 roku, nr rej. [...] wynosi 238.072,13 zł netto, 27.489,64 brutto, a zgodnie z informacjami zawartymi w protokole kontroli z dnia 9 stycznia 2015 r., nr rej. [...], wypłacono dotąd świadczenia w kwocie 15.372,34 zł netto.
Odnośnie świadczeń objętych nakazem z dnia [...] 2014 r., nr rej. [...] organ wskazał, iż łączna kwota świadczeń ze stosunku pracy objętych egzekwowanymi decyzjami wynosi 7.771,45 zł netto i 170.225,03 zł brutto, a zgodnie z informacjami zawartymi w protokole kontroli z dnia [...] 2015 r. nr rej. [...] wypłacono świadczenia w kwocie 46.314,43 zł brutto.
Zdaniem organu łączna kwota należności pracowniczych objętych egzekwowanymi decyzjami wynosi więc 245.843,58 zł netto i 197.714,67 zł brutto. Z przedmiotowych należności zobowiązana wypłaciła łącznie 15.372,34 zł netto i 46.314,43 zł brutto.
Dalej Okręgowy Inspektor Pracy w P. wskazał, iż zobowiązana wniosła następujące zarzuty:
- obowiązki wskazane w tytule wykonawczym z dnia [...] 2015 r., nr rej. [...], zostały w znacznej części wykonane i zobowiązana czyni wszelkie starania, aby w całości zrealizować egzekwowany obowiązek. Zdaniem zobowiązanej tytuł wykonawczy określa nieistniejące zadłużenie. Jako podstawę prawną zarzutu zobowiązana wskazała art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
- grzywna w celu przymuszenia w kwocie 50.000,00 zł jest zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym, gdyż została określona w kwocie przewyższającej poziom zadłużenia. Jako podstawę prawną zarzutu zobowiązana wskazała art. 33 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
- tytuł wykonawczy z dnia [...] 2015 r., nr rej. [...] , nie spełnia wymogów określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż nie zawiera elementów wskazanych w art. 27 § 1 pkt 3 tejże ustawy.
Wyjaśniając swoje rozstrzygnięcie organ II instancji podkreślił, że o wykonaniu egzekwowanego obowiązku można mówić tylko wtedy, gdy decyzja będąca obowiązkiem egzekwowanym w toku postępowania egzekucyjnego zostanie wykonana w całości. Przesłanka określona w art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczy sytuacji, gdy obowiązek zostanie wykonany przed wszczęciem egzekucji administracyjnej, tj. przed doręczeniem zobowiązanemu tytułu wykonawczego i postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Wykonanie obowiązku po wszczęciu egzekucji może być wyłącznie podstawą umorzenia grzywny w celu przymuszenia, a nie umorzenia postępowania egzekucyjnego wskutek wniesienia zarzutu. Jeżeli zobowiązany wykonał obowiązek po podjęciu pierwszej czynności egzekucyjnej, to brak omawianej podstawy zarzutu i jednocześnie przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż obowiązek istniał jeszcze w chwili wszczęcia egzekucji. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ wskazał, że przystąpienie do wykonania, czy nawet częściowe wykonanie obowiązków o charakterze niepieniężnym, nie ma wpływu na zastosowanie wobec zobowiązanego właściwego środka egzekucyjnego oraz, iż w sytuacji, gdy inspektor pracy prowadzi egzekucję nakazu wypłaty, zobowiązany jako pracodawca obciążony został na mocy tego tytułu obowiązkiem skonkretyzowanym jako "wypłacenie pracownikom wynagrodzenia". Natura tego obowiązku jest niepodzielna, co oznacza, że dopóty, dopóki pracodawca nie wypłaci ostatniej należnej pracownikowi kwoty, obowiązek ten pozostaje niewykonany. Ze względu na niepodzielną naturę przedmiotowego obowiązku nie może być mowy o jego częściowym wykonaniu.
Dalej Okręgowy Inspektor Pracy w P. wskazał, że przesłanką wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być także - zgodnie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. - nieistnienie obowiązku. W przedmiotowej sprawie obowiązek w postaci decyzji inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w P. wskazanych w punktach 1-3 nakazu z dnia [...] 2014 r., nr rej. 12[...], oraz wskazanych w punktach 1-5, 8 i 9 nakazu z dnia [...] 2014 r., nr rej. [...], istnieje i pozostaje przez zobowiązaną niewykonany. Obowiązujące przepisy nie przewidują okoliczności, w których następowałoby przedawnienie nakazu inspektora pracy, jak również nie ma przepisów, które pozwalałby na umorzenie w całości czy części nakazu inspektora pracy. Nakaz inspektora pracy mógłby zostać uchylony w trybie postępowania odwoławczego albo sądowo-administracyjnego, bądź też w ramach zastosowania jednej z instytucji nadzwyczajnej weryfikacji decyzji ostatecznych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego, jednakże w odniesieniu do wskazanych wyżej decyzji takowe okoliczności nie nastąpiły. Nie wydano również decyzji stwierdzającej wygaśnięcie tych decyzji, gdyż brak przesłanek do zastosowania przedmiotowego rozstrzygnięcia.
Również stawianie tezy o tym, że egzekwowany obowiązek nie istnieje w związku z wypłatą części należności objętych egzekwowaną decyzją, jest całkowicie chybione. Organy Państwowej Inspekcji Pracy orzekające w przedmiotowym postępowaniu wskazywały w każdym wydawanych postanowień fakt uwzględnienia okoliczności związanych z częściową wypłatą należności ujętych w egzekwowanej decyzji.
Rozpoznający zażalenie organ wskazał, iż okoliczności te zostały ujęte w uzasadnieniu następujących orzeczeń wydanych w sprawie:
- postanowienie inspektora pracy Okręgowego inspektoratu Pracy w P. z dnia [...] 2015 r., nr rej. [...], o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia;
- postanowienie Okręgowego inspektora Pracy w P. z dnia [...] 2015 r., nr rej. [...], utrzymującym w mocy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
- postanowienie inspektora pracy Okręgowego inspektoratu Pracy w P. z dnia [...] 2015 roku, nr rej. [...], w sprawie rozpoznania zarzutów.
Okręgowy Inspektor Pracy w P. zauważył, iż zwłaszcza z uzasadnienia pierwszych dwóch z wyżej wskazanych postanowień wynika wyraźnie, że okoliczność związana z częściową wypłatą przez zobowiązaną należności objętych egzekwowanymi decyzjami inspektora pracy znalazła odzwierciedlenie w wysokości zastosowanej grzywny w celu przymuszenia. Natomiast fakt wypłacenia części przedmiotowych należności w żadnym wypadku nie może uzasadniać twierdzenia, że obowiązek określony egzekwowaną decyzją nie istnieje, lecz istnieje inny obowiązek, o treści zmienionej w stosunku do egzekwowanego nakazu. Przyjęcie prezentowanej przez zobowiązaną tezy prowadziłoby do osobliwego wniosku, że jakakolwiek wypłata jednej z należności objętych egzekwowanymi decyzjami, choćby w niewielkiej części, skutkowałaby koniecznością stwierdzenia, że egzekwowany obowiązek nie istnieje, a istnieje obowiązek innej treści. I tak w ciągu procesu realizacji decyzji inspektora pracy obowiązek nią określony przestawałby istnieć w danej treści i zaczynał istnieć w innej treści nieskończoną ilość razy.
Podsumowując powyższe rozważania dotyczące pierwszego z zastrzeżeń podniesionych przez zobowiązaną w zażaleniu organ stwierdził, że żadna z przesłanek zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przewidziana w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj, wykonanie lub umorzenie w całości lub w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, nie zaistniała.
Okręgowy Inspektor Pracy w P. podkreślił, że prezentowane wyżej stanowisko organów Państwowej inspekcji Pracy podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Po 1287/14, oddalając skargę zobowiązanej na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w P. utrzymujące w mocy postanowienie, organu egzekucyjnego oddalającego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec "A" Sp. z o.o. w P. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] 2014 r., nr rej. [...].
Odnosząc się do zarzutu że organ I instancji w sposób wadliwy rozpoznał zarzut niespełniania przez tytuł wykonawczy z dnia [...] 2015 r., nr rej. [...], wymogów określonych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Okręgowy Inspektor Pracy w P. zauważył, że tytuł wykonawczy z dnia 30 czerwca 2015 r. zawierał treść podlegającego egzekucji obowiązku (pozycja nr B.5. na formularzu tytułu wykonawczego), podstawę prawną podlegającego egzekucji obowiązku (pozycje nr B.2., B.3. i B.4. na formularzu tytułu wykonawczego) oraz stwierdzenie, że obowiązek podlegający egzekucji jest wymagalny (informacja zawarta w rubryce pomiędzy pozycjami C.4. i C.5. na formularzu tytułu wykonawczego). Tytuł nie zwierał natomiast określenia wysokości egzekwowanej należności pieniężnej, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek, gdyż przedmiotowa egzekucja nie jest egzekucją należności pieniężnej, a egzekucją obowiązku o charakterze niepieniężnym. Organy Państwowej Inspekcji Pracy - zgodnie z art. 20 § 2 u.p.e.a. - prowadzą wyłącznie egzekucję obowiązków o charakterze niepieniężnym. W każdym przypadku inspektor pracy egzekwuje bowiem obowiązek określonego zachowania się pracodawcy polegający na zapewnieniu pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy bądź na wypłaceniu należnych świadczeń ze stosunku pracy. Tym samym tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym nie musi spełniać wymogu określenia wysokości egzekwowanej należności pieniężnej, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek.
Odnosząc się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego Okręgowy Inspektor Pracy w P. stwierdził, że o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego można mówić tylko w przypadku, gdy istnieje w tym względzie możliwość wyboru. Jeśli natomiast w konkretnej sytuacji organ egzekucyjny ma do dyspozycji tylko jeden środek egzekucyjny, to wówczas nie jest on uprawniony, a wręcz zobowiązany do jego stosowania. Zastrzeżenia zobowiązanej dotyczące wysokości zastosowanej grzywny w celu przymuszenia nie mieszczą się zaś w katalogu podstaw zarzutów sformułowanym w art. 33 u.p.e.a. Organ odwoławczy wskazał, że jeżeli zobowiązany w podaniu skierowanym do organu egzekucyjnego wskaże, obok zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a., również inne zastrzeżenia, organ egzekucyjny powinien dokonać analizy treści pisma i oddzielnie rozpatrzyć zarzuty oraz inne zastrzeżenia zobowiązanego dotyczące egzekucji. Zastrzeżenia, które nie stanowią zarzutu w rozumieniu art. 33 u.p.e.a., a dotyczą egzekucji mogą być uznane za skargę na czynności egzekucyjne, a w przypadku egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, również za zażalenie na postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie Okręgowy Inspektor Pracy w P. odniósł się do zastrzeżeń zobowiązanej w zakresie wysokości zastosowanej grzywny w celu przymuszenia w postanowieniu z dnia [...]2015 r., nr rej. [...]. Wobec powyższego Okręgowy Inspektor Pracy w P. stwierdził, iż organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie w sposób prawidłowy odniósł się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła w terminie prawem przewidzianym "A" Sp. z o.o. w P. zarzucając:
1. naruszenie art. 8 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak rozpatrzenia zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.;
2. naruszenie art. 8 K.p.a. i art.27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, iż wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a które zacytowała w skardze, podnoszony przez nią zarzut nie dotyczył częściowego wykonania obowiązku, lecz tego, iż obowiązek nie istnieje. Skarżąca podkreśliła, iż nawet nie użyła w swoim zarzucie wyrażeń podobnych do przypisanych jej w zaskarżonym postanowieniu, co wskazuje na zaniechanie organu już na etapie weryfikowania zarzutu. Skarżąca podkreśliła, że również w zażaleniu na rozstrzygnięcie organu I instancji nie posłużyła się zarzutem przypisywanym jej przez organ II instancji, a jedynie wskazała, że jeżeli pracownikom wypłacono to obowiązek wypłaty na ich rzecz nie istnieje.
Zdaniem strony organ nie rozważył zarzutu podniesionego przez nią, lecz skoncentrował się na obalaniu zarzutu, którego strona nie podnosiła, a więc nie można uznać by zarzut został rozpatrzony. Skarżąca wskazała, iż wprawdzie na stronie 14 zaskarżonego postanowienia organ wspomina o nieistnieniu obowiązku, jednak czyni to ponownie w kontekście częściowego wykonania obowiązku przez stronę, a wiec przypisuje stronie zarzut, iż wykonała ona część obowiązku i w związku z tym obowiązek nie istnieje, którego to zarzutu strona nie podniosła. Strona podniosła bowiem jedynie zarzut nieistnienia obowiązku dodając, że nie jest zobowiązana do spłaty nieistniejącego długu.
Odnośnie drugiego z podniesionych w skardze zarzutów (to jest naruszenia art. 8 K.p.a. i art.27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.) w jej uzasadnieniu powtórzono dosłownie argumentacje zawartą w zażaleniu na postanowienie z dnia 13 sierpnia 2015 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W szczególności organ wskazał, iż obowiązek w postaci decyzji inspektora pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w P. wskazanych w punktach 1-3 nakazu z dnia [...] 2014 r., nr rej. [...], oraz wskazanych w punktach 1-5, 8 i 9 nakazu z dnia [...]2014 r., nr rej. [...], istnieje i pozostaje przez zobowiązaną niewykonany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznania zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Wady, skutkujące koniecznością uchylenia postanowienia, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania go z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.) Sąd administracyjny uchyla akt administracyjny, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.), względnie naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).
Ponadto przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W pierwszym rzędzie zauważyć trzeba, iż zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Odpowiednie stosowanie regulacji K.p.a., o którym mowa w art. 18 u.p.e.a., oznacza, iż niektóre z jego postanowień znajdą zastosowanie wprost, inne stosować należy z modyfikacjami, a jeszcze inne w ogóle nie będą miały zastosowania. Przepisy K.p.a. na gruncie postępowania egzekucyjnego mogą być stosowane jedynie uzupełniająco w przypadkach, gdy regulacja u.p.e.a. okaże się niekompletna.
Z taką sytuacja mamy do czynienia odnośnie postępowania dowodowego oraz wymogów jakim winno odpowiadać uzasadnienie postanowienia w przedmiocie rozpoznania zarzutów. Stąd też uznać należy, iż wobec tego, że kwestie nie została w ogóle uregulowane w u.p.e.a., to na zasadzie odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a. w tym zakresie pełne zastosowanie mają przepisy K.p.a.
Zgodnie z art. 126 K.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie.
Skoro zaś postanowienie w przedmiocie rozpoznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym jest postanowieniem zaskarżalnym, to stosuje się do niego wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a., przy czym na podstawie art. 144 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. wymogi te znajdą zastosowanie również do postanowienia wydanego w tego rodzaju sprawie przez organ II instancji. Zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie decyzji składa się z uzasadnienia faktycznego, zawierającego w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz uzasadnienia prawnego zawierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zadecydowały o treści decyzji.
Na podstawie art. 18 u.p.e.a. w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym znajdą również zastosowanie przepisy K.p.a. ustanawiające zasady ogólne postępowania, w tym w szczególności zasada prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 K.p.a.), zasada przekonywania (art. 11 K.p.a.) i zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 K.p.a.).
Zauważyć w tym miejscu należy, iż w myśl zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 K.p.a., organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozpatrzoną decyzją organu I instancji. Podkreślenia wymaga, iż zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego jest zasadą konstytucyjną zawartą w art. 78 Konstytucji RP. Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez stosowne organy, ale konieczne jest aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego, tak by dwukrotnie oceniono dowody oraz dwukrotnie przeanalizowano wszystkie argumenty. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Organ odwoławczy zobligowany jest zatem do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Obowiązek sporządzenia uzasadnienia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 K.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Motywy decyzji muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu. Tak sporządzone uzasadnienie daje również rękojmię, iż organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Nieuzasadnienie zaś orzeczenia w sposób właściwy narusza uprawnienia strony i podstawowe zasady postępowania administracyjnego (art. 7 - 10 K.p.a.), a tym samym stanowi podstawę do uchylenia takiego postanowienia.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż zaskarżone postanowienie wymogom tym nie sprostało.
W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż proste porównanie treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego przez nie w mocy postanowienia organu I instancji pozwala na stwierdzenie, iż w zakresie ustaleń faktycznych nie zawiera ono jakichkolwiek własnych ustaleń bądź rozważań organu II instancji, lecz sprowadza się do prostego i bezrefleksyjnego powielenia odpowiedniego fragmentu uzasadnienia postanowienia organu I instancji.
Powyższe jest przy tym o tyle istotne dla sprawy, iż zarówno w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] 2015 r., jak i w będącym w tym zakresie jego prostym powieleniem uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Okręgowego Inspektora Pracy w P. znalazły się zapisy w oczywisty sposób budzące wątpliwości co do ich prawidłowości, w tym przede wszystkim zapis, iż łączna kwota świadczeń ze stosunku pracy objętych egzekwowanymi decyzjami zawartymi w punktach 1-3 nakazu z dnia [...] 2014 r., nr rej. [...] wynosi 238.072,13 zł netto, 27.489,64 brutto, zaś odnośnie świadczeń objętych nakazem z dnia 27 października 2014 r., nr rej. [...], iż łączna kwota świadczeń ze stosunku pracy objętych egzekwowanymi decyzjami wynosi 7.771,45 zł netto i 170.225,03 zł brutto. Wątpliwości Sądu budzi przede wszystkim wskazanie, iż kwota świadczeń brutto ujętych w nakazie z dnia 22 sierpnia 2014 r. ma być jakoby blisko dziewięciokrotnie niższa niż kwota świadczeń netto objętych tym samym orzeczeniem, a także wskazanie, że odnośnie nakazu z dnia 27 października 2014 r. kwota świadczeń brutto ma być jakoby blisko dwudziestodwukrotnie wyższa niż świadczeń netto. Wobec treści uzasadnień organów obu instancji nie sposób przy tym ustalić, czy a jeśli tak to która z wskazanych kwot stanowi wartość prawidłową, a która jest ewentualnie wynikiem omyłki, albowiem zawarte w nich wskazania jakie kwoty, z jakich tytułów i jakim pracownikom należne zostały objęte powyższymi orzeczeniami nie obejmują wyjaśnienia czy dotyczą one kwot netto, czy też brutto.
W aktach sprawy brak jest przy tym kopii orzeczeń administracyjnych, których wyegzekwowanie stanowi przedmiot niniejszego postępowania egzekucyjnego w administracji.
Jednocześnie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia (w ślad za uzasadnieniem postanowienia organu I instancji) powołano się na informacje zawarte w protokole kontroli z dnia [...] 2015 r., nr rej. [...] oraz z dnia z dnia 9 stycznia 2015 r., nr rej. [...] wskazując, iż zgodnie z informacjami w nich zawartymi wypłacono świadczenia w kwocie 46.314,43 zł brutto (odnośnie świadczeń objętych nakazem z dnia 22 sierpnia 2014 r.) oraz w kwocie 15.372,34 zł netto (odnośnie świadczeń nakazem z dnia 27 października 2014 r.). W aktach sprawy brak protokołów wyżej wskazanych kontroli.
Zauważyć wreszcie trzeba, iż zarówno z zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia organu I instancji oraz materiałów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika czy jakakolwiek kontrola wykonania obowiązków niepieniężnych wynikających z powyższych decyzji została u skarżącej przeprowadzona pomiędzy datami powyższych kontroli, a datą 30 czerwca 2015 r., kiedy to wystawiano tytuł wykonawczy w sprawie, względnie datą 7 lipca 2015 r., kiedy to tytuł ten wraz z postanowieniem w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia doręczono zobowiązanej Spółce.
Powyższe jest przy tym o tyle istotne, iż jak trafnie zauważono w skardze zobowiązana "A" Spółka z o.o. w P. w zgłoszonych zarzutach nie podnosiła nigdy okoliczności częściowego wypłacenia świadczeń pracowniczych objętych wskazanymi wyżej nakazami, lecz konsekwentnie wskazywała, iż obowiązek wskazany w tytule egzekucyjnym nie istnieje.
Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż fundamentalną zasadą postępowania administracyjnego wynikającą z przywoływanego już art. 7 K.p.a. jest spoczywający na organie obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. Właściwe ustalenie stanu faktycznego - niezbędne dla prawidłowości podejmowanych rozstrzygnięć - wymaga z kolei wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego (art. 77 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.).
Zasadniczą przesłanką faktyczną wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie podania strony zgłaszającej zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym jest zaś ustalenie treści tych zarzutów. Nawet bowiem gdy treść pisma budzić może wątpliwości, to organ administracji ma obowiązek, stosownie do postanowień powołanych wyżej przepisów, wyjaśnić rzeczywistą wolę strony i treść jej żądania. Nie można jednakże przyjąć, że jeżeli podanie (w niniejszej sprawie zawierające wskazanie zarzutów) jest zredagowane niezręcznie, bądź mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że prowadzi do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji wnoszącego podanie, co jak trafnie wskazuje w skardze strona zaistniało w niniejszej sprawie.
Już tylko powyższe okoliczności samodzielnie uzasadniają uchylenie zaskarżonego postanowienia jako zapadłego z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów K.p.a. znajdujących w sprawie odpowiednie zastosowanie na podstawie art. 18 u.p.e.a.
W sprawie doszło bowiem do naruszenia zasady dwuinstancyjności poprzez brak poczynienia przez organ II instancji jakichkolwiek własnych ustaleń zarówno co do treści zgłoszonych przez stronę zarzutów, jak i stanu faktycznego sprawy i oparcie się w tym zakresie jedynie na jak wykazano powyżej co najmniej wątpliwych ustaleniach organu I instancji.
Sposób procedowania w sprawie, w tym w szczególności powielanie oczywistych błędów co do kwot świadczeń pracowniczych objętych egzekwowanymi decyzjami oraz przypisywanie stronie skarżącej sformułowań, których w pismach swoich w ogóle nie zgłaszała (a dotyczących rzekomej częściowej spłaty zobowiązań) zdaje się przy tym sugerować, iż Okręgowy Inspektor Pracy w P. wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nie rozpoznawał okoliczności tej konkretnej sprawy, lecz zaadaptował uzasadnienie orzeczenia zapadłego w innym prowadzonym przez siebie postępowaniu, być może nawet dotyczącym tej samej strony.
Taki sposób procedowania stoi zaś w oczywistej sprzeczności z zasadami prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz przekonywania i powoduje, że zaskarżone postanowienie nie poddaje się w praktyce kontroli sądowej.
Wskazane powyżej naruszenia przepisów postępowania, ze względu na swoją liczbę oraz wagę niewątpliwie mogły mieć wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia, tym bardziej że zarówno z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, jak i z przedstawionych sądowi akt nie wynika w sposób nie budzący wątpliwości, by na dzień zainicjowania postępowania egzekucyjnego ciążące na Spółce z o.o. "A" obowiązki wskazane w tytule wykonawczym z dnia 30 czerwca 2015 r. nie były wykonane.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą Okręgowego Inspektor Pracy w P. będzie rozpoznania zażalenia skarżącej po wyeliminowaniu wskazanych wyżej uchybień. W szczególności organ winien uwzględnić faktyczną treść zarzutów skarżącej Spółki oraz samodzielnie prawidłowo ustalić stan faktyczny sprawy uzupełniając postępowanie dowodowe poprzez ustalenie czy skarżąca dokonała spłaty całości zobowiązań objętych nakazami z dnia 22 sierpnia 2014 r. i 27 października 2014 r. w okresie pomiędzy przywołanymi przez organy kontrolami, a wszczęciem w sprawie postępowania egzekucyjnego. Organ winien także uzupełnić akta sprawy poprzez dołączenie do nich orzeczeń nakładających przedmiotowe obowiązki i dokumentów na które zamierza powołać się w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, a także dokumentów potwierdzających spełnienie wymogu o jakim mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., albowiem mimo adnotacji w tytule wykonawczym o doręczeniu upomnienia, dokumentu potwierdzającego ten fakt brak w aktach sprawy.
O kosztach Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło