II SA/Po 1089/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik /spr/ Sędzia WSA Małgorzata Górecka Protokolant st.sekr. sąd. Henryka Pawlak po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2006r. sprawy ze skargi R. F. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 100,-zł. (sto złotych) tytułem zwrotu wpisu, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ M.Górecka /-/ St.Małek /-/ E.Podrazik Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r., na podstawie art. 57 ust. 7, art. 59f ust. 1,2,3, art. 59g ust. 1,2,6 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, wymierzył R. F. karę w wysokości [...]zł z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego - magazynu surowców i wyrobów - na działce nr [...] w S., gmina P.. W uzasadnieniu organ podał, iż w dniu [...].06.2005 r. dokonano kontroli na opisanej wyżej nieruchomości. W toku kontroli stwierdzono, że budynek magazynu sprzętu rolniczego budowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę Starosty P. z dnia [...].10.2004 r. jest wykonywany w sposób istotnie odbiegający od warunków tego pozwolenia. Ponadto inwestor przystąpił już do użytkowania obiektu, pomimo że nie zawiadomił uprawnionego organu o zakończeniu budowy obiektu. Jednocześnie inwestor wprowadził samowolnie zmianę sposobu użytkowania obiektu, przeznaczając go na magazyn surowca do produkcji opakowań kartonowych oraz magazyn wyrobów gotowych dla Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego "A" . W sprawie odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego innych warunków pozwolenia na budowę oraz w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu prowadzone są przez organ nadzoru budowlanego odrębne postępowania. Przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego bez zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy stanowi naruszenie przepisu art. 54 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z przepisem art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane w takiej sytuacji należy wymierzyć karę z art. 59f ust. 1 ustawy. Stawka opłaty została przyjęta w wysokości [...] zł, obiekt należy zaliczyć do kategorii XVIII - budynki przemysłowe, dla której współczynnik kategorii obiektu wynosi 10, zaś z uwagi na kubaturę obiektu współczynnik wielkości obiektu wynosi 2. Postanowieniem z dnia [...]r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , po rozpatrzeniu zażalenia R. F., utrzymał w mocy opisane wyżej postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia stwierdzono, że bezspornym jest użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego bez dopełnienia obowiązku zawiadomienia organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy. Fakt powyższy stwierdzony został w protokole kontroli przeprowadzonej przez organ I instancji w dniu[...].06.2005 r., jak również potwierdza go pismo Państwowej Inspekcji Pracy z dnia [...].06.2005 r. Zasadne było więc wymierzenie kary z art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Sposób obliczenia kary, a tym samym jej wysokość nie zależy od uznania organu. Wysokość kary obliczona została prawidłowo. Na powyższe postanowienie skargę złożył R. F., domagając się jego uchylenia. Skarżący podniósł, iż organ I instancji nie zapewnił mu czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Wykorzystano jego ciężką sytuację losową oraz nieznajomość prawa, nie umożliwiono mu przedstawienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych. W dniu kontroli nie poinformowano skarżącego, że kara będzie tak wysoka. Skarżący nie otrzymał również żadnego protokołu. Dopiero w postępowaniu zażaleniowym dowiedział się o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W przedmiotowym magazynie sprzętu rolniczego prowadzone są jeszcze prace wykończeniowe i dlatego skarżący nie zawiadomił organu nadzoru budowlanego o zakończeniu robót. Z uwagi na trudne warunki atmosferyczne, aby uniknąć zniszczenia tektury wstawił ją tymczasowo na przechowanie do będącego w budowie magazynu sprzętu rolniczego. Wysokość kary ustalono błędnie, bowiem obiekt powinien być zaliczony do kategorii I, a nie kategorii XVIII. Wojewódzki Inspektor Nadzoru w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Na wstępie stwierdzić należy, iż organy nadzoru budowlanego obu instancji prawidłowo zebrały materiał dowodowy i ustaliły okoliczności faktyczne istotne dla zastosowania sankcji przewidzianej w art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż skarżący przystąpił do użytkowania obiektu budowlanego - magazynu sprzętu rolniczego budowanego w oparciu o decyzję Starosty P. o pozwoleniu na budowę z dnia [...].10.2004 r. - bez dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy z art. 54 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane. Sam skarżący w istocie przyznaje tę okoliczność. Naruszenie wymogu przepisu art. 54 wymienionej ustawy skutkuje koniecznością wymierzenia kary określonej w art. 57 ust. 7 ustawy. Zastosowanie sankcji z art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane jest obowiązkiem organu nadzoru budowlanego, nie zależy od uznania tego organu. W konsekwencji bez istotnego znaczenia pozostają przyczyny, dla których skarżący przystąpił do użytkowania obiektu z naruszeniem art. 54 ustawy, ani czy jest to docelowy sposób użytkowania, czy miało to charakter wyjątkowy i tymczasowy. Zarzuty skargi w tym zakresie są nietrafne. Trafnie natomiast skarżący podniósł, iż organy obu instancji ustalając wysokość kary z art. 59f ust. 1 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane błędnie określiły dla potrzeb tej kary kategorię obiektu. Sankcja z art. 57 ust. 7 ustawy jest karą za przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego bez zawiadomienia organu o zakończeniu budowy, nie zaś opłatą za samowolną zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego. W tym drugim przypadku powołana ustawa przewiduje odrębną podstawę w przepisie art. 71a ust. 3. Jak zresztą podkreślił organ I instancji prowadzone jest odrębne postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu. W sytuacji regulowanej w przepisie art. 57 ust. 7 ustawy kategorię obiektu budowlanego wyznacza treść decyzji o pozwoleniu na budowę, nie zaś okoliczność, iż przy okazji inwestor zmienił sposób użytkowania obiektu. Jak ustalił organ I instancji, przedmiotowy obiekt budowlany zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...]10.2004 r. stanowi magazyn sprzętu rolniczego, zalicza się więc do obiektów budowlanych kategorii II – budynki służące gospodarce rolnej. Obliczając wysokość kary organy obu instancji przyjęły błędny współczynnik kategorii obiektu jak dla obiektu kategorii XVIII oraz niewłaściwy współczynnik wielkości obiektu. Tym samym wysokość kary wymierzonej w oparciu o art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane jest nieprawidłowa. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż organy obu instancji wydając zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...]r. naruszyły przepisy prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego obu instancji należało uchylić. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę należy prawidłowo określić wysokość kary z art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, mając na względzie wskazania i poglądy prawne przytoczone wyżej. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. O kosztach postępowania orzeczono na mocy przepisu art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o przepis art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ M.Górecka /-/ St.Małek /-/ E.Podrazik MK