II SA/Po 1090/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-02-23
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli skarżący jest z mocy ustawy zwolniony z obowiązku ponoszenia tych kosztów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeśli skarżący jest z mocy ustawy zwolniony z obowiązku ich ponoszenia. Prawo pomocy w tym zakresie może być przyznane tylko wtedy, gdy istnieje obowiązek uiszczenia kosztów. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony, jeśli sytuacja majątkowa, rodzinna i finansowa strony uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Skarżący L. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym o ustanowienie adwokata. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, utrzymującą się z zasiłków z pomocy społecznej, posiada problemy zdrowotne i zadłużenie. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony ze względu na zwolnienie ustawowe, natomiast wniosek o ustanowienie adwokata został uwzględniony.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla L. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2012r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi L. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2011r. Nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego postanawia 1. ustanowić dla L. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący L. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca oświadczył, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku od dnia 7 lipca 2011r. Jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek celowy na dożywianie oraz zasiłek okresowy z powodu bezrobocia z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w łącznej wysokości 430 zł miesięcznie. Nadto otrzymuje pomoc na zakup leków w kwocie 150 zł – 300 zł. Nadto oświadczył, że od maja ubiegłego roku do chwili obecnej przebywał trzykrotnie w szpitalu. Choruje na cukrzycę, nadciśnienie tętnicze oraz przewlekłe zapalenie wątroby. Oświadczył, że mieszka sam w użyczonym mieszkaniu córki o powierzchni 40 m². Wnioskodawca podał, że jest właścicielem działki stanowiącej drogę dojazdową, która obecnie będzie licytowana przez komornika. Podał, że nie posiada oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Do wniosku załączył kserokopie decyzji kierownika MGOPS.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 b) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie przyznania statusu bezrobotnego i odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 b) p.p.s.a.
Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Skoro skarżący zwolniony z ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sadowych, zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.). Żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezpodstawne.
Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Utrzymuje się jedynie z zasiłku okresowego i celowego z pomocy społecznej. Wysokość realnie otrzymywanych środków wskazuje w sposób oczywisty, że nie jest w stanie zaspokoić nawet podstawowych potrzeb koniecznego swojego utrzymania. Z uwagi na stan zdrowia nie może także wykorzystać swoich zdolności zarobkowania. Nie posiada też majątku nieruchomego, z którego aktualnie mógłby czerpać dodatkowe dochody – posiada działkę gruntową, która stanowi drogę dojazdową i zajęta jest przez komornika. Nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, które mógłby przeznaczyć na pokrycie honorarium profesjonalnego pełnomocnika.
Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia adwokata z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 239 pkt 1b) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz - Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło