II SA/Po 1092/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant St. sekretarz sąd. Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 marca 2015 r. sprawy ze skargi B. G. M. Sp. z o.o. Sp. komandytowa z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], II. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżącej kwotę 757,- zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. spółka B. G. M. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. wniosła do Prezydenta Miasta P. zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na montażu winylu reklamowego wraz z oświetleniem na ścianie szczytowej budynku przy ul. P. [...] w P. – działki nr [...] i [...], ark. [...], obręb [...]. W zgłoszeniu wskazano jako datę realizacji zamierzenia [...] lipca 2014 r. Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], na podstawie art. 30 ust. 5 oraz ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), zgłosił sprzeciw od zgłoszenia zamiaru wykonania wyżej opisanych robót budowlanych. W uzasadnieniu organ podniósł, że z wizji przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2014 r. wynika, iż zgłaszane roboty budowlane zostały już wykonane – na ścianie szczytowej przedmiotowego budynku zamontowano lampy oświetleniowe oraz reklamę wielkoformatową. W tej sytuacji zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 2 w związku z art. 5 ustawy Prawo budowlane zgłoszenie sprzeciwu jest w pełni uzasadnione. Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. spółka B. G. M. sp. z o.o. sp. k. wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji. W odwołaniu zarzucono naruszenie: (1) art. 30 ust. 5 oraz ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez ich błędne zastosowanie i wniesienie sprzeciwu w sytuacji, gdy inwestor nie wykonał robót objętych zgłoszeniem, a rzekomy fakt stwierdzenia wykonania inwestycji nie stanowi ustawowej przesłanki do wniesienia sprzeciwu; (2) art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie i niewezwanie inwstora do złożenia wyjaśnień w zakresie wykonania zgłoszonych robót przed upływem 30 dni od dnia dokonania zgłoszenia; (3) art. 6-8, art. 10, art. 11, art. 77, art.. 107 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do Państwa, nienależyte uzasadnienie decyzji i niewłaściwe zastosowanie normy prawa materialnego. Przy tak sformułowanych zarzutach, szerzej umotywowanych w odwołaniu, inwestor domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania. Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że sprzeciw wniesiony został w terminie określonym w art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Zamierzone do wykonania roboty budowlane istotnie wymagały dokonania zgłoszenia na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Jednocześnie zgromadzone w sprawie dowody wskazują, że inwestor wykonał roboty objęte zgłoszeniem przed upływem 30 dniowego terminu do wniesienia sprzeciwu. Wykonanie robót wynika ze zdjęcia z dnia [...] lipca 2014 r. oraz protokołu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] lipca 2014 r. Oznacza to, że inwestor w oczywisty sposób naruszył przepis art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Z tego powodu wystąpiła przesłanka wniesienia sprzeciwu określona w art. 30 ust. 6 pkt 2 wymienionej ustawy. W skardze z dnia [...] września 2014 r. wniesionej na opisaną wyżej decyzję Wojewody Wielkopolskiego spółka B. G. M. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. zarzuciła naruszenie: (1) art. 30 ust. 5 oraz ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez ich błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji ze sprzeciwem z powodu rzekomego wykonania inwestycji, w sytuacji gdy nie jest to ustawowa przesłanka do wniesienia sprzeciwu; (2) art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; (3) art. 10 i 81 k.p.a. poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu – skarżący nie brał udziału w czynnościach terenowych organu i nie został wezwany do złożenia wyjaśnień w przedmiocie wykonania przez niego inwestycji; (4) art. 6, 8 i 11 k.p.a. poprzez wydanie decyzji pomimo braku podstaw prawnych i faktycznych co narusza zasadę prawdy obiektywnej, zasadę pogłębiania zaufania obywateli do Państwa i zasadę przekonywania. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P., a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w sprawie brak było podstaw do wniesienia sprzeciwu do zgłoszonych robót budowlanych. Skarżący ponownie zaprzeczył twierdzeniom organów co do tego, że przystąpił do realizacji inwestycji przed upływem 30 dni wymaganego przepisem art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, podnosząc, że postępowanie dowodowe prowadzone było w sposób wadliwy, z naruszeniem zasad postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje Skarga okazała się zasadna. Specyfiką postępowania zgłoszeniowego o jakim mowa w art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.,) jest okoliczność, iż nie występuje w nim klasyczny wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, a jedynie zgłoszenie zamiaru realizacji obiektów i robót budowlanych wskazanych w ust. 1 tegoż artykułu. Dokonanie takowego zgłoszenia aktualizuje po stronie organu administracji architektoniczno-budowlanej kompetencję do przeprowadzenia swoistego wstępnego postępowania sprawdzającego, w następstwie którego organ może nie podejmować żadnych działań, co upoważnia zgłaszającego do rozpoczęcia w określonym anonsowanych robót budowlanych, względnie wnieść sprzeciw od dokonanego zgłoszenia. Przewidziana przez ustawodawcę forma sprzeciwu jako decyzji administracyjnej przesądza o tym, iż od tego momentu w sprawie toczy się klasyczne postępowanie administracyjne podlegające w pełni regulacjom Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, iż przesłanki wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych zostały przez ustawodawcę enumeratywnie wymienione w art. 30 ust. 2 zdanie ostatnie, art. 30 ust. 6 i art. 30 ust. 7 ustawy prawo budowlane, co oznacza, iż nie jest dopuszczalne wniesienie sprzeciwu z powodów innych niż wskazane w tych przepisach. Sprzeciw wnosi się w tych przypadkach w terminie 30 dni od zgłoszenia robót albo od doręczenia postanowienia zobowiązującego do uzupełnienia zgłoszenia. Stąd też za pozbawione uzasadnienia prawnego uznać należy wniesienie sprzeciwu przez organ z powodu uprzedniego zrealizowania, względnie rozpoczęcia robót budowlanych przed upływem terminu 30 dni od dnia ich zgłoszenia, albowiem żaden przepis nie przewiduje takiej podstawy wniesienia sprzeciwu. Nie jest w tym zakresie dopuszczalna analogia do przyjmowanej w orzecznictwie sądowym bezprzedmiotowości postępowania w sprawie pozwolenia na budowę na skutek rozpoczęcia robót budowlanych. W sprawie pozwolenia na budowę organ administracji publicznej posiada bowiem kompetencje zarówno do wydania decyzji zezwalającej na rozpoczęcie robót budowlanych (pozwolenie na budowę), jak i sprzeciwiającej się ich rozpoczęciu (odmowa wydania pozwolenia na budowę) i konstytutywnym elementem tej kompetencji jest okoliczność, że roboty budowlane nie zostały rozpoczęte. Zauważyć wreszcie trzeba, iż odnośnie udzielenia pozwolenia na budowę ustawodawca wprost wskazał, iż nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1 (art. 32 ust. 4a ustawy Prawo budowlane). Inaczej jest natomiast w przypadku zgłoszenia robót budowlanych. Na skutek zgłoszenia robót budowlanych organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wydaje pozytywnej decyzji uprawniającej inwestora do rozpoczęcia robót budowlanych, która byłaby bezprzedmiotowa w sytuacji uprzedniego zrealizowania tych robót, a w art. 30 ustawy Prawo budowlane brak regulacji będącej odpowiednikiem przywołanego powyżej art. 32 ust. 4a tejże ustawy. Podkreślić należy, iż nie oznacza to, że poprzez zgłoszenie inwestycji już zrealizowanej nastąpi zalegalizowanie robót budowlanych rozpoczętych z naruszeniem art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Jeżeli bowiem organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zdania, że zgłoszone mu roboty budowlane zostały wykonane przed upływem 30 dni od ich zgłoszenia, to winien powiadomić o tym właściwy organ nadzoru budowlanego, który oceni, czy istnieją podstawy do zastosowania art. 49b ust. 1 lub 2 albo art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Nie stanowi bowiem przeszkody do podjęcia działań przez organ nadzoru budowlanego zgłoszenie zamiaru realizacji robót budowlanych oraz brak zgłoszenia sprzeciwu przez organ właściwy. Zbadanie zatem okoliczności, czy w roboty budowlane objęte zgłoszeniem zostały wykonane przed upływem 30 dniowego terminu do wniesienia sprzeciwu z art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane ma zatem znaczenie rozstrzygające nie dla postępowania w przedmiocie zgłoszenia robót i ewentualnego wniesienia sprzeciwu lecz dla postępowania legalizacyjnego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego i w tym ostatnim postępowaniu winno być wyjaśniane. Powyższe oznacza, iż za naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy uznać należy powołanie się w zaskarżonej decyzji oraz w poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na uprzednie wykonanie zgłoszonych robót jako przesłankę uzasadniającą wniesienie sprzeciwu. Wymienione wyżej uchybienie uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2014 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy ustalić czy objęte zgłoszeniem roboty budowlane wymagały zgłoszenia, a jeśli tak to czy zaistniały odnośnie tych robót przesłanki wniesienia sprzeciwu o jakich mowa w art. 30 ust. 6 i ust. 7 ustawy Prawo budowlane. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.