II SA/Po 1096/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lutego 2016 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania; I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia (...) września 2015 r., nr (...), wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23., dalej jako "K.p.a."), Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia (...) czerwca 2015 r., nr (...), w przedmiocie odmowy przyznania J. M. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że jak wynika z potwierdzania odbioru decyzji zawartego w aktach organu I instancji, powołana powyżej decyzja z dnia (...) czerwca 2015 r. została doręczona J. M. w dniu (...) czerwca 2015 r. Oznacza to, że złożone w dniu (...) lipca 2015 r. (data stempla pocztowego) odwołanie od decyzji z dnia (...) czerwca 2015 r. zostało złożone z naruszeniem terminu do wniesienia odwołania, określonego w art. 129 § 2 K.p.a. W ocenie organu bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostawał przy tym fakt, że w dniu (...) lipca 2015 r. J. M. uzyskała kopię decyzji z dnia (...) czerwca 2015 r. Organ wskazał ponadto, że wraz z odwołaniem wniesionym przez profesjonalnych pełnomocników odwołującej, nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 134 K.p.a. polegające na wadliwym przyjęciu, że w sprawie spełnione zostały przesłanki wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania oraz naruszenie art. 77 K.p.a. poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że decyzja z dnia (...) czerwca 2015 r. w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego nie została doręczona skarżącej. Podkreślono, że skarżąca była stroną dwóch postępowań prowadzonych przed Prezydentem Miasta P. – postępowania w przedmiocie przyznania dodatku energetycznego oraz postępowania w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego. W dniu (...) czerwca 2015 r. organ nadał do skarżącej jedynie decyzję dotyczącą przyznania dodatku energetycznego (w przesyłce tej brak było decyzji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego), wobec czego przyjąć należało, że skarżąca dowiedziała się o decyzji z dnia (...) czerwca 2015 r. w przedmiocie dodatku mieszkaniowego dopiero w momencie uzyskania jej kserokopii, to jest w dniu (...) lipca 2015 r. W skardze zauważono dodatkowo, że na potwierdzeniu przesyłki poleconej z dnia (...) października 2015 r. drukiem maszynowym zamieszczona została jedynie sygnatura postępowania w sprawie przyznania dodatku energetycznego, natomiast sygnatura dotycząca postępowania w przedmiocie przyznania dodatki mieszkaniowego została na powyższym dokumencie dopisana odręcznie. Zdaniem skarżącej, fakt ten podważa prawidłowość twierdzeń Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, iż gdyby decyzja w przedmiocie dodatku mieszkaniowego została jej doręczona, nie musiałaby zabiegać o jej uzyskanie. Skarżąca jest osobą starszą, bardzo skrupulatną i wszelką korespondencję doręczaną na jej adres przechowuje, tymczasem w tym przypadku zmuszona została do udania się do siedziby organu, aby otrzymać kopię decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego. Zdaniem skarżącej nie powinna ona ponosić negatywnych konsekwencji nieprawidłowej praktyki organu, który próbuje wysyłać kilka różnych decyzji merytorycznych jedna przesyłką poleconą. Zdaniem skarżącej należało uznać, że termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg w dniu (...) lipca 2015 r., co oznacza, ze skarżąca złożyła odwołanie w terminie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Stosownie do treści art. 134 K.p.a. organ odwoławczy jest zobowiązany do stwierdzenia, w drodze postanowienia, uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to ma charakter ostateczny. Norma wynikająca z przywołanego przepisu ma zaś charakter bezwzględnie obowiązujący, z jej dyspozycji wynika bowiem, że wydanie takiego postanowienia nie zależy od uznania organu i jest on zobligowany do jego wydania w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Stosownie do art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu, już stanowi jego uchybienie. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 K.p.a. winno jednak każdorazowo zostać poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do przekroczenia terminu określonego w art. 129 § 2 K.p.a., w przeciwnym bowiem wypadku narusza ono bowiem art. 7 i 77 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 1994 r., sygn. akt SA/Gd 2813/93, Wspólnota 1994, Nr 39, poz. 14). W przedmiotowej sprawie wątpliwości budzi przyjęta przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze ocena prawidłowości doręczenia skarżącej decyzji z dnia (...) czerwca 2015 r., nr (...), w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, Zauważyć bowiem należy, że w dniu (...) czerwca 2015 r. organ I instancji nadał do skarżącej przesyłkę pocztową, w której jak wynika z jej oznaczenia, zamieszczono dwie decyzje: jedną w przedmiocie dodatku energetycznego oraz drugą, jaką jest będąca przedmiotem niniejszego postępowania decyzja z dnia (...) czerwca 2015 r. w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Dowodami mającymi przesądzać o doręczenia drugiej z ww. decyzji z dnia (...) czerwca 2015 r. są: wpisany odręcznie, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, jej numer (...) oraz notatka służbowa znajdująca się na k. 17 akt organu odwoławczego, w której podano, że przesyłka nadana w dniu (...) czerwca 2015 r. zawierała dwie decyzje. W skardze skarżąca zaprzecza powyższym okolicznościom, wyjaśniając, że przesyłka listowa, doręczona jej przez operatora pocztowego w dniu (...) czerwca 2015 r., nie zawierała przedmiotowej decyzji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. W ocenie Sądu dowody, jakim dysponowało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu, nie dawały jednoznacznej podstawy do stwierdzenia, że decyzja z dnia (...) czerwca 2015 r. w przedmiocie dodatku mieszkaniowego została skarżącej faktycznie doręczona w dniu (...) czerwca 2015 r. Zarówno zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki, na którym zaznaczono dwa numery decyzji (w tym o numerze (...) w przedmiocie dodatku mieszkaniowego), jak i wspomniana notatka służbowa, nie przesądzają, że przesyłka powyższa w istocie zawierała dwie decyzje, w tym decyzję w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Sąd zauważa, że dla zastosowania sankcji, jaką jest stwierdzenie uchybienia do wniesienia odwołania, konieczne jest stwierdzenie ponad wszelką wątpliwość faktu doręczenia decyzji i daty tej czynności. W przedmiotowym stanie faktycznym nie mamy pewności, że korespondencja odebrana w dniu (...) czerwca 2015 r. przez skarżącą zawierała decyzję nr (...) w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, tym bardziej, że skarżąca konsekwentnie zaprzecza temu stanowi rzeczy. W ocenie Sądu, w okolicznościach tej sprawy wyjaśnienia skarżącej oraz załączone do akt potwierdzenie odbioru przez nią korespondencji w dniu (...) czerwca 2015 r. mogą uzasadniać przypuszczenie, że w toku technicznego wykonania wysłania korespondencji mogło dojść do przypadkowego nie włożenia do koperty drugiej z decyzji wydanych dniu (...) czerwca 2015 r. Jakkolwiek zwrotne potwierdzenie odbioru stanowi dowód doręczenia pisma stronie, to nie uniemożliwia ono podważenia dokonania doręczenia określonego pisma, zwłaszcza w sytuacji gdy sporne jest to, czy w jednej przesyłce znajdowało się więcej niż jedno pismo, a nadto na zwrotnym potwierdzeniu numery decyzji zostały wpisane w różny sposób – jeden maszynowo, drugi odręcznie. W tych okolicznościach Sąd uznał, iż dla wyjaśnienia spornej kwestii niewystarczającym było sporządzenie przez członka składu orzekającego Kolegium notatki służbowej z rozmowy telefonicznej przeprowadzonej w dniu (...) września 2015 r. z pracownikiem organu I instancji odnośnie ustalenia prawidłowości doręczenia przedmiotowej decyzji. Nie bez znaczenie pozostaje przy tym, że skarżąca, poprzez swojego pełnomocnika, podjęła działania w celu uzyskania wiedzy o stanie postępowania z jej wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego i w wyniku tych działań, w dniu (...) lipca 2015 r., uzyskała w siedzibie organu I instancji kserokopię decyzji nr (...). W opinii Sądu w tych uwarunkowaniach istniejące wątpliwości, dotyczące okoliczności doręczenia skarżącej decyzji z dnia (...) czerwca 2015 r., nr (...) w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, należało rozstrzygnąć na korzyść skarżącej. Stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania prowadzi bowiem do zamknięcia stronie drogi do sądu w zakresie merytorycznej oceny sprawy odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, co w sytuacji, gdy istnieją w tej sprawie wątpliwości odnośnie doręczenia decyzji organu I instancji, nakazywało uznać, że decyzja powyższa została doręczona skarżącej dopiero w dniu (...) lipca 2015 r. Powyższe musiało prowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy art. 7, akt 77 § 1, art. 80 oraz art. 134 K.p.a., bowiem podjęte zostało w oparciu o niepełny materiał dowodowy, z naruszeniem zasady oceny dowodów oraz z pominięciem uwzględnienia słusznego interesu strony. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie z dnia (...) września 2015 r. W wyniku niniejszego wyroku obowiązkiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest merytoryczne rozpoznanie sprawy z odwołania skarżącej od decyzji organu I instancji z dnia (...) czerwca 2015 r., nr (...), w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym zwrot opłaty od pełnomocnictwa dotyczył wyłącznie kwoty 17 zł, zgodnie z art. 205 § 2 ww. ustawy.