II SA/Po 1099/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2012-01-26

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz czy może zostać ustanowiony mu pełnomocnik z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi przysługuje osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co dotyczy osób w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawionych majątku lub stałego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów sądowych. Wnioskodawca, będący emerytem o niskich dochodach i ponoszący zwiększone koszty utrzymania, wykazał brak możliwości pokrycia kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący Z. B., emeryt prowadzący wspólne gospodarstwo domowe z żoną, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Dochody ich gospodarstwa domowego wynoszą łącznie 1660 zł miesięcznie, z czego część przeznaczana jest na leki i podstawowe utrzymanie. Wnioskodawca jest współwłaścicielem domu i działki, nie posiada innych wartościowych składników majątku ani oszczędności.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono Z. B. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego radcę prawnego wyznaczonego przez Okręgową Izbę Radców Prawnych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2012r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. B. na postanowienie Starosty z dnia [...] października 2011r. Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia 1. zwolnić Z. B. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla Z. B. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych, /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący Z. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku oświadczył, że jest emerytem. Wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Utrzymują się jedynie ze świadczeń emerytalnych w wysokości 1.100 zł i 560 zł, co daje łącznie 1.660 zł miesięcznie. Skarżący podał, że są osobami schorowanymi i część dochodu w wysokości 500 zł miesięcznie przeznaczają na leki. Wyszczególnił koszty utrzymania rodziny, na które składa się nadto koszt opału w wysokości 200 zł miesięcznie, prąd – 58 zł miesięcznie, wyżywienie – 700 zł miesięcznie, inne wydatki, w tym odzież, drobne remonty – 300 zł. miesięcznie. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku podał, że są współwłaścicielami domu o powierzchni 60 m² i działki o powierzchni 1,33 ha, na której posadowiony jest dom. Oświadczył, że nie posiada innych nieruchomości, wartościowych ruchomości, oszczędności, czy papierów wartościowych. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności sądowych (emeryci, bezrobotni, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy w całości. Aktualnie wraz z żoną uzyskują stałe dochody, ale tylko w postaci świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Wysokość dochodów jakie uzyskują wystarcza jedynie na pokrycie podstawowych i koniecznych kosztów bieżącego utrzymania rodziny. Z uwagi na wiek i stan zdrowia ponoszą zwiększone koszty utrzymania związane z zakupem leków, co stanowi istotną pozycję w ich budżecie domowym. Wnioskodawca posiadaną nieruchomość wykorzystuje na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jego i żony. Nie posiadają również innego majątku, z którego mogliby czerpać dodatkowe dochody. Wnioskodawca wykazał, że nie ma możliwości poczynienia oszczędności celem przeznaczenia ich na pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania nawet w części. Mając na uwadze wysokość rynkowego honorarium profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, przedstawiona sytuacja finansowa wskazuje, że skarżący tym bardziej nie jest w stanie wygospodarować środków na zapłacenie kosztów jego wynagrodzenia. W tym miejscu zaznaczyć należy, że skarżący w innej swojej sprawie zainicjowanej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym wniósł o prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, co zostało uwzględnione (sygn. akt II SA/ Po 560/11). Zatem zasadne jest przyznanie również radcy prawnego w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło