II SA/Po 1099/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-01-29
Skład orzekający: Referendarz sądowy Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona z mocy ustawy jest zwolniona od ponoszenia tych kosztów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeśli strona z mocy przepisu szczególnego (art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a.) jest już zwolniona od ponoszenia tych kosztów. W takiej sytuacji nie ma podstaw do przyznania zwolnienia w drodze postanowienia, gdyż pozostaje ono bezprzedmiotowe. Natomiast wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w przypadku gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania, powinien zostać uwzględniony.Stan faktyczny
Skarżący L. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na swój stan zdrowia i trudną sytuację materialną, z której wynikało, że utrzymuje się z renty i zasiłków, a część dochodów jest potrącana przez komornika. Wnioskodawca mieszka w domku o powierzchni 46 m² na terenie ogrodu działkowego i ponosi koszty utrzymania mediów. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla L. M. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 stycznia 2013r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi L. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2012r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego postanawia 1. ustanowić dla L. M. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K.Witkowicz-Grochowska
Skarżący L. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca powoływał się na swój stan zdrowia. Oświadczył, że swoje gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Mieszka na terenie ogrodu działkowego, gdzie ma domek o powierzchni 46 m². Oświadczył, że utrzymuje się z renty rodzinnej, zasiłku i dodatku pielęgnacyjnego w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Oświadczył, że komornik potrąca mu około 399,59 zł miesięcznie. Wnioskodawca podał, że ponosi nakłady na utrzymanie domu. Nie posiada żadnego innego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskodawca samodzielnie ponosi koszty mediów w wysokości 62 zł za czynsz, 42 zł – śmieci, 50 zł - prąd, 60 zł - gaz, 58,44 zł - wodę, a także wywóz szamba. Choruje, nie pracuje zawodowo, korzysta z pomocy społecznej. Nadto wnioskodawca zaciągnął kredyt i z tego tytułu spłaca 72 zł i 72 zł, poniósł koszty remontu w wysokości 150 zł oraz opieki w wysokości 105 zł.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 – dalej "p.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie zasiłku celowego, z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a.
Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Skoro skarżący zwolniony z ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sadowych, zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.). Żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezzasadne.
Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Dochody jakie uzyskuje z trudem pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Nadto utrzymuje się z ubezpieczenia społecznego i pomocy społecznej. Z uwagi na stan zdrowia nie uzyskuje żadnych innych dochodów z tytułu pracy. Nie ma żadnego majątku, z którego mógłby czerpać dodatkowe środki na swoje utrzymanie, a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1a) i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K.Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło