II SA/Po 11/17
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-08-17
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika z urzędu może zostać rozpoznany, jeśli prawo pomocy zostało już przyznane, a strona nie zgadza się z opinią ustanowionego pełnomocnika co do braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika z urzędu podlega umorzeniu jako zbędne, jeżeli prawo pomocy zostało już przyznane, a strona skutecznie z niego korzysta. Niezgoda strony z opinią ustanowionego pełnomocnika co do braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie stanowi podstawy do ponownego ustanowienia pełnomocnika z urzędu, a jedynie otwiera możliwość samodzielnego wniesienia skargi kasacyjnej lub zwrócenia się do Okręgowej Rady Adwokackiej o zmianę osoby pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący, E. G., korzystał z prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata na mocy postanowienia referendarza sądowego z 22 maja 2017 r. Pełnomocnik sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA z 5 kwietnia 2017 r. Skarżący złożył kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy, argumentując, że ustanowiony pełnomocnik nie zgadza się z jego argumentacją i odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej. Referendarz sądowy umorzył postępowanie w przedmiocie tych wniosków.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. G. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący E. G. na mocy postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 22 maja 2017r. korzysta z prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Skarżący nie wniósł sprzeciwu od tego postanowienia. Okręgowa Rada Adwokacka w dniu 26 czerwca 2017r. wyznaczyła do reprezentowania skarżącego adw. E. G. Pełnomocnik sporządziła i wniosła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 5 kwietnia 2017r. Prawo pomocy nie zostało cofnięte.
Skarżący w dniu 01 sierpnia 2017r. i ponownie w dniu 11 sierpnia 2017r. złożył kolejny wniosek o przyznanie osoby uprawnionej do sporządzenia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku Sądu. Uzasadniał, że ustanowiony pełnomocnik nie zgadzał się z argumentacja skarżącego i odmówił sporządzenia skargi kasacyjnej. Dlatego skarżący nie może korzystać z przysługujących mu praw do drugoinstancyjnej kontroli sądowej wydanego w sprawie wyroku.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w świetle treści przepisu art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369, dalej "P.p.s.a."), zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy składa się na urzędowym formularzu PPF, ponowny wniosek skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, mógł być rozpoznany bez przedłożenia ustawowego formularza. W niniejszej sprawie dla rozpoznania wniosku nie jest bowiem wymagana merytoryczna ocena sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżącego, którą odzwierciedla prawidłowo wypełniony wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF. W tym stanie rzeczy dopuszczalne jest rozpoznanie ponownego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu bez wzywania skarżącego do przedłożenia tego wniosku na urzędowym formularzu PPF.
Zgodnie z treścią przepisu art. 243 §1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznanie stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem lub w toku postępowania. Oznacza to, że raz przyznane prawo pomocy rozciąga się na całe postępowanie sądowoadministracyjne, o ile uprawnienie to nie zostało cofnięte. Oznacza to, że referendarz sądowy pozytywnie rozstrzygając wniosek o prawo pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, zgodnie z żądaniem wnioskodawcy, ustanawia dla skarżącego radcę prawnego albo adwokata. Natomiast osobę konkretnego adwokata wyznacza właściwa Okręgowa Rada Adwokacka, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Wobec tego brak podstaw prawnych do ingerencji Sądu w wybór przez Radę Adwokacką osoby danego adwokata.
Skoro w niniejszej sprawie skarżącemu przyznano prawo pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, to zbędne jest ponowne merytoryczne rozpoznanie wniosku o prawo pomocy w tym samym zakresie. Skarżący bowiem korzysta z przyznanego mu prawa, które nie zostało mu cofnięte. Wnioskodawca na obecnym etapie postępowania ma ustanowionego pełnomocnika z urzędu.
W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącego w przedmiocie ponownego ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika stało się zbędne, gdyż wnioskodawca już z tego prawa skutecznie korzysta.
Zgodnie z art. 249a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W ocenie referendarza sądowego postępowanie z wniosku skarżącego o ponowne ustanowienie pełnomocnika z urzędu stało się zbędne z uwagi na okoliczność, że skarżącemu prawo pomocy w tym zakresie zostało przyznane postanowieniem z dnia 22 maja 2017r. Skarżący skutecznie z tego prawa skorzystał. Okoliczność, że ustanowiony pełnomocnik z urzędu podjął czynności przewidziane prawem – sporządził i przedłożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - z którym skarżący nie zgadza się i które kwestionuje, nie może stanowić przesłanki ponownego ustanowienia innego pełnomocnika.
Zgodnie z treścią przepisu art. 177 §4 P.p.s.a., jeżeli pełnomocnik wyznaczony w ramach prawa pomocy nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii. Oznacza to w istocie, że jeżeli skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem pełnomocnika z urzędu, to ma kolejny termin do wniesienia skargi kasacyjnej sporządzonej przez innego pełnomocnika ustanowionego przez skarżącego z wyboru.
Zauważyć należy, że skarżący może jeszcze zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie innego adwokata, jeżeli domaga się zmiany osoby pełnomocnika z urzędu. Kompetencję w tym zakresie posiada jedynie Okręgowa Rada Adwokacka.
Mając na uwadze powyższe, na gruncie ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak podstaw do zmiany osoby pełnomocnika z urzędu, jakiej domaga się skarżący, gdyż w świetle art. 243 §1 P.p.s.a. i art. 244 §1 P.p.s.a. profesjonalnego pełnomocnika skarżącemu już przyznano, zatem z tego prawa skorzystał. W konsekwencji postępowanie zainicjowane ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu należy umorzyć.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a. w zw. z art. 249a P.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło