II SA/Po 11/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-05-22

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykazała jedynie częściową niemożność poniesienia kosztów postępowania, a w szczególności kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu kasacyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości nie może zostać uwzględniony, jeśli strona jest w stanie ponieść część kosztów postępowania, w tym koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu kasacyjnym. Prawo pomocy może zostać przyznane w części, poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w sytuacji gdy strona nie jest w stanie ponieść kosztów wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, a sprawa znajduje się na etapie, gdzie obowiązuje przymus adwokacko-radcowski.
Stan faktyczny
Skarżący E. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Wskazał na swoją trudną sytuację materialną, bezdomność, schorzenia oraz niskie dochody, które ledwo pokrywają koszty utrzymania i spłatę kredytów. Mimo to, sąd uznał, że sytuacja finansowa skarżącego pozwala na poniesienie części kosztów, w tym kosztów wpisu sądowego, które już poniósł z pożyczki, oraz kosztów uzasadnienia wyroku i ewentualnej skargi kasacyjnej. Sąd przyznał jednak prawo pomocy w części poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, uznając, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu kasacyjnym.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla E. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. Oddalono wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia 1. ustanowić dla E. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. oddalić wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska Skarżący E. G. po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. We wniosku na formularzu PPF skarżący podał, że wraz z żoną są osobami bezdomnymi, schorowanymi. Twierdzili, że na uiszczenie wpisu sądowego w kwocie [...] zł musieli się zapożyczyć. Uiszczenie wszystkich opłat wiązałoby się ze znacznym uszczerbkiem dla rodziny. Oświadczyli, że do czasu odbioru mieszkania od dewelopera w dniu 31 lipca 2017r., zakupionego na kredyt, zmuszeni są "koczować na terenie ogródków działkowych", a zimą wynajmują kwatery, co pozbawia ich oszczędności. Oświadczyli, że utrzymują się z renty E. G. w wysokości [...] zł. oraz wynagrodzenia za pracę żony skarżącego w wysokości [...]zł, co łącznie daje [...]zł netto miesięcznie. Nadto oświadczyli, że posiadają samochód o wartości [...] zł. Wskazali, że nie posiadają żadnych nieruchomości, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Wyszczególnili stałe miesięczne koszty koniecznego utrzymania, na które składa się spłata kredytu mieszkaniowego z miesięczną ratą w wysokości [...] zł oraz spłata kredytu [...] zł, czynsz najmu [...] zł, opłaty działkowe [...] zł, opłata za media [...] zł, koszty leczenia [...] zł, koszty dojazdów do pracy [...] zł, utrzymanie samochodu [...] zł., abonament telefoniczny [...] zł. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy w części. Skarżący wyszczególnił koszty utrzymania rodziny na poziomie pozwalającym na ich pokrycie z uzyskiwanych dochodów. Poniósł przy tym dotychczasowe koszty sądowe. Wprawdzie argumentował, że wpis zapłacił ze środków uzyskanych z pożyczki, ale zaciągając takie zobowiązanie musiał mieć na uwadze, że należy ją spłacić i to z dodatkowym kosztem. Nadto skoro skarżący uzyskał pożyczkę to musiał gwarantować zdolność jej spłaty. Kwota dalszych kosztów sądowych wyniesie łącznie 200 zł i to rozłożonych w czasie. Wysokość tych kosztów nie jest znaczna i skarżący może posiłkować się pożyczką także i w tym, przypadku. Skarżący nie podał przy tym, by miał jakieś zaległości płatnicze, zatem reguluje wszystkie swoje konieczne zobowiązania finansowe. Przypomnieć należy, że koszty sądowe traktuje się jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinni w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania celem przeznaczenia nadwyżki na uiszczenie kosztów sądowych (por. postanowienia NSA z dnia 22 lutego 2012 r. o sygn. akt II OZ 72/12 oraz z dnia 8 lipca 2014 r. o sygn. akt II OZ 671/14, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Kwota 100 zł za sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz od ewentualnej skargi kasacyjnej nie jest na tyle znaczna by nie mogła być zapłacona przez skarżącego, które wraz z żoną uzyskuje stałe miesięczne dochody na poziomie pozwalającym ponieść wszystkie konieczne koszty bieżącego utrzymania oraz kredyt mieszkaniowy z ratą w wysokości [...] zł miesięcznie oraz konsumpcyjny z ratą [...] zł miesięcznie. Oceniając sytuację finansową skarżącego wskazać należy, że nie pozwala ona na poniesienia kosztów wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Nadto, sprawa znajduje się na etapie skargi kasacyjnej, gdzie dla jej wniesienia obowiązuje tzw. "przymus adwokacko-radcowski". W tym stanie sprawy zasadne jest przyznanie prawa pomocy w części poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem pełnego zapewnienia skarżącemu prawa do sądu. Wobec tego ustanowić należy dla skarżącego adwokata z urzędu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło