II SA/Po 11/18

Dnia 24 sierpnia 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. G. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. /-/ R. Talaga Pismem z dnia 22 czerwca 2018 rok u W. G. zwrócił się o przyznanie adwokata z urzędu uzasadniając swoje żądanie nieporadnością spowodowaną inwalidztwem w stopniu umiarkowanym oraz brakiem zdolności do świadczenia pracy oraz zarabiania na życie i opłacenie adwokata z urzędu. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący złożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym domagał się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący argumentował, że obecnie nie ma dochodu i mieszka samotnie w mieszkaniu o powierzchni [...] m² (wartość szacunkowa [...] zł). W. G. utrzymuje się z pomocy ze środków publicznych o które zabiega również przed sadem. Jednocześnie oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. Ponadto poinformował, że ma wiele narastających zobowiązań kredytowych i należności, które wraz z opłatami za mieszkanie i żywność nie są regulowane z powodu braku środków finansowych, co jest konsekwencją braku zdolności do świadczenia pracy zarobkowej. W ramach odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie wszystkich aktualnych oświadczeń i dokumentów źródłowych, W. G. złożył wypełniony formularz oświadczenia o stanie rodzinnym majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Z jego treści wynika, że wnioskodawca żyje samotnie w mieszkaniu o powierzchni [...] m², nie uzyskuje żadnych dochodów oraz ma bardzo dużo zobowiązań, które narastają gdyż nie ma on zdolności ich regulowania z powodu inwalidztwa i braku zdolności zdrowotnych do świadczenia pracy zarobkowej. Wnioskodawca oświadczył, że jest ofiara wypadku w pracy. Nie ma żadnego majątku, który mógłby sprzedać na pokrycie kosztów życia Nie zarabia nawet na życie z powodu inwalidztwa i braku zdolności do świadczenia pracy zarobkowej. Natomiast MGOPS nie świadczy pomocy ze środków społecznych wymuszając na nim wkroczenie na drogę przestępstwa celem zapewnienia środków na egzystencję. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 § 2 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w sprawie dotyczącej uzyskania zasiłku celowego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.). Skarżący pozostaje zwolniony na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.). Skarżący złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego swojego utrzymania. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna uprawdopodobnić złożony wniosek w sposób wiarygodny i rzetelny. Brak aktualnych informacji dotyczących bieżącej sytuacji wnioskodawcy powoduje, że materiał dowodowy pozostaje niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. W przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji na temat jej sytuacji rodzinnej bądź finansowej, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z 6.02.2013 r., sygn. akt I GZ 10/13). W rozpoznawanej sprawie należy w pierwszej kolejności zauważyć, że wnioskodawca mimo przesłania pisemnej odpowiedzi na wezwanie skierowane do niego w trybie art. 255 P.p.s.a., w istocie nie wywiązał się z obowiązku rzetelnego uzupełnienia oświadczenia majątkowego, uchylając się tym samym od obowiązku złożenia wystarczających wyjaśnień odnośnie swoich rzeczywistych możliwości finansowych i majątkowych, które pozwoliłyby przyjąć, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego swojego utrzymania. Pomimo wezwania wnioskodawca nie złożył bowiem żadnych dodatkowych oświadczeń, co do stanu finansowego i rodzinnego, a także nie przedłożył żadnych dokumentów źródłowych, które umożliwiłyby ocenę, czy sytuacja finansowa uzasadnia twierdzenie, że nie stać go na poniesienie kosztów postępowania sądowego chociażby w części. W szczególności wnioskodawca nie podał kosztów miesięcznego utrzymania z rozbiciem na poszczególne wydatki i z jakich środków je ponosi; nie wyjaśnił, czy posiada lub użytkuje pojazdy mechaniczne podlegające obowiązkowi rejestracji; nie wyjaśnił, czy posiadał i czy darował składniki swojego majątku (np. nieruchomości, oszczędności, wartościowe przedmioty, pojazdy mechaniczne podlegające obowiązkowi rejestracji; nie wyjaśnił również czy pozostaje w związku małżeńskim, bądź separacji sadowej z żoną. Wobec powyższego przyjąć należało, że złożone przez wnioskodawcę oświadczenia nie odzwierciedlają jego pełnej i rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej. W istocie informacje przesłane przez wnioskodawcę stanowią bowiem powielenie informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z uwagi na fakt, że wnioskodawca nie wykonał w pełni wezwania do uzupełnienia złożonego oświadczenia w sprawie jego aktualnej sytuacji, w sprawie nie wykazano, że w stosunku do wnioskodawcy wystąpiła ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy. Brak rzeczywistej współpracy, ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, skutkować musiał zatem odmową przyznania tego prawa. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga