II SA/Po 110/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-08-21
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jakie zasady stosuje się do ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, jeśli postępowanie w pierwszej instancji zostało zakończone przed wejściem w życie nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej?Ratio decidendi
Wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy postępowanie w pierwszej instancji zakończyło się przed wejściem w życie nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., powinno być ustalane na podstawie przepisów dotychczasowych (rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r.). Opłata ta, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2015 r., wynosi co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w przepisach, nie mniej niż 240 zł, przy czym nie może przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Do ustalonej kwoty należy doliczyć podatek VAT.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał wniosek radcy prawnego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku celowego. Pełnomocnik został wyznaczony z urzędu, wniósł skargę kasacyjną do NSA, ale nie stawił się na rozprawie. Sąd ustalał wysokość wynagrodzenia pełnomocnika, uwzględniając przepisy obowiązujące w dacie wniesienia skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Przyznano r.pr. B. N. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wynagrodzenie w kwocie [...] zł, w tym [...] zł tytułem podatku od towarów i usług.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku r.pr. B. N. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać r.pr. B. N. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu wynagrodzenie w kwocie [...] zł ([...]), w tym [...]zł ([...]) tytułem podatku od towarów i usług. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
W związku z przyznaniem skarżącemu E. K. prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Okręgowa Izba Radców Prawnych w Poznaniu wyznaczyła do jego reprezentowania r.pr. B. N. (k. 27 akt sąd.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 31 maja 2016r. oddalił skargę skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz przyznał pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia za I instancję.
Pełnomocnik skarżącego ustanowiony w ramach prawa pomocy, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sporządzoną przez siebie na zasadzie prawa pomocy skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pełnomocnik prawidłowo zawiadomiony o rozprawie nie stawił się na posiedzeniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369, dalej "P.p.s.a.") do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków.
Na podstawie art. 250 P.p.s.a. wyznaczony pełnomocnik, otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków.
W rozpoznawanej sprawie szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1805). Skarga kasacyjna została bowiem wniesiona do Sądu 27 lipca 2016r., zatem przed datą wejścia w życie (2 listopada 2016r.) nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1715). Zgodnie z §22 rozporządzenia z 2016r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
W myśl przepisu §2 rozporządzenia z 2015r. koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują:
1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz
2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego.
W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę, rozumianą jako wynagrodzenie pełnomocnika, ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy.
Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.
Opłata, o której mowa w pkt 1 dotycząca postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, do którego nawiązuje § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, wynosi zgodnie z pkt 1 lit "c" 480 zł.
W rozpoznawanej sprawie, pełnomocnik został wyznaczony przed wydaniem wyroku Sądu I instancji, zatem otrzymał wynagrodzenie za I instancję oraz nie stawił na rozprawie przed NSA. Zgodnie zatem z § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało ustalić opłatę za czynności radcy prawnego w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, nie mniej niż 240 zł, czyli w wysokości ½ opłaty maksymalnej wynoszącej 240 zł (50% x 480 zł). Kwota 240 zł stanowi bowiem opłatę maksymalną obliczoną jako 50 % kwoty 480 zł, co wynika z treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" w związku z pkt 1 lit "c" rozporządzenia. Opłata za udzielenie pomocy prawnej skarżącemu wynosi zatem [...] zł. Zgodnie z §4 ust. 3 rozporządzenia opłatę podwyższa się o obowiązującą w dacie orzekania stawkę podatku VAT. Pełnomocnik oświadczył, bowiem że świadczył usługę pomocy prawnej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Mając powyższe na uwadze, w niniejszej sprawie należało przyznać pełnomocnikowi z urzędu, który prowadził sprawę także przed I instancją wynagrodzenie za udzieloną skarżącemu pomoc prawną obejmującą sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, w łącznej wysokości [...] zł., wraz z podatkiem VAT w kwocie [...]zł.
Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" i pkt 1 lit "c" oraz § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia, orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło