II SA/Po 110/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-02-17
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku celowego, skarżący jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z mocy prawa, a jeśli tak, to czy należy mu się ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej zasiłku celowego jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z mocy prawa na podstawie art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. W związku z tym, postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu. Jednocześnie, ze względu na trudną sytuację materialną skarżącego, która nie pozwala mu na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, sąd przyznał mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu na podstawie art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący E. K. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący argumentował trudną sytuacją materialną, prowadząc jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymując się jedynie z zasiłków i dodatku mieszkaniowego, przy jednoczesnej chorobie i braku innych dochodów czy majątku.Rozstrzygnięcie
1. umorzenie postępowania w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowienie dla E. K. radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla E. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący E. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Argumentował, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jedynym źródłem dochodu są zasiłki z pomocy społecznej oraz dodatek mieszkaniowy w łącznej wysokości [...] zł. miesięcznie. Oświadczył, że posiada mieszkanie w bloku o powierzchni [...]m². Z akt administracyjnych wynika, że nie pracuje, jest zarejestrowany w urzędzie pracy bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, jest nieaktywny zawodowo, choruje. Ustalone wydatki w oparciu o rachunki w ostatnim okresie wynosiły [...] zł (czynsz, media, leki, telefon, podatek od nieruchomości, opłata za wieczyste użytkowanie, środki czystości). Nie posiada żadnych innych nieruchomości, oszczędności, czy innych wartościowych przedmiotów.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie zasiłku celowego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.).
Skarżący złożył także wniosek o ustanowienie radcy prawnego, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania siebie i rodziny.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się jedynie z pomocy społecznej w wysokości, która z trudem zaspokaja podstawowe potrzeby koniecznego utrzymania. Nadto choruje, co wymaga dodatkowych wydatków. Skarżący nie ma żadnego majątku, z którego mógłby czerpać środki na swoje utrzymanie, a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło