II SA/Po 1100/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 01 lutego 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2015r. Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia zwolnić D. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. /-/ K.Witkowicz-Grochowska Skarżąca D. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości (k. 17 akt sąd.). W uzasadnieniu wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca wskazała, że jest wdową, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z pełnoletnim, uczącym się synem. Skarżąca sama ponosi koszty utrzymania siebie i syna. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jedynym źródłem dochodu jest renta rodzinna na syna w wysokości [...]zł miesięcznie. Wskazała, że syn choruje i wymaga całodobowej opieki, dlatego skarżąca nie może podjąć pracy. Podała, że koszty utrzymania mieszkania wynoszą [...] zł, media [...] zł, leczenie [...] zł miesięcznie. Oświadczyła, że nie uiszcza opłat za mieszkanie lub płaci nieregularnie. Ma liczne zadłużenia, komornik obecnie pobiera [...]zł z renty syna na rzecz wierzyciela – Spółdzielni Mieszkaniowej. Obecnie toczy się sprawa o zachowek, odziedziczone nieruchomość objęte są hipoteką, zatem nie można ich sprzedać. Nadto oświadczyła, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m², nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Syn skarżącej natomiast posiada nieruchomość rolną po zmarłym ojcu o powierzchni [...] ha. Nieruchomości są nieużytkowane. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do aktualnej sytuacji finansowej i rodzinnej, zwrócono się do skarżącej w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 513, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) o uzupełnianie wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W odpowiedzi na wezwania skarżąca powtórzyła, że utrzymuje wraz z synem ze stałego świadczenia z tytułu renty rodzinnej po zmarłym mężu. Skarżąca pracuje dorywczo i otrzymuje około [...]zł za mycie okien, ale nie jest to stały dochód. Nadto korzysta z doraźnej pomocy rzeczowej ze strony rodziny i znajomych. Na nieruchomości rolnej nie jest prowadzona żadna działalność rolnicza, ani gospodarcza. Nie otrzymuje dopłat, bo ziemia jest nieuprawiana. Nie może także jej wydzierżawić, gdyż nie ma chętnych. Skarżąca sama nie może jej uprawiać, bo nie ma maszyn rolniczych. Skarżąca wskazała, że nie może ziemi też sprzedać, gdyż jest ona obciążona hipoteką przymusową. Nie ma więc z tego tytułu żadnych dochodów. Skarżąca podała, że nie korzysta z pomocy społecznej, gdyż odmówiono jej wsparcia. Skarżąca oświadczyła, że tylko ona posiada rachunek bankowy, na którym znajduje się kwota w wysokości około [...] zł., nie posiadają żadnych lokat terminowych. Oświadczyła, że nie posiada samochodu. Skarżąca oszacowała swoje koszty utrzymania na kwotę [...] zł miesięcznie, płaci [...] zł reszty nie płaci, [...] zł przeznacza na jedzenie, leczenie syna to [...] zł miesięcznie. Skarżąca wskazała, że przeciwko niej toczą się postępowania egzekucyjne ([...]zł), do sądu skierowano kolejne pozwy o zapłatę na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej. Na potwierdzenie powyższych oświadczeń skarżąca przedłożyła kserokopie dokumentów źródłowych w postaci: zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego, wezwanie do dokonania potrąceń z renty. Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - dalej "P.p.s.a."). Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania strony i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.). Wobec powyższego, ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Owe wykazanie polegać, więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że wnioskodawczyni aktualnie nie dysponuje środkami, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe skarżącej zawarte na formularzu o prawo pomocy oraz jego uzupełnieniu uzasadnia ocenę, że skarżąca nie jest w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na najniższe nawet koszty sądowe. Wpis od skargi wynosi [...]zł. Wnioskodawczyni wraz z synem utrzymuje się bowiem ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego syna oraz z pomocy osób trzecich. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wysokość tego dochodu nie pozwala nawet na zaspokojenie podstawowych potrzeb koniecznego utrzymania. Nadto wydatki w tym zakresie są zwiększone z uwagi na stan zdrowia syna wnioskodawczyni. Skarżąca ma również inne zaległości w koniecznych płatnościach, w tym za mieszkanie. Renta rodzinna jest obciążona egzekucją komorniczą. Z uwagi na stan zdrowia syna skarżąca nie ma możliwości podjęcia pracy i uzyskania dodatkowego dochodu. Mieszkanie, którym dysponują wykorzystują na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Nie mają także obiektywnych możliwości czerpania dochodu z posiadanych nieruchomości rolnych, skarżąca nie może ich sprzedać z uwagi na obciążenie hipoteką. Nadto według oświadczenia skarżąca ani jej syn nie posiadają żadnych oszczędności, lokat terminowych oraz innych stałych źródeł dochodu. Wobec powyższego przyjąć należy, że skarżąca nie dysponuje wolnymi środkami, które mogłaby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych, chociażby w części w niniejszej sprawie. Wobec powyższego, poniesienie znacznych w niniejszej sprawie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w niezbędnych wydatkach koniecznego utrzymania skarżącej, co w konsekwencji prowadzi do ograniczenia prawa do sądu. W tym stanie rzeczy należało przyznać prawo pomocy i zwolnić wnioskodawczynię od kosztów sądowych w niniejszej sprawie w całości. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Z powyższych względów, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K.Witkowicz-Grochowska