II SA/Po 1100/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-06-22

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest renta rodzinna na syna, a która ponosi dodatkowe koszty związane z leczeniem syna i ma zadłużenia, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest renta rodzinna na syna, ponosząca znaczące wydatki na leczenie syna i posiadająca zadłużenia, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawczyni wykazała brak środków finansowych na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru z uwagi na niskie dochody, wysokie wydatki medyczne i egzekucję komorniczą.
Stan faktyczny
Skarżąca D. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, wskazując na trudną sytuację materialną. Jako wdowa, utrzymuje siebie i uczącego się syna z renty rodzinnej w wysokości [...] zł miesięcznie. Syn choruje i wymaga całodobowej opieki, co uniemożliwia skarżącej podjęcie pracy. Skarżąca ponosi wysokie koszty utrzymania mieszkania, mediów i leczenia syna, ma zadłużenia, a renta syna jest obciążona egzekucją komorniczą. Posiada nieruchomości rolne, których nie może sprzedać z powodu obciążenia hipoteką.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla D. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2015r. Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia ustanowić dla D. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca D. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego (k. 71 akt sąd.). W uzasadnieniu wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca wskazała, że jest wdową, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z pełnoletnim, uczącym się synem. Skarżąca sama ponosi koszty utrzymania siebie i syna. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jedynym źródłem dochodu jest renta rodzinna na syna w wysokości [...] zł miesięcznie. Wskazała, że syn choruje i wymaga całodobowej opieki, dlatego skarżąca nie może podjąć pracy. Podała, że koszty utrzymania mieszkania wynoszą [...] zł, media [...] zł, leczenie [...] zł miesięcznie. Oświadczyła, że nie uiszcza opłat za mieszkanie lub płaci nieregularnie. Ma liczne zadłużenia, komornik obecnie pobiera [...] zł z renty syna na rzecz wierzyciela – Spółdzielni Mieszkaniowej. Obecnie toczy się sprawa o zachowek, odziedziczone nieruchomości objęte są hipoteką, zatem nie można ich sprzedać. Nadto oświadczyła, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m², nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Syn skarżącej natomiast posiada nieruchomość rolną po zmarłym ojcu o powierzchni [...] ha. Nieruchomości są nieużytkowane. Skarżąca nie uzyskuje żadnych dopłat do gruntów. Nieruchomości obciążone są hipoteką sądową, zatem nie można ich sprzedać. Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2016r., poz. 718 - dalej "P.p.s.a."). Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania strony i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.). Wobec powyższego, ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Owe wykazanie polegać, więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że wnioskodawczyni aktualnie nie dysponuje środkami, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe skarżącej zawarte na formularzu o prawo pomocy uzasadnia ocenę, że skarżąca nie jest w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawczyni wraz z synem utrzymuje się bowiem ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego syna. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wysokość tego dochodu nie pozwala nawet na zaspokojenie podstawowych potrzeb koniecznego utrzymania. Nadto wydatki w tym zakresie są zwiększone z uwagi na stan zdrowia syna wnioskodawczyni. Skarżąca ma również inne zaległości w koniecznych płatnościach, w tym za mieszkanie. Renta rodzinna jest obciążona egzekucją komorniczą. Z uwagi na stan zdrowia syna skarżąca nie ma możliwości podjęcia pracy i uzyskania dodatkowego dochodu. Mieszkanie, którym dysponują wykorzystują na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Nie mają także obiektywnych możliwości czerpania dochodu z posiadanych nieruchomości rolnych, skarżąca nie może ich sprzedać z uwagi na obciążenie hipoteką. Nadto według oświadczenia skarżąca, ani jej syn nie posiadają żadnych oszczędności, lokat terminowych oraz innych stałych źródeł dochodu. Wobec powyższego przyjąć należy, że skarżąca nie dysponuje wolnymi środkami, które mogłaby przeznaczyć na poniesienie kosztów honorarium profesjonalnego pełnomocna z wyboru. W tym stanie rzeczy należało przyznać prawo pomocy w części i ustanowić radcę prawnego. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Z powyższych względów, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło