II SA/Po 1101/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie zasiłku celowego; oddala skargę. Decyzją z dnia (...) czerwca 2011 r., nr (...), Prezydent Miasta G., na podstawie art. 3 ust. 3, art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) odmówił Z. B. przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na dofinansowanie do opłaty za czynsz. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż Z. B. w dniu (...) maja 2011 r., zwrócił się do organu z prośbą o przyznanie zasiłku celowego na dofinansowanie do zapłacenia rachunku za czynsz za miesiąc maj na kwotę (...) zł. Zaktualizowany w dniu w (...) maja 2011 r. wywiad środowiskowego wskazał, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i córką, nie pracuje zawodowo, jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba poszukująca pracy. W dniu (...) marca 2011 r. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności orzekł, iż jest on osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Jego żona jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku, choruje (leczy się w poradni rodzinnej) i ma orzeczony lekki stopień niepełnosprawności. Rodzina objęte jest pomocą czynszową od maja 2011 r. do października 2011 r., w wysokości (...) zł, co przesądza, w opinii organu, o braku podstaw do przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie pozostałej części czynszu. Kwota (...) zł nie stanowi bowiem kwoty, jakiej wnioskodawca nie mógłby sam uiścić, w szczególności, że prawie całą kwotę czynszu spłaca za niego instytucja pomocy społecznej. Organ wskazał dodatkowo, iż rodzinie wnioskodawcy odrębną decyzją przyznano pomoc w formie zasiłków celowych w miesiącu maju w kwocie (...) zł na dofinansowanie kosztów leczenia i zakupu leków, żywności, artykułów chemicznych i przemysłowych oraz środków czystości, a także wskazał, iż pomoc społeczna nie służy zaspakajaniu wszelkich potrzeb życiowych osób potrzebujących i nie może stanowić stałego źródła utrzymania, organ orzekł o odmowie przyznania wnioskowanego zasiłku. Odwołanie od powyższe decyzji wniósł Z. B. przytoczył ciężką sytuację materialną, w której się znajduje on i jego rodzina oraz podkreślił, iż organy pomocy społecznej odmawiają mu przyznania pomocy w formie zasiłków celowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) października 2011 r., nr (...), na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Kolegium zaznaczyło, iż skarżącemu przyznano dodatek czynszowy w wysokości (...) zł. Kwota (...) zł, do której zapłacenia z tytułu czynszu zobowiązany jest skarżący nie jest kwotą, której wnioskodawca nie mógłby ponieść, w szczególności iż prawie całą kwotę czynszu spłaca za niego instytucja pomocy społecznej. Kolegium podkreśliło, iż organ I instancji miał prawo przyznać pomoc w takiej wielkości na jaką pozwalają mu jego środki finansowe i nie jest zobligowany do refundacji wszystkich potrzeb zgłaszanych przez wnioskodawcę. Jak wyjaśniono w miesiącu maju 2011 r. wnioskodawcy przyznano pomoc w formie zasiłków celowych. Pomoc za miesiąc maj stanowiła łącznie kwotę (...) zł. W dniu (...) czerwca 2011 r. przyznano mu zasiłek celowy do dnia (...) marca 2014 r. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie oraz na decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia (...) czerwca 2011 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Z. B. wskazując na ciężką sytuację życiową w jakiej się znajduje i powtarzając argumentację zawartą w swoim odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i przyznanie zasiłku celowego na zapłacenie rachunku za gaz oraz zasiłki celowego na zakup leków. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia odmowy przyznania skarżącemu pomocy finansowej w formie zasiłku celowego w wysokości (...) zł na refundację dopłaty do rachunku czynszowego. Materialnoprawną podstawą wydanej w sprawie decyzji są przepisy ustawy o pomocy społecznej. W myśl art. 39 ust.1 i 2 powyższej ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności może być przyznany na pokrycie części, całości kosztów zakupu żywności, leków, leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów, napraw w mieszkaniu, kosztów pogrzebu. Tym samym rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy organ musi kierować się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 ustawy o pomocy społecznej, a więc koniecznością dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, o ile potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Pomoc społeczna stanowi bowiem instytucję polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 powyższej ustawy). Tak więc warunkiem korzystania z pomocy społecznej jest w pierwszej kolejności ustalenie, że jej udzielenie nastąpiło w ściśle określonym celu, jakim jest przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej a następnie stwierdzenie, że udzielenie pomocy jest konieczne z uwagi na fakt, iż osoba wnioskująca nie może własnymi zasobami i możliwościami przezwyciężyć trudnej sytuacji, w jakiej się znalazła. Z powyższego wynika, że pomoc społeczna powinna zostać udzielona dopiero wtedy, gdy jednostka w sytuacji kryzysowej przestaje być samowystarczalna. Ustawodawca nie definiuje z oczywistych względów pojęcia "trudnych sytuacji życiowych", podaje jedynie najczęstsze powody ich powstawania (art. 7 ustawy o pomocy społecznej). Tym samym ocena zaistnienia tej przesłanki należy do organów pomocy społecznej. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, wskazać należy, że organy pomocy społecznej prawidłowo odmówiły skarżącemu przyznania żądanej pomocy finansowej. W istocie bowiem Państwo jest zobligowane podejmować działania wspomagające obywateli, którzy znaleźli się w ciężkiej sytuacji życiowej, w jej naprawieniu. Nie można jednak wymagać aby ze środków publicznych zaspokajano wszelkie potrzeby (poza niezbędnymi) osób, które zwracają się o nie. Tymczasem niniejszej sprawie organy pomocy społecznej czynnie wspierają skarżącego w jego trudnej sytuacji życiowej, w tym w ponoszeniu kosztów związanych z zaspokajaniem jego potrzeb mieszkaniowych m.in. w postaci przyznania wyżej wspomnianego dodatku mieszkaniowego na okres od maja 2011 r. do października 2011 r., w wysokości (...) zł. Ponadto skarżącemu przyznano dwukrotnie zasiłek celowy w miesiącu maju 2011 r., jeden w kwocie (...) zł, drugi w kwocie (...) zł oraz zasiłek stały na okres od (...).06.2011 r. do (...).03.2014 r. w wysokości (...) zł miesięcznie. W takiej sytuacji podzielić należy stanowisko organu odwoławczego, iż samodzielne uregulowanie przedmiotowej dopłaty do czynszu pozostaje w granicach możliwości skarżącego. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.