II SA/Po 1104/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 31grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym skargi T. K. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 lipca 2006 r. sygn. akt IV SA/Po 287/05, oddalającego skargę T. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego, postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. /-/ Wiesława Batorowicz Wyrokiem z dnia 13 lipca 2006 r. sygn. akt IV SA/Po 287/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę T. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego. Skarżący, prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, nie był obecny na rozprawie w dniu 13 lipca 2006 r., w którym został wydany wyrok; nie zwrócił się z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku (k. 18 akt sygn. IV SA/Po 287/05). Po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji w dniu 16 sierpnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zwrócił akta administracyjne sprawy organowi załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności (k. 22v, 23, 24 akt sygn. IV SA/Po 287/05). W dniu 4 listopada 2008 r. strona wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku z dnia 13 lipca 2006 r., która została prawomocnie odrzucona postanowieniem z dnia 18 listopada 2008 r. (k. 36,-39, 44, k. 51 akt sygn. IV SA/Po 287/05). Ponadto postanowieniem z dnia 12 lipca 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 287/05 został odrzucony wniosek T. K. o przyznanie prawa pomocy. W dniu 23 października 2013 r. (data złożenia w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) T. K. wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 287/05 zakończonej wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 13 lipca 2006 r. oddalającym skargę strony na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego. Jako podstawę wznowienia wskazał pojawienie się nowych okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które nie były znane sądowi ani stronie skarżącej, a mianowicie wydanie przez Sąd Apelacyjny w Poznaniu wyroku z dnia [...] maja 2007 r. sygn. akt [...], w którym orzeczono, że T. K. nie podjął pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do przepisu art. 2 ust. 2 pkt obowiązującej wówczas ustawy o promocji zatrudnienia i rynka pracy; wobec tego skarżący uznał, że od czasu uprawomocnienia się powołanego wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu zaistniały przesłanki uzasadniające wniesienie skargi o wznowienie, gdyż tutejszy Sąd wydał wyrok na podstawie ustaleń faktycznych uznanych przez Sąd Apelacyjny za błędne. Ponadto wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie zawodowego pełnomocnika z urzędu. Zaznaczył, że wcześniej nie mógł złożyć skargi o wznowienie, gdyż nie wiedział o takiej możliwości, a został o niej poinformowany przez jednego z prawników. Ponadto wskazał na to, że dotychczasowy adres nie jest już aktualnym adresem do doręczenia ani miejscem zamieszkania lub meldunku, a każdą korespondencję należy kierować jedynie na podany adres do doręczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Jeżeli natomiast strona jako przesłankę wznowienia postępowania podnosi niezgodność aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, skargę wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 272 § 1 i 2 p.p.s.a.). Natomiast stosownie do treści art. 278 p.p.s.a., po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. W świetle powyższych przepisów wznowienia postępowania po upływie pięciu lat od daty uprawomocnienia się wyroku nie jest możliwe, bowiem wskazany termin pięcioletni jest terminem prekluzyjnym, co też oznacza, że wyłącza on możliwość skutecznego wniesienia skargi o wznowienie postępowania także wtedy, gdy podstawy do wznowienia postępowania zaistniały dopiero po jego upływie. Termin przewidziany w komentowanym przepisie jest terminem materialnym i nie podlega przywróceniu, biegnie niezależnie od terminów wniesienia skargi o wznowienie postępowania przewidzianych w art. 272 § 2 i art. 277 p.p.s.a. W konsekwencji, nawet skarga o wznowienie postępowania wniesiona z zachowaniem terminów z art. 277 lub art. 272 § 2 p.p.s.a., ale po upływie terminu z art. 278 p.p.s.a., będzie podlegała odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym, bez konieczności rozpatrywania merytorycznej zasadności zgłoszonych w niej podstaw (por. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Warszawa 2011, komentarz do art. 278, str. 1036). Ponadto należy wyjaśnić, że po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania obowiązkiem sądu jest – w myśl art. 280 p.p.s.a. – skontrolowanie jej z punktu wiedzenia zachowania warunków formalnych określonych w art. 279 p.p.s.a. Sąd bada zatem na posiedzeniu niejawnym m.in., czy niniejsza skarga została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej przesłance wznowieniowej. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuca, w przeciwnym zaś razie wyznacza rozprawę. Odnosząc powyższe wymagania w zakresie kontroli wstępnej skargi o wznowienie postępowania wniesionej przez T. K. Sąd uznał, że została ona wniesiona z uchybieniem pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 278 p.p.s.a. Z akt sądowych bezspornie wynika, że kwestionowany przez skarżącego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 lipca 2006 r. sygn. akt IV SA/Po 287/05 uprawomocnił się w dniu 16 sierpnia 2006 r., a zatem liczony od tego dnia pięcioletni termin upłynął wraz z dniem 16 sierpnia 2011 r. Tymczasem skarga T. K. o wznowienie postępowania zakończonego przywołanym wyrokiem została wniesiona w dniu 23 października 2013 r., co też oznacza, że została wniesiona po upływie wyżej opisanego terminu prekluzyjnego. Zaistnienie powyższego faktu stanowi przeszkodę uniemożliwiającą merytoryczną ocenę zasadności wznowienia postępowania, co obligowało tutejszy Sąd do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania. Wskazać przy tym należy, że z akt sprawy wynika, iż skarżący opiera swoją skargę na podstawach wznowienia z art. 273 p.p.s.a. (przyczynach restytucyjnych), nie zaś na podstawach z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. (przyczynach nieważności). Termin przewidziany w art. 278 p.p.s.a. nie obowiązywałby jedynie w przypadku, gdyby podstawą wznowienia postępowania było pozbawienie strony możności działania lub brak należytej reprezentacji (patrz B. Dauter [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, komentarz LEX 2013). Z akt postępowania o sygn. IV SA/Po 287/05 nie wynika natomiast, aby w toku prowadzonego postępowania skarżący pozbawiony był możliwości działania czy też był nienależycie reprezentowany. Skarżącemu doręczono prawidłowo zawiadomienie o rozprawie 13 lipca 2006 r., na której Sąd rozpoznawał sprawę o sygn. akt IV SA/Po 287/05, wobec tego strona miała możliwość przedstawienia swojego stanowiska. Z kolei zawarte w uzasadnieniu skargi o wznowienie sformułowanie, że jego "uczestnictwo w niniejszej sprawie było zachwiane w zakresie równości procesowej (...)" i wówczas skarżący nie był należycie reprezentowany przed sądem, zostało sformułowane na użytek uzasadnienia zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie, nie stanowi zaś ani osnowy zarzutu (podstawy wznowienia) ani jego uzasadnienia. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 280 § 1 i art. 278 p.p.s.a. w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. /-/ Wiesława Batorowicz