II SA/Po 1107/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lutego 2013r. wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. M. i J. M na postanowienie Wojewody z dnia [...] listopada 2012r. Nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący A. M. i J. M. wnieśli o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Argumentowali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Utrzymują się ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego w wysokości [...] zł i [...] zł miesięcznie oraz z dochodu z wynajmu pokoju w wysokości [...] zł miesięcznie. Oświadczyli, że posiadają dom o powierzchni 220 m² we współwłasności małżeńskiej oraz mieszkanie o powierzchni 34,70 m², na którym ustanowione jest dożywocie na rzecz matki skarżącej. Skarżący oświadczyli, że stałe koszty utrzymania rodziny wynoszą 1.270 zł miesięcznie, pozostałe koszty na żywność, odzież i leczenie przewlekłych chorób to koszt około 500 zł miesięcznie. Wyliczyli, zatem że po odjęciu od łącznego dochodu w wysokości [...] zł koniecznych kosztów utrzymania w wysokości 1.770 zł pozostaje im [...] zł miesięcznie dochodu. Stosownie do treści art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej "p.p.s.a."), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania rodziny. Należy zauważyć, że regulacja zawarta w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Tak więc, to na wnioskodawcach spoczywa ciężar wykazania, że aktualnie znajdują się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Wnioskodawcy winni, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obecnie obiektywnie niemożliwe. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uniemożliwiające skarżącym poniesienie pełnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Sami oświadczyli, że przychody, jakie uzyskują pozwalają na bieżące regulowanie wszystkich kosztów koniecznego utrzymania. Nie wskazali, by mieli jakieś zaległości płatnicze w tym zakresie. Oświadczyli, że po uiszczeniu koniecznych wydatków pozostają im wolne środki w wysokości kilkukrotnie przekraczającej należne koszty sądowe w niniejszej sprawie. Uiścili także wymagany wpis od skargi. Ze swojej istoty prawo pomocy przysługuje bowiem stronie dopiero, gdy po uiszczeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania nie pozostają już żadne wolne środki. Skoro skarżącym po zaspokojeniu wszystkich swoich niezbędnych kosztów utrzymania pozostają oszczędności, to winni je w pierwszej kolejności przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych niniejszego postępowania, które mają charakter należności publicznoprawnych i korzystają z pierwszeństwa do ich poniesienia zaraz po zaspokojeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania rodziny. Obowiązek poniesienia dalszych kosztów sądowych (ewentualna opłata kancelaryjna od uzasadnienia, wpis od skargi kasacyjnej) będzie również rozłożony w czasie i nie przekroczy 200 zł. W tym stanie rzeczy wniosek o prawo pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie, co skutkować musiało jego oddaleniem. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska