II SA/Po 1108/14
WyrokWSA w Poznaniu2015-04-09
Skład orzekający: Edyta Podrazik, Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Jakub Zieliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przyznaniu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na okres 90 dni powinna zostać stwierdzona jako wygasła w części, w której świadczeniobiorca w tym okresie został objęty dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym?Ratio decidendi
Decyzja o przyznaniu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wydana na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych staje się bezprzedmiotowa w okresie, w którym świadczeniobiorca zostaje objęty dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym. Zgodnie z art. 54 ust. 9 pkt 1 tej ustawy, organ ma obowiązek stwierdzić wygaśnięcie takiej decyzji w tym okresie. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo stwierdziły wygaśnięcie decyzji jedynie w części dotyczącej okresu dobrowolnego ubezpieczenia.Stan faktyczny
G. L. złożyła wniosek o przyznanie świadczeń opieki zdrowotnej, a decyzją Prezydenta Miasta P. przyznano jej te świadczenia na 90 dni. Następnie G. L. zawarła umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia o dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne na okres od marca do kwietnia 2012 r. Prezydent Miasta P. stwierdził wygaśnięcie decyzji w tym okresie, co zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. G. L. zaskarżyła decyzję SKO, argumentując, że organ I instancji działał opieszale i była zmuszona sama uiścić składkę, a decyzja prowadzi do podziału jej prawa do opieki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2014r. Nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oddala skargę
Decyzją z dnia [...] marca 2014 r., znak [...], Prezydent Miasta P. na podstawie art. 54 ust. 4 i 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 164 poz. 1027 z późn. zm.) oraz art. 162 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") stwierdził wygaśnięcie w okresie od dnia [...] marca 2012 r. do dnia [...] kwietnia 2012 r. decyzji własnej z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak [...], ustalającej dla G. L. prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na okres 90 dni, tj. od dnia [...] marca 2012 r. do dnia [...] maja 2012 r.
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. przyznano G. L. prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na okres 90 dni, tj. od dnia [...] marca 2012 r. do dnia [...] maja 2012 r. Następnie jednak Narodowy Fundusz Zdrowia powiadomił organ I instancji, że w okresie od dnia [...] marca 2012 r. do dnia [...] kwietnia 2012 r. G. L. była objęta dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym i opłaciła niezbędną składkę. Okoliczność ta została potwierdzona decyzją Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2012 r., znak [...]. Dlatego konieczne stało się stwierdzenie wygaśnięcia omawianego rozstrzygnięcia.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. G. L. odwołała się od powyższej decyzji z dnia [...] marca 2014 r.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczeń leczniczych na wypadek choroby. Z uwagi na opieszałość organu I instancji jej podanie było rozpatrywane przez półtora miesiąca. W tym czasie skarżąca zachorowała, a będąc osobą nieubezpieczoną, nie mogła skorzystać z opieki medycznej. Skarżąca była zatem zmuszona sama uiścić składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Takie działanie organu I instancji było zatem nieprawidłowe. Wadliwe jest również kwestionowane rozstrzygnięcie, gdyż prowadzi do podzielenia należnego skarżącej prawa do opieki lekarskiej.
Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. nr 79 poz. 956 z późn. zm.) oraz art. 127 § 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2014 r., podzielając w pełni wyrażone tam stanowisko.
Pismem z dnia [...] września 2014 r. G. L. zaskarżyła powyższą decyzję Kolegium z dnia [...] lipca do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, powtarzając argumentację zaprezentowaną w odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2014 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Jak wynika przy tym z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną.
Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a."). Zgodnie z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli (1) decyzja stała się bezprzedmiotowa, a (2) stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Należy przy tym zaznaczyć, że oba warunki muszą być spełnione łącznie by możliwe stało się stwierdzenie wygaśnięcia danego rozstrzygnięcia.
Należy przy tym zauważyć, że kontrolowane postępowanie dotyczyło decyzji z dnia 6 kwietnia 2012 r., która została wydana na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 164 poz. 1027 z późn. zm.). Jak wynika z art. 2 ust. 1 powołanej ustawy, do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych mają prawą: (1) ubezpieczeni, czyli osoby objęte powszechnym – obowiązkowym i dobrowolnym ubezpieczeń zdrowotnym, (2) inne niż ubezpieczeni osoby, posiadające obywatelstwo polskie i posiadające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które spełniają kryterium dochodowe, o jakim mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 115 poz. 728 z późn. zm.), co do których nie stwierdzono okoliczności, o jakich mowa w art. 12 tejże ustawy, na zasadach i w zakresie określonych dla ubezpieczonych, oraz (3) inne osoby posiadające obywatelstwo polskie, (a) które nie ukończyły 18 roku życia lub (b) posiadające zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które są w okresie ciąży, porodu lub połogu.
Zgodnie z art. 54 ust. 1 powołanej ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy, jest decyzja wójta, burmistrza albo prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo. Jednocześnie z art. 54 ust. 7 cytowanej ustawy wynika, że prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie wspomnianej decyzji przysługuje przez okres 90 dni od dnia określonego w decyzji, którym jest (1) dzień złożenia wniosku albo (2) w przypadku udzielenia świadczeń w stanie nagły – dzień udzielenia świadczenia, chyba że w tym okresie świadczeniobiorca zostanie objęty ubezpieczeniem zdrowotnym. Jednocześnie w art. 54 ust. 9 pkt 1 wymienionej ustawy ustawodawca wskazuje, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy niezwłocznie stwierdza wygaśnięcie rozważanej decyzji w przypadku, gdy we wspomnianym okresie 90 dni świadczeniobiorca zostanie objęty ubezpieczeniem zdrowotnym.
Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy zauważyć, że w dniu [...] marca 2012 r. G. L. złożyła wniosek o przyznanie jej świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (karta 2 akt adm. organu I instancji). Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak [...], Prezydent Miasta P. przyznał G. L. prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na okres 90 dni, tj. od dnia [...] marca 2012 r. do dnia [...] maja 2012 r. (k. 66 akt adm. organu I instancji). Niemniej skarżąca zawarła w dniu [...] marca 2012 r. umowę nr [...] z Narodowym Funduszem Zdrowia, na mocy której została dobrowolnie objęta ubezpieczeniem zdrowotnym. Umowa ta nie została wprawdzie załączona do akt sprawy, lecz niemniej fakt jej zawarcia nie był podważany przez żadną ze stron. Znajduje on również oparcie w całości zgromadzonej w sprawie materiału dowodowego. Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. skarżąca wypowiedziała umowę z dnia [...] marca 2012 (k. 72 akt adm. organu I instancji).
Potwierdzeniem tych zdarzeń jest decyzja nr [...] Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2012 r. o podleganiu skarżącej dobrowolnemu ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie od dnia [...] marca 2012 r. do dnia [...] kwietnia 2012 r., utrzymana w mocy decyzją Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2012 r., [...]. Oba rozstrzygnięcia nie znajdują się wprawdzie w aktach sprawy, lecz fakt ich wydania jest znany Sądowi z urzędu na podstawie art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 228 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101 z późn. zm.). Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2013 r., VI SA/Wa 1649/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił bowiem skargę G. L. na decyzję z dnia [...] lipca 2012 r., a skarga kasacyjna od tego orzeczenia została oddalona wyrokiem NSA z dnia 10 grudnia 2014 r., II GSK 1715/13 (źródło: Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach).
Okoliczności te znajdują również potwierdzenie w notatce służbowej z dnia [...] czerwca 2012 r. (k. 79 akt adm. organu I instancji) oraz w pismach Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2010 r., znak [...] (k. 69 akt adm. organu I instancji), 11 czerwca 2012 r. (k. 78 akt adm. organu I instancji), [...] sierpnia 2012 r (k. 90 akt adm. organu I instancji). Ponadto referowane fakty nie były także w istocie kwestionowane przez żadną ze stron postępowania, a zatem należy je uznać za bezsporne.
Należy zatem wskazać, że skarżąca, zawierając umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia w dniu [...] marca 2012 r., została objęta dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym. Została ona zatem zaliczona do osób ubezpieczonych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. Jednocześnie utraciła ona status osoby, o jakiej mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy. Decyzja o przyznaniu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wydawana jest w myśl art. 54 ust. 1 cytowanej ustawy jedynie w odniesieniu do osób z art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Tym samym w okresie obowiązywania powyższej umowy, tj. od dnia [...] marca 2012 r. do dnia [...] kwietnia 2012 r., decyzja z dnia [...] kwietnia 2012 r. była bezprzedmiotowa.
W konsekwencji więc należy przyjąć, że zrealizowana została przesłanka bezprzedmiotowości decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. wymieniona w art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a., oraz przesłanka podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, o jakiej mowa w art. 54 ust. 9 pkt 1 powołanej ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w zw. z art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. Tym samym organ I instancji miał obowiązek stwierdzić wygaśnięcie przedmiotowej decyzji. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika jednak, że skarżąca była dobrowolnie ubezpieczona jedynie przez pewien fragment 90-dniowego okresu, o jakim mowa w art. 54 ust. 7 powołanej ustawy. Zasadne było zatem stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. jedynie w okresie od dnia [...] marca 2012 r. do dnia [...] kwietnia 2012 r. W odniesieniu do pozostałego przedziału czasu co do zasady skarżąca zachowała status osoby, o jakiej mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy, i nie podlegała wtedy dobrowolnemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. W tym zakresie nie zostały zatem spełnione warunki, od których zależy stwierdzenie wygaśnięcia decyzji. Tym samym należy uznać, że zaskarżone rozstrzygnięcia są prawidłowe i odpowiadają prawu.
W tej sytuacji Sąd nie znalazł żadnych podstaw do uwzględnienia skargi. Skarga jako niezasadna podlegała zatem oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło