II SA/Po 1109/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-01-07
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej jest zasadny, a jeśli nie, czy należy ustanowić adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że skarżąca jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 a) p.p.s.a., ze względu na przedmiot sprawy (pomoc społeczna). Jednocześnie, sąd uznał wniosek o ustanowienie adwokata za zasadny, przyznając prawo pomocy w zakresie częściowym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną i rodzinną skarżącej.Stan faktyczny
Skarżąca G. L. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego przyznania prawa do zasiłku dla opiekuna. Wniosła również o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z uwagi na trudną sytuację materialną i rodzinną (utrata zasiłku, opieka nad niepełnosprawnym mężem, niskie dochody, czteroosobowe gospodarstwo domowe).Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla G.L. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 07 stycznia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2015r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla G.L adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżąca G. L. we wniosku o przyznanie prawa pomocy wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, domaga się zatem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
We wniosku wnioskodawczyni argumentowała, że jej sytuacja materialno-bytowa jest bardzo trudna. Utraciła specjalny zasiłek opiekuńczy z uwagi na opiekę nad niepełnosprawnym mężem. Oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, córką i małoletnim wnukiem. Jedynym źródłem utrzymana jest aktualnie renta chorobowa męża w wysokości [...] zł. Córka nie pracuje i nie uzyskuje żadnego świadczenia na rzecz dziecka.
W dalszej części wniosku skarżąca oświadczyła, że rodzina zamieszkuje wspólnie w mieszkaniu komunalnym o powierzchni [...] m² w K. Skarżąca, ani pozostali członkowie rodziny nie posiada żadnych nieruchomości, wartościowych ruchomości, czy oszczędności. Skarżąca wyszczególniła, że ponosi miesięczne wydatki na czynsz za mieszkanie w wysokości [...] zł (dodatek mieszkaniowy ugoda [...] z), prąd około [...] zł, gaz [...] zł, opał w sezonie grzewczym to około [...]zł, leczenie około [...] zł.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej "p.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego przyznania prawa do zasiłku dla opiekuna z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 §1 pkt 1 a) p.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a p.p.s.a.).
Skarżąca złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania skarżącej i rodziny.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Skarżąca prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe, rodzina utrzymuje się z niskiego świadczenia rentowego męża skarżącej oraz z pomocy społecznej w postaci dodatku mieszkaniowego. Doświadczenie życiowe wskazuje, że dochód ten w całości skarżąca zmuszona jest przeznaczyć na opłacenie bieżących kosztów koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Koszty te zwiększone są z uwagi na utrzymanie małoletniego dziecka oraz leki dla męża skarżącej. Skarżąca, ani członkowie jej rodziny nie posiadają też wartościowych składników majątkowych, a także nie dysponują oszczędnościami.
Wysokość łącznych dochodów nie pozwala, zatem na poczynienie oszczędności celem opłaty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie i ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło