II SA/Po 1109/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-07-27

Skład orzekający: Referendarz sądowy Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy jest właściwy do przyznania wynagrodzenia adwokatowi z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy jest właściwy do przyznania wynagrodzenia adwokatowi z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Wynagrodzenie to powinno być ustalone na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, przy czym opłata wynosi co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w przepisach, powiększona o podatek VAT.
Stan faktyczny
Referendarz sądowy rozpoznał wniosek adwokata M. P. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Adwokat został wyznaczony do reprezentowania skarżącej G. L. po tym, jak sąd oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Adwokat sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i wniósł o zasądzenie kosztów tej pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi M. P. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wynagrodzenie w kwocie [...]zł, w tym [...]zł tytułem podatku od towarów i usług.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. P. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi G. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2015r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia przyznać adwokatowi M. P. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu), tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu wynagrodzenie w kwocie [...]zł ([...]), w tym [...]zł ([...]) tytułem podatku od towarów i usług. /-/ K. Witkowicz-Grochowska W związku z przyznaniem skarżącej G. L. prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 07 stycznia 2016r., Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła do reprezentowania skarżącej adw. M. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 30 marca 2016r. oddalił skargę skarżącej oraz przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie za udzieloną skarżącej pomoc prawną z urzędu w I instancji w wysokości [...]zł, w tym 23% VAT. Wyrok ten wraz z uzasadnieniem sporządzonym na wniosek pełnomocnika został doręczony pełnomocnikowi z urzędu w dniu 22 kwietnia 2016 r. Następnie pismem z dnia 20 maja 2016 r. adwokat z urzędu wniosła do Sądu, za pośrednictwem urzędu pocztowego, opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku Sądu. Opinia ta zawiera wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z tytułu sporządzenia tej opinii wraz z oświadczeniem, że opłaty z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały opłacone nawet w części. Zarządzeniem Sądu z dnia 25 maja 2016 r. wezwano pełnomocnika do nadesłania odpisu opinii w celu doręczenia przez Sąd stronie skarżącej zgodnie z art. 177 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej "P.p.s.a."). Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. W rozpoznawanej sprawie opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej została wniesiona do Sądu w dniu 20 maja 2016r., więc szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje w niniejszej sprawie nowe rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801), które zgodnie z § 23 tego rozporządzenia weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Jedynie w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego nowego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, co wynika z treści § 22 tego rozporządzenia. Przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie gdyż, postępowanie sądowe w I instancji zakończyło się wyrokiem z dnia 30 marca 2016 r., a więc już po wejściu w życie tego nowego rozporządzenia, tym samym do wynagrodzenia za sporządzenie, po dacie wejścia w życie tego nowego rozporządzenia, powyższej opinii, od wyroku Sądu I instancji wydanego również po dacie wejścia w życie nowego rozporządzenia - należy stosować przepisy nowego rozporządzenia. W myśl przepisu §2 nowego rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Opłata, o której mowa w pkt 1 dotycząca postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, które zostało wszczęte po wejściu w życie nowego rozporządzenia do którego nawiązuje § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, wynosi zgodnie z pkt 1 lit "c" 480 zł. W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę, rozumianą jako wynagrodzenie pełnomocnika, ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Stosownie do § 4 ust. 2 rozporządzenia ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. W myśl zaś § 4 ust. 3 rozporządzenia opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. W rozpoznawanej sprawie, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało ustalić opłatę za czynności adwokata w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, czyli w wysokości ½ opłaty maksymalnej wynoszącej 240 zł, co stanowi kwotę [...] zł ([...]zł). Kwota [...] zł stanowi bowiem opłatę maksymalną obliczoną jako 50 % kwoty [...] zł, co wynika z treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" w związku z pkt 1 lit "c" rozporządzenia. Z okoliczności sprawy, w tym akt sądowych i administracyjnych, nie wynikają przy tym przesłanki uzasadniające zastosowanie § 4 ust. 2 rozporządzenia i podwyższenie wynagrodzenia ponad opłatę, powyżej wyliczoną w oparciu o § 4 ust. 1 rozporządzenia. Mając powyższe na uwadze, należało przyznać pełnomocnikowi z urzędu, który prowadził sprawę również w I instancji wynagrodzenie za udzieloną skarżącej pomoc prawną obejmującą sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług - w łącznej wysokości [...] zł (wynagrodzenie: [...] zł + podatek VAT: [...]zł =[...]zł). Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" i pkt 1 lit "c" oraz § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia, orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło