II SA/Po 1110/05
PostanowienieWSA w Poznaniu2006-03-30
Skład orzekający: Sędzia WSA Elwira Brychcy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściwym do rozpoznania sprawy o zwrot majątku lub rekompensatę za przejęte gospodarstwo rolne, a także o stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie pozbawienia obywatelstwa i przepadku mienia, jest sąd administracyjny, czy sąd powszechny?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania żądań o charakterze cywilnoprawnym, takich jak zwrot majątku lub rekompensata za przejęte gospodarstwo rolne. Sprawy te należą do właściwości sądów powszechnych. Natomiast żądanie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych powinno zostać wyłączone do odrębnego postępowania i przekazane właściwemu wydziałowi sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca, jako następca prawny zmarłych rodziców, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę (nazwaną pozwem) dotyczącą decyzji z 1951 r. uchylających decyzje z 1950 r. o pozbawieniu obywatelstwa i przepadku mienia. Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji z 1950 r. w zakresie przepadku mienia oraz zwrotu majątku lub rekompensaty za przejęte gospodarstwo rolne.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Elwira Brychcy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 marca 2006 r. sprawy ze skargi I.N. przeciwko Staroście w przedmiocie zwrotu nieruchomości; postanawia odrzucić skargę /-/ E. Brychcy
Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w O. decyzją z dnia [...] października 1951r. Nr [...] adresowaną do M.B. uchyliło decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z dnia [...] grudnia 1950r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia obywatelstwa. Z kolei decyzją z dnia [...] października 1951r. Nr [...] adresowaną do W.B. uchyliło decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z dnia [...] grudnia 1950r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia obywatelstwa.
W obu decyzjach zawarto rozstrzygnięcia, że orzeczenia o przepadku majątku pozostają w mocy.
Skargę, nazwaną pozwem, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła I.N. następca prawny, jedyny spadkobierca, zmarłych M. i W.B.
Skarżąca wniosła o:
1. uznanie za nieważne decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z dnia [...] grudnia 1950r. nr [...] oraz nr [...] w zakresie przepadku mienia stanowiącego współwłasność M. i W.B. wydanych na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b dekretu dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej,
2. zwrotu majątku lub rekompensaty za przejęte gospodarstwo rolne jej rodziców na podstawie powyższych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustaw z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).
Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na prawne formy działania oraz bezczynność w zakresie wymienionym w art. 3 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej u.p.s.a.)
Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza sprawdzenie wymagań formalnych skargi, dopuszczalności jej wniesienia oraz właściwości sądów administracyjnych do jej rozpoznania.
Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżąca zmierza do podważenia cywilnoprawnych skutków pozbawienia jej rodziców gospodarstwa rolnego obejmującego 3 nieruchomości o łącznej powierzchni [...] ha; ewentualnie do zasądzenia stosowego odszkodowania za przejęty na własność Skarbu Państwa majątek.
Zgłoszone żądania posiadają cywilnoprawny charakter co powoduje, że właściwym do ich rozpoznania jest sąd powszechny.
Z kolei żądanie skarżącej w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1950r. nr [...] oraz nr [...] należało wyłączyć do odrębnego postępowania i przekazać zgodnie z zakresem działania do rozpoznania właściwemu wydziałowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Dlatego na podstawie art. 58 §1 pkt 1 oraz §3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ E. Brychcy
Powołane przepisy
art. 2 ust. 1art. 1art. 3 §2 ustawyart. 58 §1 pkt 1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło