II SA/Po 1119/12
WyrokWSA w Poznaniu2013-03-05
Skład orzekający: Jakub Zieliński, Maria Kwiecińska, Wiesława Batorowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie legitymującej się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności przysługuje zasiłek stały z pomocy społecznej, jeśli nie jest ona całkowicie niezdolna do pracy?Ratio decidendi
Przyznanie zasiłku stałego z pomocy społecznej jest uzależnione od łącznego spełnienia przesłanki niezdolności do pracy (w tym całkowitej niezdolności do pracy lub zaliczenia do I lub II grupy inwalidów lub posiadania orzeczenia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności) oraz kryterium dochodowego. Osoba posiadająca orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, które nie wyklucza możliwości wykonywania pracy, nie spełnia przesłanki całkowitej niezdolności do pracy, co uniemożliwia przyznanie zasiłku stałego, niezależnie od jej trudnej sytuacji życiowej czy spełnienia kryterium dochodowego.Stan faktyczny
Skarżąca G. M. wniosła o przyznanie zasiłku stałego. Prezydent Miasta odmówił przyznania zasiłku, wskazując, że mimo spełnienia kryteriów dochodowych, skarżąca posiadała orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, co wykluczało uznanie jej za całkowicie niezdolną do pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc swoją trudną sytuację życiową i kwestionując orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 05 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2013 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], Prezydent Miasta P., na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3, art. 7 pkt. 4 i 5, art. 8 ust. 1 pkt. 1, art. 37, art. 106 ust. 1 i 4 oraz art. 107 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 zm.), § 1 pkt. 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 127, poz. 1055) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) odmówił przyznania G. M. zasiłku stałego.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że G. M. zwróciła się w dniu 02 lipca 2012 r. o przyznanie zasiłku stałego. Przeprowadzony wywiad środowiskowy wskazał, iż wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie pracuje i jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku. Nie posiada ona żadnego źródła dochodu i utrzymuje się z pomocy znajomych oraz wsparcia ośrodka pomocy społecznej.
Następnie organ wskazał, że wnioskodawczyni spełnia kryteria dochodowe określone w ustawie o pomocy społecznej uzasadniające przyznanie jej wnioskowanej pomocy. W przypadku wnioskodawczyni spełniony jest również warunek wystąpienia przesłanek ubóstwa, bezrobocia i niepełnosprawności. Jednakże, jak wyjaśnił organ, w świetle art. 37 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przyznanie zasiłku stałego jest uzależnione od stwierdzenia, że wnioskodawca jest osobą całkowicie niezdolną do pracy. Ponieważ G. M. została uznana za osobę o lekkim stopniu niepełnosprawności, jest ona osobą, która nie jest całkowicie niezdolna do podjęcia pracy. Stąd też brak było możliwości przyznania jej zasiłku stałego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła G. M. wskazując na swoją ciężką sytuację życiową oraz podnosząc, że obecnie trwa postępowanie w przedmiocie zmiany orzeczenia o stopniu jej niepełnosprawności. Skarżąca zakwestionowała samo orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności wskazując, że spełnia przesłanki zakwalifikowania jej do I lub do II grupy inwalidztwa oraz podniosła, że jej obecna sytuacja życiowa jest m.in. wynikiem stresu związanego z działaniem organów pomocy społecznej. Dodatkowo wyjaśniono, że posiada ona dokumenty wskazujące na niemożność podjęcia pracy administracyjno – handlowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...], na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta P. podzielając w całości stanowisko, że legitymowanie się przez skarżącą orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności wyklucza możliwość przyznania jej zasiłku stałego.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu G. M. podtrzymując zarzuty podniesione w odwołaniu wskazując dodatkowo, że rozstrzygnięcie Kolegium stanowi rozstrzygnięcie mało elastyczne, nie uwzględniające wszystkich okoliczności sprawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 19 lutego 2013 r. skarżąca wyjaśniła, że obecnie przed Sądem Rejonowym w P. [...], toczy się sprawa dotycząca zaliczenia jej do określonego stopnia niepełnosprawności. Dodatkowo skarżąca wskazała, że w grudniu 2012 r. dostała pozytywną decyzję o przyznaniu jej zasiłku stałego za okres od stycznia do maja 2013 r. Wobec powyższego Sąd zobowiązał skarżącą do przedłożenia w terminie 3 dni kserokopii powyższej decyzji.
W dniu 20 lutego 2013 r. skarżąca przedłożyła kserokopię decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie przyznania jej zasiłku okresowego od dnia 01 stycznia 2013 r. do dnia 31 maja 2013 r.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia odmowy przyznania skarżącej pomocy finansowej w formie zasiłku stałego.
Materialnoprawną podstawą wydanej w sprawie decyzji stanowił przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym przyznanie osobie samotnie gospodarującej zasiłku stałego jest uzależnione od łącznego spełnienia dwóch przesłanek: 1) ustalenia, czy wnioskodawca jest osobą niezdolną do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolną do pracy; 3) ustalenia, czy jego dochód nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.
W art. 6 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej definiuje się pojęcie całkowitej niezdolności do pracy, wskazując, że pojęcie powyższe oznacza całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. A więc możliwość przyznania zasiłku stałego ma miejsce jedynie w przypadku, gdy wnioskodawca jest osobą niezdolną do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zalicza się do I lub II grupy inwalidów lub też legitymuje się orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zachowanie choćby ograniczonej zdolności do wykonywania pracy umysłowej lub fizycznej w normalnych warunkach wyklucza możliwość uznania danej osoby za całkowicie niezdolną do pracy, a tym samym uniemożliwia przyznanie zasiłku stałego. Potwierdza to również zawarta, w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 214, poz. 1407 ze zm.), definicja lekkiego stopnia niepełnosprawności, przez który rozumie się naruszoną sprawność organizmu powodującą w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, co ogranicza możliwości zarobkowania, ale nie wyklucza w ogóle możliwości wykonywania pracy.
W powyższym świetle podzielić należało dokonaną przez organy administracji publicznej ocenę, że skarżąca, która legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności nie jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i niemożliwe jest przyznanie jej zasiłku stałego. Skarżąca jako osoba o lekkim stopniu niepełnosprawności może być zatrudniana przy pracach lekkich. Ta okoliczność wyklucza możliwość przyznania jej zasiłku stałego na wskazanej podstawie bez względu na spełnienie przez nią przesłanki dochodowej. Jednocześnie Sąd podkreśla, że ustawodawca ściśle określił sposób przyznawania zasiłku stałego, nie pozostawiając organom pomocy społecznej w tym względzie żadnej swobody (uznaniowości). Tym samym fakt ciężkiej sytuacji życiowej skarżącej nie mógł być uwzględniony przy wydawaniu decyzji o odmowie przyznania zasiłku stałego.
Odnosząc się do zarzutu przyznania skarżącej zasiłku stałego na okres od stycznia do maja 2013 r. Sąd wskazuje, że decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] stycznia 2013 r. przyznano skarżącej zasiłek okresowy od dnia 01 stycznia 2013 r. do dnia 31 maja 2013 r. Przyznanie pomocy w powyższej formie nie jest uzależnione od bycia osobą całkowicie niezdolną do pracy, stąd okoliczność powyższa nie miała wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Podobnie fakt toczącego się obecnie postępowania sądowego w przedmiocie zmiany orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nie może przesądzać o spełnieniu przesłanek przyznania skarżącej wnioskowanej pomocy w formie zasiłku stałego.
Podsumowując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło