II SA/Po 1120/14
WyrokWSA w Poznaniu2014-12-02
Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Maria Kwiecińska, Jakub Zieliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania konkursowego przez komisję konkursową, polegające na zwróceniu się o wyjaśnienia do podmiotu niebędącego uczestnikiem postępowania, skutkuje powstaniem uszczerbku w interesie prawnym świadczeniodawcy, którego oferta nie została wybrana z powodu niskiej liczby punktów?Ratio decidendi
Naruszenie przepisów postępowania konkursowego przez komisję konkursową, polegające na zwróceniu się o wyjaśnienia do podmiotu zewnętrznego (jednostki certyfikującej ISO), nie skutkuje powstaniem uszczerbku w interesie prawnym świadczeniodawcy, którego oferta nie została wybrana z powodu niskiej liczby punktów. Nawet jeśli takie działanie było niezgodne z prawem, w tym konkretnym przypadku doprowadziło do odrzucenia ofert konkurentów, co było korzystne dla skarżącego. Ponadto, organ oceniający oferty nie ma uprawnień do podważania ważności certyfikatów potwierdzonych przez uprawnione jednostki certyfikujące.Stan faktyczny
Spółka "A" złożyła ofertę w konkursie na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Oferta ta nie została wybrana, ponieważ uzyskała trzecią najniższą liczbę punktów, a środki finansowe przeznaczone na konkurs zostały wyczerpane przez oferty z wyższymi wynikami. Spółka wniosła odwołanie, a następnie skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym zwrócenie się przez komisję konkursową o wyjaśnienia do zewnętrznego podmiotu certyfikującego ISO. Sąd uznał, że naruszenie to nie spowodowało uszczerbku w interesie prawnym skarżącej spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi "A" z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Poznaniu z dnia [...] 2014 r. Nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej; oddala skargę.
W dniu 13 czerwca 2014 r. do Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Oddziału Narodowego Funduszy Zdrowia (dalej: Dyrektor WOW NFZ) wpłynęło odwołanie "A" Sp z. o.o. w P. od ogłoszonego w dniu [...] 2014 r. rozstrzygnięcia postępowania konkursowego nr [...] w rodzaju leczenie stomatologiczne w zakresie świadczenia ogólnostomatologiczne.
Strona wskazała na możliwość naruszenia art. 149 ust. 1pkt 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (dalej zwana jako "ustawa o świadczeniach") zgodnie z którym odrzuca się ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia oraz art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Ponadto skarżący podniósł możliwość naruszenia art. 142 ust 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach.
Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] 2014 r. o nr [...] Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Oddziału Narodowego Funduszy Zdrowia postanowił oddalić odwołanie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż w postępowaniu nr [...] prowadzonym w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia na okres od dnia 1 lipca 2014 roku do dnia 30 lipca 2017 roku umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne w zakresie świadczeń ogólnostomatologicznych, oferty złożyli: "A" Sp z. o.o. w P., a także M. P. oraz I. M. i K. M., przy czym oferta ostatniego z wymienionych oferentów opiewała na dwa miejsca udzielania świadczeń (P. ul. [...] i ul. [...])
Dalej organ wskazał akty prawne na podstawie których toczyło się postępowanie i wyjaśnił, iż wszystkie oferty zostały zakwalifikowane do części niejawnej postępowania jako spełniające wymagane warunki.
Organ wyjaśnił, według jakich kryteriów oceniane są oferty w postępowaniu konkursowym. Należą do nich jakość udzielanych świadczeń zdrowotnych, dostępność do świadczeń opieki zdrowotnej , ciągłość udzielanych świadczeń oraz cena świadczeń opieki zdrowotnej. Dyrektor WOW NFZ objaśnił przy tym sposób oceniania powyższych kryteriów.
W dalszej części uzasadnia organ wskazał, iż oferta "A" Sp z. o.o. w P. nie została wybrana ponieważ oferent ten uzyskał zbyt niska liczbę punktów (56,54) . Podmiot ten uzyskał trzecią pozycję w rankingu, a tymczasem wybór ofert, które zajęły pozycje nr 1-2 w rankingu spowodował wyczerpanie środków finansowych przeznaczone przez zamawiającego (NFZ) na świadczenia będące przedmiotem postępowania. Zaznaczono, iż ostatnia wybrana oferta zajmująca drugą pozycję w rankingu uzyskała 63,65 pkt.
Dalej Dyrektor WOW NFZ szczegółowo omówił w jaki sposób były ocenianie złożone w konkursie oferty ze wskazaniem sposobu obliczenia punktów uzyskiwanych przez każdego z oferentów za spełnienie lub niespełnienie konkretnych kryteriów.
Odnosząc się od podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 149 ust. 1pkt 1 ustawy o świadczeniach organ wyjaśnił, iż zarówno M. P. jak też I. M. i K. M. zaoferowali ceną jednostkową rozliczenia w wysokości, za którą nie uzyskali maksymalnej ilości punktów w zakresie kryterium ceny. Zatem skoro Fundusz dopuszcza uzyskanie konkretnej liczby punktów w kryterium ceny za określoną cenę, to cena ta nie może zostać uznana za rażąco niską.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 142 ust. 5 pkt 1 Ustawy organ wyjaśnił, iż oferent podpisując oświadczenia nr 2 zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 2 października 2013 r. nr 57/2013/DSOZ potwierdził, iż zapoznał się z przepisami zarządzenia oraz warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania. Tym samym odwołujący przyjął do stosowania także treść zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 23 stycznia 2014 r. nr 3/2014/DSOZ w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o świadczenie opieki zdrowotnej i tym samym zaakceptował kryteria jakim podlegały oferty złożone w przedmiotowym postępowaniu. Nie można zatem zgodzić się z zarzutem, iż strona nie posiadała szczegółowych danych dotyczących przesłanek na podstawie których zostały wybrane oferty innych podmiotów.
Podkreślono, iż oferta "A" sp. z. o.o. w P. nie została wybrana ze względu na zbyt niską liczbę punktów uzyskanych przez nią w rankingu ofert. Fakt zakwalifikowania oferty tej spółki do części niejawnej postępowania nie może świadczyć o pominięciu spółki w przedmiotowym postępowaniu.
W dniu 11 lipca 2014 r. do Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Oddziału Narodowego Funduszy Zdrowia wpłynął wniosek pełnomocnika "A" sp. z. o.o. w P. o ponowne rozpoznanie sprawy.
Strona podniosła zarzuty naruszenia w toku postępowania konkursowego, a także na etapie postępowania odwoławczego następujących przepisów prawa:
1. przepisu art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach , poprzez prowadzenie postępowania w sposób, który nie gwarantował równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i zachowania uczciwej konkurencji,
2. przepisu § 6 ust. 1 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz.U. z 2004 r. poz. 273, nr 2719) poprzez żądanie od podmiotu niebędącego uczestnikiem postępowania ([...] S.A.) wyjaśnień bez upoważnienia w tym zakresie wynikającego z obowiązujących przepisów prawa,
3. przepisu art. 107 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji istotnych okoliczności, które miały wpływ na rozstrzygnięcie postępowania konkursowego [...], tj. okoliczności związanych z wniesieniem przez oferentów I. M. K. M. oraz M. P. protestów na odrzucenie ich ofert i przyczyn dopuszczenia ich do udziału w dalszej części postępowania konkursowego,
4. przepisu art. 10, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 8 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nieudostępnienie skarżącemu wszystkich żądanych dokumentów w ramach realizacji prawa do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym (protestów wniesionych przez oferentów I. M. K. M. spółka cywilna oraz Gabinet Stomatologiczny M. P. spółka jawna) oraz prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów administracji publicznej.
Wraz z pismem z dnia 23 lipca 2014 roku, Dyrektor WOW NFZ przesłał do pełnomocnika "A" sp. z. o.o. w P. kopie protestów złożonych w trakcie postępowania konkursowego nr [...] do komisji konkursowej przez I. M., K. M. oraz M. P.. Równocześnie określono na 1 sierpnia 2014 r. nowy termin rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dając stronie czas na jego ewentualne uzupełnienie.
W dniu 31 lipca 2014 roku wypłynęło pismo "A" sp. z. o.o. w P. zatytułowane "Wypowiedzenie się w sprawie zebranych dowodów".
Strona podtrzymała zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Według strony nadesłane dokumenty potwierdzają naruszenie przez Dyrektora WOPW NFZ przepisu § 6 ust. 1 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań.
Zdaniem strony oferty pozostałych oferentów tj. M. P. oraz I. M. i K. M. winny zostać odrzucone, a protesty złożone przez tych oferentów nie zasługiwały na uwzględnienie.
Decyzją z dnia 8 sierpnia 2014 r. nr 84/2014/O, wydaną na podstawie art. 156 ust. 6 ustawy o świadczeniach, Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Oddziału Narodowego Funduszy Zdrowia utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 23 czerwca 2014 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał akty prawne na podstawie który toczyło się postępowanie i wyjaśnił, według jakich kryteriów oceniane są oferty w postępowaniu konkursowym. Należą do nich jakość udzielanych świadczeń zdrowotnych, dostępność do świadczeń opieki zdrowotnej , ciągłość udzielanych świadczeń oraz cena świadczeń opieki zdrowotnej. Dyrektor WOW NFZ objaśnił przy tym sposób oceniania powyższych kryteriów. W szczególności dokładnie wyjaśnił sposób (m.in. wskazując wzór równania) ustalenia liczby punktów oceny w kryterium ceny.
Dalej organ zaprezentował jak wyglądał ranking końcowy ofert złożonych w postępowaniu o nr [...] ze wskazaniem liczby punktów uzyskanych przez każdego z oferentów w ramach wskazanych wyżej kryteriów oceny (cena, ciągłość, jakoś, dostępność) oraz ich sumy.
Dyrektor WOW NFZ wyjaśnił, iż Komisja konkursowa na podstawie art. 142 ust. 5 ustawy o świadczeniach dokonała wyboru ofert celem zawarcia umowy w kolejności zgodnej z uzyskaną pozycją w rankingu końcowym, a następnie w rozstrzygnięciu uwzględniła wybrane oferty, tj. oferty, które w rankingu końcowym zajęły miejsca od 1 do 2. Oferty, które uzyskały identyczną ilość punktów zajęły to samo miejsce w rankingu ofert. Ranking ofert sporządza się z uwzględnieniem miejsca udzielania świadczeń. Dokonanie wyboru powyższych ofert z miejsc 1-2 rankingu końcowego wyczerpało środki finansowe, które zamawiający przeznaczył na świadczenia będące przedmiotem postępowania, w sposób uniemożliwiający wybranie następnej w rankingu końcowym oferty. Z tej tez przyczyna oferta skarżącego, zajmująca trzecie miejsce w rankingu, nie została wybrana w rozstrzygnięciu konkursu ofert.
Dalej organ szczegółowo omówił w jaki sposób był ocenianie złożone w konkursie oferty ze wskazaniem sposobu obliczenia punktów uzyskiwanych przez każdego z oferentów za spełnienie lub niespełnienie konkretnych kryteriów.
Dyrektor WOW NFZ wskazał, iż w dniu 21 maja 2014 roku komisja konkursowa prowadząca postępowanie nr [...] podjęła decyzję o odrzuceniu ofert następujących oferentów: M. P. oraz I. M., K. M. na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 Ustawy z powodu podania nieprawdziwych informacji w ofercie.
Odrzucenie oferty I. M., K. M. nastąpiło wskutek ustalenia przez komisje konkursową w przedstawicielstwie [...] SA, iż podmiot ten wydając I. M. i K. M. certyfikat ISO 9001 w oparciu o nieprawdziwe informacje zdeklarowane przez ww. oferentów. Zgodnie treścią pisma z dnia 19 maja 2014 r. jednostka certyfikująca (tj. [...] SA) nie miała wiedzy, iż I. M. i K. M. występując o wydanie certyfikatu nie posiadali wpisanych do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą miejsc udzielania świadczeń: w Gnieźnie, S., K. oraz P. przy ul. Nowe Osiedle 22. Jak wyjaśniono w piśmie, gdyby jednostka certyfikująca miała wiedzę na temat brakujących wpisów, to certyfikat nie zostałby wydany. Zatem, jak poinformowała jednostka certyfikująca "przystąpiono do usunięcia z certyfikatu dla podmiotu Przychodnia Stomatologiczna [...] s.c. I. M., K. M. lokalizacji P. (N.), G., K. i S. oraz, że certyfikacja będzie mogła być przywrócona w tych lokalizacjach kiedy będziemy mogli zweryfikować dostarczanie usługi w/w lokalizacjach."
Z kolei odrzucenie oferty M. P. nastąpiło wskutek zapytania komisji konkursowej skierowanej do [...] SA o wyjaśnienia czy oferent ten faktycznie posiada prawidłowo wydany certyfikat ISO 9001. Komisja zapytała m.in. o wskazanie podstawy umieszczenia przez [...] SA w dokumentach związanych z uzyskaniem certyfikatu ISO 9001 dla podmiotu Gabinet Stomatologiczny M. P. Spółka Jawna zapisu o świadczeniu przez ten podmiot usług na podstawie umowy z NFZ. W odpowiedzi z dnia 19 maja 2014 roku jednostka certyfikująca [...] S.A. wyjaśniła miedzy innymi, że powyższa okoliczność nie ma wpływu na wydanie certyfikatu, jeśli w danej lokalizacji są świadczone usługi komercyjne dla pacjentów, jednocześnie wskazano, że "przystąpiono do zawieszenia ważności certyfikatu dla podmiotu Gabinet Stomatologiczny M. P. Spółka Jawna; certyfikacja będzie mogła być przywrócona kiedy będziemy mogli zweryfikować dostarczenie usług przez w/w podmiot."
Dyrektor WOW NFZ wskazał, iż ww. oferenci złożyli protesty na czynność odrzucenia ich ofert. I. M. i K. M. do protestu załączyli pismo jednostki certyfikującej [...] SA, którym stwierdzono, iż w wyniku audytu przeprowadzonego w dniu 26 maja 2014 roku świadczenie usług dentystycznych przez I. M., K. M. w lokalizacjach w P., G, K. i S. oraz rejestracja placówki w rejestrze podmiotów wykonujących działalność leczniczą zostały skontrolowane i stwierdzono brak przesłanek do zawieszenia certyfikatu. Przedmiotowe pismo z dnia 26 maja 2014 roku jednostka certyfikująca, faksem, przesłała do wiadomości komisji konkursowej. Biorąc powyższe pod uwagę, komisja konkursowa stwierdziła, że ważność certyfikatu została pozytywnie zweryfikowana, co wynikało nie tylko z korespondencji przekazanej przez I. M., K. M., ale również z pisma z dnia 26 maja 2014 roku przekazanego przez jednostkę certyfikującą.
Z kolei M. P. do protestu, załączyła pismo jednostki certyfikującej [...] SA, w którym podmiot ten stwierdza, że podczas specjalnego auditu przeprowadzonego w dniu 27 maja 2014 roku świadczenie usług dentystycznych przez M. P. zostały skontrolowane i stwierdzono brak przesłanek do zawieszenia certyfikatu. Ponadto przedmiotowe pismo, z dnia 26 maja 2014 roku, jednostka certyfikująca, faksem, przesłała do wiadomości komisji konkursowej. W tej sytuacji komisja konkursowa stwierdziła, że ważność certyfikatu została pozytywnie zweryfikowana, co wynikało nie tylko z korespondencji przekazanej przez M. M., ale również z pisma z dnia 26 maja 2014 roku przekazanego przez jednostkę certyfikującą.
Dyrektor WOW NFZ podkreślił, iż protesty oferentów zostały uznane za zasadne w wyniku złożenia pism wyjaśniających przez oferentów oraz jednostkę certyfikującą [...] SA, a nie zaś w wyniku zapytania skierowanego przez komisję konkursową.
Dyrektor WOW NFZ nie podzielił zaprezentowanej przez stronę skarżącą wykładni § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań. Zdaniem Dyrektora interpretacja tego przepisu zaprezentowana przez stronę prowadziłaby do sytuacji, w której działania komisji konkursowej mające na celu ustalenie zgodności zadeklarowanego w ofercie potencjału ze stanem rzeczywistym, zostałyby znacznie ograniczone. Taka wykładnia tego przepisu doprowadziłoby do sytuacji, w której komisja konkursowa badając prawdziwość danych zawartych w ofercie musiałaby opierać się tylko i wyłącznie na informacjach dostarczanych przez oferentów, a więc podmioty bezpośrednio zainteresowane w potwierdzeniu zgodności stanu zadeklarowanego w ofercie ze stanem rzeczywistym. Komisja konkursowa zostałaby pozbawiona możliwości zwracania się do innych instytucji czy urzędów, które mogłyby potwierdzić bądź zanegować przedkładane przez oferentów informacje. Sprowadziłoby to zatem rolę komisji konkursowej bardziej do roli obserwatora niż podmiotu prowadzącego postępowanie konkursowe. Zastosowanie zaproponowanej przez stronę skarżącą metody postępowania miałoby właśnie ten skutek, że naruszona zostałaby zasada równego traktowania świadczeniodawców albowiem komisja prowadząca postępowanie konkursowe pozbawiona by została istotnych narzędzi mających jej umożliwić dokładne sprawdzenie ofert pod względem prawdziwości danych w nich zawartych.
Wyjaśniono jednocześnie, iż to właśnie zwrócenie się przez komisję konkursową do jednostki certyfikującej doprowadziło do odrzucenia ofert M. P. oraz I. M., K. M.. Dopiero wniesienie protestów oraz przesłanie kolejnego pisma jednostki certyfikującej, a wiec czynności przeprowadzonych niezależnie od komisji konkursowej doprowadziło do uwzględnienia wniesionych protestów i przyjęcia ofert do dalszego procedowania. Co więcej, nawet gdyby komisja konkursowa nie zwróciła się w ogóle do jednostki certyfikującej i odrzuciłaby oferty na podstawie własnych ustaleń, to uzasadnionym jest stanowisko, że oferenci, których oferty zostały odrzucone, do protestu od decyzji komisji konkursowej załączyliby pismo jednostki certyfikującej.
Wyjaśniono także, iż Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nie ma podstaw do kwestionowania ważności certyfikatów, których ważność została potwierdzona przez jednostkę certyfikującą, co wynika z treści § 1 ust 1 pkt 1 lit. c i § 1 ust 2 zarządzenia Nr 3/2014/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Kryterium certyfikatu systemu zarządzania, o którym mowa w § 1 ust 1 pkt 1 lit. c powołanego wyżej Zarządzenie jest spełnione, jeśli certyfikat systemu zarządzania spełnia łącznie cztery warunki: ma zastosowanie w przedmiocie, na który złożono ofertę, obejmuje lokalizację (miejsce udzielania świadczeń) wskazaną w ofercie, jest ważny w dniu złożenia oferty oraz w dniu rozpoczęcia obowiązywania umowy oraz został wydany przez jednostkę certyfikującą systemy zarządzania posiadającą akredytację w zakresie sektora usług medycznych, udzieloną przez Polskie Centrum Akredytacji lub przez równorzędny podmiot zagraniczny i jest opatrzony symbolem akredytacji jednostki akredytującej.
Zdaniem Dyrektor WOW NFZ brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania, iż na etapie postępowania konkursowego oferenci I. M., K. M. oraz M. P. nie posiadali możliwości realizacji umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne w zakresie świadczeń ogólnostomatologicznych. Natomiast kwestia ewentualnych możliwości realizacji umowy, po rozstrzygnięciu postępowania konkursowego, przez oferentów, którzy zostali wskazani jako ci, z którymi zostanie zawarta umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie jest przedmiotem kontroli w postępowaniu odwoławczym.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 149 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach, jakoby oferenci wybrani w postępowaniu nr [...] zaoferowali rażąco niską cenę, co skutkować powinno odrzuceniem oferty, Dyrektor WOW NFZ zaznaczył, że oferenci ci nie uzyskali w postępowaniu maksymalnej (tj. 20,00 pkt.) liczby punktów w zakresie kryterium ceny, a zatem skoro Narodowy Fundusz Zdrowia określił, iż maksymalnie można uzyskać 20,00 pkt w kryterium ceny za wskazanie określonej ceny, to ceny zaproponowane przez I. M., K. M. oraz M. P. nie mogą zostać uznane za rażąco niskie.
Brak tym samym było podstawy do uznania zarzutu naruszenia art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia16 kwietna 1993 r., o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 142 ust. 5 pkt 1 Ustawy organ ponownie wyjaśnił, iż oferent podpisując oświadczenia nr 2 zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 2 października 2013 r. nr 57/2013/DSOZ potwierdził, iż zapoznał się z przepisami zarządzenia oraz warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania. Tym samym odwołujący przyjął do stosowania także treść zarządzenia Prezesa NFZ z dnia 23 stycznia 2014 r. nr 3/2014/DSOZ w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o świadczenie opieki zdrowotnej i tym samym zaakceptował kryteria jakim podlegały oferty złożone w przedmiotowym postępowaniu. Nie można zatem zgodzić się z zarzutem, iż strona nie posiadała szczegółowych danych dotyczących przesłanek na jakich podstawi zostały wybrane oferty innych podmiotów.
Podkreślono, iż oferta "A" sp. z. o.o. w P. została niewybrana ze względu na zbyt niską liczbę punktów uzyskanych przez jej ofertę w rankingu ofert. Fakt zakwalifikowania oferty tej spółki do części niejawnej postępowania nie może świadczyć o pominięciu spółki w przedmiotowym postępowaniu.
Skargę na powyższą decyzję wniósł pełnomocnik "A" Sp z. o.o. w P. zarzucając naruszenie następujących przepisów:
1. art. 11 oraz 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie za prawidłowe pominięcie w decyzji z dnia 23 czerwca 2014 r. omówienia istotnych elementów postępowania konkursowego, które miały bezpośrednie przełożenie na ostateczne rozstrzygnięcie tego postępowania, dotyczących okoliczności odrzucenia ofert podmiotów I. M. K. M. spółka cywilna oraz Gabinet Stomatologiczny M. P. spółka jawna i ich późniejszego przywrócenia do dalszego etapu postępowania,
2. przepisu art. 7, 8 i 77 k.p.a. w związku z przepisem § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań oraz Regulaminem pracy komisji prowadzącej postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przyjętym w uchwale nr 36/2005/I Rady Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 4 października 2005 r., poprzez uznanie, że prawidłowe było prowadzenie przez Komisję konkursową WOW NFZ postępowania wyjaśniającego w sprawie posiadania przez oferentów I. M. K. M. spółka cywilna oraz Gabinet Stomatologiczny M. P. spółka jawna, certyfikatów ISO z udziałem podmiotu niebędącego uczestnikiem postępowania ([...] S.A.),
3. art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) w związku z art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wszystkie okoliczności niniejszej sprawy oraz sposobu prowadzenia postępowania konkursowego przez Komisję konkursową WOW NFZ zostały w sposób dostateczny wyjaśnione,
4. art. 7 i 77 k.p.a. w związku z art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącego wskutek naruszenia przez Komisję konkursową WOW NFZ zasad prowadzenia postępowania konkursowego.
Odpowiadając na skargę Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Oddziału Narodowego Funduszy Zdrowia wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Tytułem wstępu do dalszych rozważań wyjaśnić należy, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a." ), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Dokonując kontroli legalności podjętych przez organ administracji rozstrzygnięć, Sąd stosownie do zapisu art. 134 P.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.
Przedmiotem kontroli przedmiotowej sprawie są decyzje wydane przez Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w związku z odwołaniem Spółki "A" sp. z o.o. w P. od rozstrzygnięcia postępowania nr [...] prowadzonego w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia na okres od dnia 1 lipca 2014 roku do dnia 30 lipca 2017 roku umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne w zakresie świadczeń ogólnostomatologicznych.
Tryb postępowania w sprawie zawarcia ww. umowy oraz środki odwoławcze przysługujące od tego postępowania zostały uregulowane w ustawie dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.)
Zgodnie z art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154.
Stosownie do art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może wnieść do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania, odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania. Po rozpatrzeniu odwołania dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu wydaje decyzję administracyjną uwzględniającą lub oddalającą odwołanie (art. 154 ust. 3 ustawy o świadczeniach). Od tej decyzji świadczeniodawcy przysługuje wniosek do dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu o ponowne rozpoznanie sprawy, a następnie skarga do sądu administracyjnego (art. 154 ust. 4 i 8 ustawy o świadczeniach).
W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach kreuje nie tylko uprawnienia świadczeniodawców do wnoszenia środków odwoławczych od wyników postępowań w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, ale również określa niezbędne przesłanki determinujące wynik postępowań odwoławczych, jak i wynik sądowoadministracyjnej kontroli. Dla uznania skuteczności wniesionych środków odwoławczych konieczne jest bowiem najpierw nie tylko stwierdzenie, że w przeprowadzonym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej zostały naruszone zasady tego postępowania lecz także ustalenie, że naruszenie to spowodowało uszczerbek w interesie prawnym strony. Do uszczerbku interesu prawnego uczestnika postępowania w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dojść może wówczas, gdy naruszenie zasad postępowania, tj. konkretnego przepisu prawa przez podmiot prowadzący postępowanie, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia przez niego umowy o świadczenie takich usług (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 lutego 2012 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1881/11 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).
W rozpoznawanej Spółki "A" sp. z o.o. w P. jako uczestnik postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie stomatologiczne w zakresie świadczenia ogólnostomatologiczne, niewątpliwie posiada interes prawny przejawiający się w możliwości zawarcia umowy w przedmiocie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Niemniej w ocenie Sądu nie doszło do uszczerbku jego interesu prawnego bowiem niestwierdzono naruszenia zasad postępowania, którego ten uszczerbek byłby skutkiem.
Zauważyć należy, iż oferta złożona przez skarżącą Spółkę nie została wybrana przez komisję konkursową z uwagi na uzyskanie przez nią najmniejszej liczby punktów i zajęcie trzeciego miejsc w rankingu ofert. Jak wyjaśnił organ zajęcie ostatniego miejsca a w rankingu spowodowało, iż z uwagi na wyczerpanie środków jakie posiadał WOW NFZ na zawarcie umów w ramach tego postępowania, umowa z tym podmiotem nie mogła zostać zawarta.
W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji organ kompleksowo omówił tryb prowadzenia postępowania konkursowego, wytłumaczył sposób oceny przedłożonych w przedmiotowym postępowaniu ofert oraz szczegółowo i czytelnie ( strony 12-22 decyzji z dnia 8 sierpnia 2014 r.) przedstawił sposób oceny poszczególnych ofert. Odniósł się także do zarzutów podniesionych w odwołaniu i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu tej decyzji omówiono również przebieg postępowania, w tym okoliczności związane z odrzuceniem ofert M. P. oraz I. M. i K. M. oraz uwzględnienia protestów wniesionych przez te podmioty. Zdaniem Sądu nietrafny jest zatem zarzut art. 7, 8, 11, 77 i 107 § 1 i 3 K.p.a. Co prawda w decyzji 23 czerwca 2014 r. brakowało omówienia okoliczności dotyczących odrzucenia części ofert, a następnie uwzględnienia protestów podmiotów, których oferty zostały odrzucone jednakże, brak ten, na co wskazano wcześniej, uzupełniono w decyzji z dnia 8 sierpnia 2014 r. Nie można zatem zarzucić zaskarżonej decyzji, iż Dyrektor WOW NFZ nie wyjaśnił tej, mającej zdaniem skarżącego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, kwestii. Skarżący nie wyjaśnił, w jaki sposób brak omówienia w decyzji z [...] 2014 r. instancji okoliczności dotyczących odrzucenia części ofert mógł mieć wpływ na wynik sprawy, skoro kwestia ta została omówiona w decyzji z dnia [...] 2014 r. i to w sposób, który pozwala stronie dokonać zapoznać się z motywami, którymi kierowała się komisja konkursowa oraz Dyrektor WOW NFZ oraz dokonać oceny tych motywów i je ewentualnie zakwestionować, co zresztą miało miejsce w skardze do sądu administracyjnego , o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia.
Zdaniem Sądu zgodzić się należy ze skarżącym, iż przepis § 6 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań nie zawiera upoważnienia komisji konkursowej do żądania od innych podmiotów niż świadczeniodawca ubiegający się o zawarcie umowy, złożenia wyjaśnień dotyczących przeprowadzanego postępowania lub dostarczenia dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez świadczeniodawcę ubiegającego się o zawarcie umowy. Tymczasem jak wynika z akt sprawy oraz decyzji Dyrektora WOW NFZ, komisja konkursowa w toku postępowania zwróciła o się o wyjaśnienie kwestii związanych z ofertami dwóch biorących udział w konkursie podmiotów do podmiotu zewnętrznego wystawiającego certyfikat jakości ISO 9001.
Takie postępowanie komisji nie znajdywało podstawy prawnej zarówno w ustawie o świadczeniach zdrowotnych jak też w powołanym rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. zwłaszcza w § 6 ust. 1 i 2.
Niemniej powyższe naruszenie w stanie faktycznym występującym w niniejszej sprawie nie skutkowało powstaniem uszczerbku w interesie prawny skarżącej Spółki. Jak podniósł to organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w wyniku informacji uzyskanych od podmiotu wystawiającego certyfikat jakości ISO 9001 ([...] SA w Polsce) komisja konkursowa uznała, iż oferenci: M. P. oraz I. M. i K. M. podali w ofercie nieprawdziwe informacje co skutkowało odrzuceniem ich ofert na podstawie art. 149 ust 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach zdrowotnych. Zatem w wyniku naruszenia § 6 ust. 1 i 2 rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. doszło do podjęcia przez komisję konkursową czynności de facto korzystnej dla skarżącej Spółki bowiem odrzucono oferty konkurencyjnych podmiotów. Nie można zatem zgodzić się z skarżącą, iż naruszenie tego przepisu skutkowało powstaniem uszczerbku jej w interesie prawnym Co najwyżej skutkowałoby powstaniem uszczerbku w interesie prawnym podmiotów, których oferty zostały odrzucone w sytuacji nieuwzględnienia złożonych przez te podmioty protestów.
Brak jest też podstaw do uznania, iż względnie tych protestów przez komisję konkursową było niezasadne. W protestach tych zarówno M. P. jak i I. M. i K. M. wykazali, że w kwestionariuszu ofertowym nie podali nieprawdziwych informacji dotyczących legitymowaniem się przez nich ważnym certyfikat jakości ISO 9001. Do protestów załączono pisma podmiotu wydającego ten certyfikat, który potwierdzał pozytywną weryfikację certyfikatów wydanych tym oferentom.
Jak słusznie wyjaśnił Dyrektor WOW NFZ w ramach postępowania konkursowego komisja konkursowa uprawniona jest jedynie do oceny czy wymagany od świadczeniodawcy certyfikat systemu zarządzania ma zastosowanie w przedmiocie, na który złożono ofertę, obejmuje lokalizację (miejsce udzielania świadczeń) wskazaną w ofercie, jest ważny w dniu złożenia oferty oraz w dniu rozpoczęcia obowiązywania umowy oraz został wydany przez jednostkę certyfikującą systemy zarządzania posiadającą akredytację w zakresie sektora usług medycznych (patrz. zarządzenia Nr 3/2014/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej). Komisja konkursowa jak też Dyrektor WOW NFZ nie ma uprawnień do podważania ważności certyfikatu potwierdzonej przez podmiot uprawniony do jego wystawienia.
Dodatkowo wyjaśnić należy, iż Dyrektor WOW NFZ w decyzjach wykazał, iż oferenci, których oferty zostały wybrane w drodze konkursu do zawarcia umowy o świadczenia nie zaproponowali ceny rażąco niskiej co przedmiotu świadczenia. Organ wykazał, iż dokonując oceny kryterium ceny zarówno M. P. jak i I. M. i K. M. nie uzyskali maksymalnej ilości punktów co świadczy o tym, iż cena tak była wyższa od oczekiwanej przez Narodowy Fundusz Zdrowia w danym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy ( patrz. § 1 ust 1 pkt 5 lit. zarządzenia Nr 3/2014/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej). Na marginesie zauważyć należy, iż cena zaoferowana w przedmiotowym postępowaniu konkursowym przez skarżącą Spółkę była niższa i tym samym wyżej oceniona niż ceny zaoferowane przez pozostałych oferentów.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. bowiem w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania Dyrektor WOW NFZ słusznie uznał, iż w toku postępowania 15-14-000225/STM/07.0000.218.02/1 w rodzaju leczenie stomatologiczne w zakresie świadczenia ogólnostomatologiczne nie doszło do naruszenie przepisów, skutkujących powstaniem uszczerbku w interesie prawnym Spółki "A" Sp z. o.o. w P..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło