II SA/Po 1130/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. B. i S.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego postanawia 1. zwolnić skarżących B. B. i S. B. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla B. B. i S.B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący B. B. i S. B. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł wystąpili z żądaniem przyznania prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. We wniosku na formularzu PPF podali, że są rodziną znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej. Nie mają żadnego zatrudnienia. Skarżąca otrzymuje świadczenie wychowawcze w kwocie 500 zł. Wraz z mężem byli zarejestrowani jako osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku. Na skutek dziedziczenia skarżąca została właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni [...]ha. W związku z tym córka opłaca składkę ubezpieczenia rolniczego KRUS. Obecnie wraz mężem chorują. Syn, z którym mieszkają uczy się w technikum i codziennie dojeżdża do Konina. Syn także choruje. Skarżąca oświadczyła, że rodzina utrzymuje się z prac dorywczych skarżącego. Pomagają im starsze dorosłe dzieci, które prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Prowadzona jest egzekucja komornicza. Nie mają środków na opał. Nadto skarżący oświadczyli, że wspólnie są właścicielami działki o powierzchni [...] m², na której stoi dom oraz działki o powierzchni [...] m². Wskazali, że nie posiadają żadnych oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Wyszczególnili stałe miesięczne koszty koniecznego utrzymania, na które składa się [...] zł internet, [...] zł rocznie podatek od nieruchomości, [...] zł rocznie ubezpieczenie domu, [...] zł rocznie odpady komunalne, około [...]zł opłaty za media, koszty leczenie. Na skarżących ciąży obowiązek zapłaty grzywny w celu przymuszenia w kwocie [...]zł. Wnioskodawcy wezwani do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm. - dalej "P.p.s.a.") sprecyzowali koszty koniecznego utrzymania i dochody (praca dorywcza [...] zł, zasiłek rodzinny, świadczenie wychowawcze). Oświadczyli, że nie składali zeznań podatkowych rocznych, nie mają rachunków oszczędnościowych ani lokat, na rachunek bankowy wpływają jedynie zasiłki z pomocy społecznej. Nie mają kredytów, pożyczek, ani egzekucji komorniczej prócz grzywny w celu przymuszenia i tytułu wykonawczego wystawionego w związku z decyzją o rozbiórce. Mieszka z nimi najmłodszy syn, który się uczy, pozostałe dzieci mają swoje rodziny. Posiadają dwa samochody, jeden z 1998r., drugi z 1996r., za które opłacają składkę obowiązkowego ubezpieczeni OC w kwocie [...] zł i [...] zł. Na poparcie swoich twierdzeń skarżący przedłożyli dokumentację źródłową. Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 P.p.s.a.). Wniosek o prawo pomocy można wnieść w każdym czasie i obejmuje on koszty postępowania aktualne na dzień wniesienia wniosku oraz na przyszłość (art. 243 §1 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w całości następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na wnioskodawcach ubiegających się o prawo pomocy. Owe wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że skarżący nie dysponują środkami, które mogliby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania chociażby w części. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach oraz jego uzupełnienia wynika, że aktualna sytuacja wnioskodawców nie pozwala na poniesienie przez nich kosztów postępowania w niniejszej sprawie chociażby częściowo. Istotna w tym zakresie jest aktualna sytuacja majątkowa i finansowa rodziny i możliwości płatnicze wnioskodawców oceniane są przez pryzmat dochodów osiąganych przez wszystkich domowników prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. Rodzina utrzymuje się z prac dorywczych skarżącego, z zasiłków z pomocy społecznej na syna skarżących oraz z doraźnej pomocy rodziny w postaci opłacania rachunków, należności za opał, czy składek ubezpieczenie społecznego rolników. Posiadany majątek nieruchomy jest wykorzystywany na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych rodziny, a grunt rolny dopiero będzie wydzierżawiony. Skarżący nie podali by aktualnie przynosił dochód. Wysokość uzyskiwanych dochodów oraz pomoc rodziny z trudem pozwala jedynie na poniesienie koniecznych kosztów bieżącego i podstawowego utrzymania rodziny skarżących. Koszty te są zwiększone z uwagi na wydatki na leczenie skarżącej i naukę syna. Wynika z tego, że skarżący po zaspokojeniu koniecznych i podstawowych kosztów swojego utrzymania nie dysponują już wolnymi środkami, które mogliby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych chociażby w części oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wyboru. Z istoty prawa pomocy wynika, bowiem możliwość przyznania prawa pomocy jedynie w sytuacji, gdy po uiszczeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania skarżących, nie pozostają im już żadne wolne środki. W konsekwencji przyjąć należy, że przedstawiona sytuacja finansowa rodziny skarżących pozwala na przyznanie im prawa pomocy w żądanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska