II SA/Po 1139/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lutego 2012r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2011r. Nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej postanawia 1. ustanowić dla M. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca M. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku oświadczyła, że pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 2.048,13 zł. Decyzją Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie ustalono odpłatność za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w wysokości 1.433,69 zł miesięcznie. Nadto ponosi niezbędne koszty leczenia w wysokości 690 zł miesięcznie, zmuszona jest więc korzystać z pomocy osób trzecich, bo w tej sytuacji uzyskiwane przez nią świadczenie nie wystarcza na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Oświadczyła, że jest osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niepełnosprawności i cały czas wymaga pomocy osób trzecich. Nadto podała, że ośrodek, w którym przebywa 12 lat nie zapewnia żadnej pomocy w nabyciu leków, czy środków czystości niezbędnych do egzystencji, które musi kupować sama przy pomocy osób trzecich. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Skoro skarżąca zwolniona z ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sadowych, zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.). Żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezpodstawne. Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Jest osobą niepełnosprawną, wymagającą stałej opieki osób trzecich. Od 12 lat przebywa w Domu Opieki Społecznej. Uzyskuje wprawdzie stałą miesięczną emeryturę, ale ponosi koszty pobytu w ośrodku, a pozostałe środki przeznacza na niezbędne leki, środki higieniczne i inne artykuły konieczne do egzystencji. Nie pozostają już żadne zasoby finansowe, które mogłaby przeznaczyć na poniesienie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawczyni nie ma też majątku, ani innych możliwości uzyskania dodatkowych dochodów z przeznaczeniem na powyższy cel. Przedstawiona przez wnioskodawczynię sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia adwokata z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 239 pkt 1a) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska