II SA/Po 1141/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Maria Kwiecińska Protokolant : st. sekr. sąd. Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2005r. sprawy ze skargi B. A. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi M. B. wynagrodzenie w [...] złotych oraz kwotę [...] złotych stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, III. obciąża Skarb Państwa kosztami określonymi w pkt. II wyroku i z tego tytułu nakazuje wypłacić na rzecz adwokata M. B. kwotę [...] złotych ze Skarbu Państwa – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska /-/ M. Kosewska Decyzją nr [...] z dnia [...]r. Wójt Gminy B. po rozpoznaniu wniosku R. K. orzekł – na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( t. j. Dz. U. Nr 87 z 2001r., poz. 960 ze zmian. ) – o wymeldowaniu B. A. z pobytu stałego w miejscowości [...], gm. B. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, iż B. A. nie przybywa pod powyższym adresem zameldowania od kilku lat, co potwierdził wnioskodawca oraz świadkowie – A. W., D. P., M. B. ( sołtys wsi [...]) i Z. K. oraz Kierownik Posterunku Policji w B.. Policja ustaliła również, że B. A. zamieszkiwał przez kilka lat w K. ( ul. [...]), a od maja 2002r. przebywał w Zakładzie Karnym w K. Ponieważ nie stwierdzono jednocześnie, że uniemożliwiano mu zamieszkiwanie w miejscu zameldowania na pobyt stały, ani nie występował on z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu, organ administracji przyjął, iż B. A. wyprowadził się z niego dobrowolnie. Ze względu na to, że opuścił on miejsce pobytu stałego bez wymeldowania i jednocześnie nie przebywał w nim co najmniej od 6 miesięcy orzeczono o jego wymeldowaniu. W odwołaniu od powyższej decyzji B. A. podniósł, iż podjęto ją w trakcie jego pobytu w zakładzie karnym, w związku z czym nie mógł on przedstawić dowodów potwierdzających fakt jego pobytu w spornej nieruchomości, a wyjaśnienia złożone pisemnie dotarły do organu I instancji już po wydaniu orzeczenia. Według niego zameldowanie w przedmiotowym gospodarstwie rolnym ma wynikać z przysługującego mu do niego tytułu prawnego, wynikającego z nieuregulowanych do tej pory spraw spadkowych po zmarłej matce. Decyzją nr [...] z dnia [...]r. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W trakcie postępowania uzupełniającego przeprowadzonego przez organ II instancji B. A. oświadczył bowiem, że opuścił sporną nieruchomość na skutek konfliktu z zamieszkującymi w niej członkami jego rodziny. Według krewnych strony oraz innych świadków wyprowadził się z gospodarstwa wiele lat temu, co potwierdziła wizja lokalowa przeprowadzona w dniu 10.04.2003r. przez pracowników organu I instancji. Chociaż zdaniem B. A. opuszczenie nieruchomości nie było dobrowolne, nie podjął on żadnych kroków prawnych mających na celu przywrócenie mu posiadania. Ponieważ odwołujący się nie przebywa faktycznie w miejscu zameldowania na pobyt stały, a organy administracji nie są władne do rozstrzygania o tytułach prawnych do nieruchomości, orzeczenie o jego wymeldowaniu było uzasadnione. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. A. powtórzył zarzuty podniesione w odwołaniu. Podniósł też, iż w trakcie wizji lokalowej zorientował się, że w trakcie pobytu w areszcie śledczym z przedmiotowego gospodarstwa usunięto jego rzeczy osobiste, o czym powiadomił organy ścigania. Podważył ponadto wiarygodność świadków przesłuchanych w sprawie, którzy według niego mieli zeznawać na korzyść R. K., wnioskującego o jego wymeldowanie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Niniejsza sprawa zainicjowana wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmian.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271). Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Również w myśl art. 3 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem i nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania sprawy. Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 ostatnio cytowanej ustawy wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( t. j. Dz. U. Nr 87 z 2001r., poz. 960 ze zmian. ). Zgodnie z treścią przepisu art. 15 ust. 2 tej ustawy, rozpatrywaną w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. ( sygn. akt K 20/01 ) orzekającym o niezgodności z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy, wystarczającą podstawę do wymeldowania danej osoby stanowi faktyczne opuszczenie przez nią miejsca stałego pobytu. O takim opuszczeniu można mówić w sytuacji trwałego zerwania więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania, co nie zachodzi w przypadkach niedobrowolnego wyprowadzenia się z lokalu, połączonego jednak z podejmowaniem prawem przewidzianych środków zmierzających do umożliwienia powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania ( patrz m.in. wyrok NSA z 15 lutego 2002r., sygn. akt II SA/Po 1942/00 ; wyrok NSA z 12 kwietnia 2001r., sygn. akt V SA 3078/00, LEX nr 78937 ; wyrok NSA z 22 sierpnia 2000r., sygn. akt V SA 108/00, LEX nr 49954 ). Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych przedmiotowej sprawy nie dopatrzył się naruszenia powyżej przytoczonych przepisów prawa materialnego, albowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że B. A. faktycznie nie zamieszkuje w miejscu stałego pobytu od wielu lat ( od śmierci matki ), co zresztą sam potwierdził w trakcie przesłuchania w dniu 10.04.2003r. Zeznał on m. in. , iż ze względu na narastający konflikt rodzinny z osobami zamieszkującymi gospodarstwo pojawiał się w nim zaledwie raz w miesiącu na okres 1 – 2 dni do momentu aresztowania w maju 2002r. Po opuszczeniu aresztu w marcu 2003r. nie odwiedził w ogóle miejscowości [...] ( k. 73 – 74 akt administracyjnych ). Świadkowie przesłuchani w sprawie zgodnie potwierdzili fakt zaledwie okazjonalnego przebywania skarżącego w miejscu stałego pobytu, przy czym należy podkreślić, że oprócz krewnych B. A. ( Z. K. i H. S. ), były to osoby postronne ( D. P., A. W., sołtys M. B. i funkcjonariusz Policji S. K. ) . Sam skarżący oraz niektórzy świadkowie podali adres jego faktycznego miejsca pobytu ( K., ul. [...]). Fakt niezamieszkiwania B. A. we wsi [...] został także potwierdzony przez Kierownika Posterunku Policji w B. ( k. 32 akt ) oraz w trakcie wizji lokalowej przeprowadzonej w dniu 10.04.2003r. ( k. 62 akt ). Skarżący podnosił co prawda w trakcie postępowania, że przyczyną opuszczenia miejsca zameldowania miał być narastający konflikt rodzinny , jednakże nie podjął on faktycznie jakichkolwiek prawem przewidzianych środków zmierzających do umożliwienia mu powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania, co mogłoby stanowić podstawę do przyjęcia, iż nie opuścił tego miejsca dobrowolnie. B. A. przyznał zresztą sam w skardze, że dopiero ma zamiar uregulować swoje sprawy spadkowe na drodze sądowej. Należy przy tym podkreślić, że sprawy administracyjne prowadzone w przedmiocie ewidencji ludności mają na celu wyłącznie potwierdzanie faktycznego miejsca pobytu stałego lub czasowego. Organy ewidencyjne nie są przy tym uprawnione - w związku z powyższym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. ( sygn. akt K 20/01 ) - do badania tytułów prawnych do zamieszkiwania w określonym miejscu. Z tego powodu podnoszone przez skarżącego w pismach procesowych kwestie dotyczące jego problemów spadkowych związanych z przedmiotowym gospodarstwem nie miały znaczenia w niniejszej sprawie administracyjnej. Sąd uznał ponadto, że pomimo prowadzenia przedmiotowego postępowania w I instancji w trakcie pobytu skarżącego w areszcie śledczym, organy administracyjne nie naruszyły wynikającego z art. 10 kpa obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w tym postępowaniu i umożliwienia jej wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, albowiem był on zawiadamiany o prawie zapoznania się z aktami sprawy i zgłaszania własnych wniosków dowodowych przez organ I i II instancji, a ponadto uczestniczył aktywnie w czynnościach dokonywanych w trakcie postępowania odwoławczego ( wizja lokalowa, przesłuchania świadków ) i sam był przesłuchany w charakterze strony. Ze względu na powyższe okoliczności Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi B.A., wobec czego należało orzec - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmian.) - o jej oddaleniu. O kosztach postanowiono na podstawie § 20 w zw. z § 18 ust. 1 pkt. 1 c i § 19 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zmian. ). /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska /-/ M. Kosewska