II SA/Po 1146/03

WyrokWSA w Poznaniu2005-06-28

Skład orzekający: Ewa Makosz-Frymus, Paweł Miładowski, Bożena Popowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić decyzję przyznającą zasiłek stały wyrównawczy na niekorzyść strony, jeśli nastąpiła zmiana w sytuacji dochodowej strony, a konkretnie wzrost kwoty zasiłku pielęgnacyjnego, który stanowi jedyne źródło dochodu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może zmienić decyzję przyznającą zasiłek stały wyrównawczy na niekorzyść strony, nawet bez jej zgody, jeżeli nastąpiła zmiana w sytuacji dochodowej strony, zgodnie z art. 43 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej. Wzrost kwoty zasiłku pielęgnacyjnego, stanowiącego jedyne źródło dochodu, stanowi taką zmianę, uzasadniając obniżenie zasiłku stałego wyrównawczego w celu uwzględnienia kryterium dochodowego.
Stan faktyczny
Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej zmienił wysokość zasiłku stałego wyrównawczego J.M. z powodu uzyskania przez niego prawa do wyższego zasiłku pielęgnacyjnego, który stanowił jego jedyne źródło dochodu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. J.M. złożył skargę do sądu, zarzucając ingerencję w jego życie i naruszenie godności człowieka, a także uznaniowy tryb wydania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia WSA Bożena Popowska (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego; oddala skargę /-/B. Popowska /-/ E. Makosz-Frymus /-/P. Miładowski MW Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. działając z urzędu w dniu [...]. wydał decyzję Nr [...], w której działając na podstawie art.27 ust. 4 pkt 1, art. 38 ust. 2 i art. 43 ust. 2a ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (jt. Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) zmienił J. M. wysokość zasiłku stałego wyrównawczego przyznanego decyzją z dnia [...]. Nr [...]i od dnia 1 kwietnia 2003r. ustalił wysokość tego zasiłku na kwotę 319,30 zł. miesięcznie (poprzednio 324,36 zł.). Powodem tego rozstrzygnięcia był fakt, że od dnia 1 marca 2003r. J. M.uzyskał prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 141,70 zł. (poprzednio 136,64 zł.). Kwestionując rozstrzygnięcie dotyczące zmiany wysokości zasiłku wyrównawczego strona wniosła odwołanie, w którym wyraziła niezadowolenie ze zmiany wysokości świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. M. w dniu [...]. wydało decyzję Nr [...], w której utrzymało zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalił, że skarżący z uwagi na podwyższenie kwoty zasiłku pielęgnacyjnego, stanowiącego jedyne źródło dochodu skarżącego, od 1 marca 2003r. uzyskiwał dochód w wysokości 141,70 zł. Powyższe uzasadniało zastosowanie normy art. 43 ust. 2a ustawy o pomocy społecznej. W myśl tego przepisu, organ zmienia lub uchyla decyzję administracyjną na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa lub jeżeli nastąpiły zmiany w sytuacji dochodowej lub osobistej osób otrzymujących świadczenie (...). Mając powyższe na uwadze, uwzględniając kryterium dochodowe skarżącego na poziomie 461 zł., pomniejszone o zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 141,70zł., organ odwoławczy stwierdził, że dla skarżącego prawidłowo ustalono wysokość zasiłku wyrównawczego w kwocie 319,30 zł. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego J. M.wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu, w której poza zarzutami bezpośrednio nie związanymi z przedmiotowym postępowaniem podniósł, że decyzje organów pierwszej i drugiej instancji "ingerują w życie, zdrowie, ubezpieczenie prawne i w byt człowieka", a obniżenie wysokości zasiłku stałego wyrównawczego do kwoty 319 zł. jest naruszeniem godności człowieka i obywatela. Zarzuty te skarżący podtrzymał w pismach i dokumentach (k. 16 – 50 akt sądowych) nadsyłanych w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, w których dodatkowo podniesiono zarzut uznaniowego trybu wydania decyzji (vide pismo z dnia 14.06.2005r. - k. 17 akt sądowych). Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odpowiadając na skargę, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia organów administracyjnych w zasadniczej części oparte zostały na treści art. 43 ust 2a ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (jt. Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, zgodnie z którym właściwy organ zmieniał lub uchylał decyzję administracyjną na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa lub jeżeli nastąpiły zmiany w sytuacji dochodowej lub osobistej osób otrzymujących świadczenie, a także mógł zmienić lub uchylić decyzję administracyjną na niekorzyść strony, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w ust. 4 i 5 oraz w art. 6 i art. 34 ust. 4a ustawy. Powyższy przepis stanowił szczególną podstawę uchylenia lub zmiany decyzji na niekorzyść strony nawet bez jej zgody. Prawodawca dopuścił taką możliwość m.in. w przypadku zmiany w sytuacji dochodowej lub osobistej osób otrzymujących świadczenie. Z sytuacją o jakiej mowa wyżej – jak słusznie podnosiły organy pierwszej i drugiej instancji - mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika bowiem, że J. M. na mocy decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...]. Nr [...] (k. 15 akt administracyjnych) pobierał zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 136,64 zł. Zasiłek ten został zmieniony decyzją Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...]. Nr [...]i ustalony w wysokości 141,70 zł. Mając więc na uwadze fakt, że zasiłek pielęgnacyjny stanowił jedyny dochód skarżącego stwierdzić należy, że organy administracyjne prawidłowo ustaliły, że zmianie uległa jego sytuacja finansowa. Organy administracji prawidłowo obliczyły również wysokość przyznanego zasiłku stałego wyrównawczego. Zgodnie z art. 27 ust 4 i ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, świadczenie to przysługiwało osobie pełnoletniej samotnej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód był niższy od kryterium dochodowego a jego wysokość w przypadku osoby samotnie gospodarującej, była różnicą pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby. Powyższe przy uwzględnieniu treści art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej w związku z treścią obwieszczenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 maja 2002r. w sprawie wskaźnika waloryzacji, kwot dochodu po waloryzacji i wysokości świadczeń pomocy społecznej oraz kwoty stanowiącej podstawę ustalania wysokości niektórych świadczeń pomocy społecznej od dnia 1 czerwca 2002 r. (M.P. Nr 19, poz. 338) powoduje, że wysokość zasiłku wyrównawczego należnego J. M. w dniu wydania decyzji wynosiła 319,30 zł. (461 zł. – 141,70 zł.). Za chybiony uznać należy również zarzut strony dotyczący uznaniowego trybu wydania decyzji, który podniesiony został w piśmie z dnia 14.06.2005r. (k. 17 akt sądowych).Uznanie administracyjne polega bowiem na możliwości wyboru konsekwencji prawnych przy ustalonym stanie faktycznym. Cechą uznania administracyjnego jest również to, że normy prawne stosowane przez organ administracyjny "uzależniają od uznania administracyjnego czy i ewentualnie jakie następstwa prawne udowodnionego stanu faktycznego one ustalają" (B.Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego – komentarz" Wydawnictwo C.H. BECK W-wa 2004r. – s. 461). Decyzje wydane w niniejszej sprawie nie mają takiego charakteru prawnego. Przepis art. 43 ust 2a ustawy o pomocy społecznej, w razie spełnienia się przedstawionych w nim przesłanek (w przypadku zmiany przepisów prawa lub jeżeli nastąpiły zmiany w sytuacji dochodowej lub osobistej osób otrzymujących świadczenie), nakłada na organ administracyjny obowiązek wydania decyzji zmieniającej lub uchylającej decyzję administracyjną na niekorzyść strony. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji. /-/ P. Miładowski /-/E. Makosz-Frymus /-/ B. Popowska MW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło