II SA/Po 1155/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2012-02-08

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać uwzględniony w całości, czy tylko w części, w sytuacji gdy strona nie uzupełniła wszystkich wymaganych dokumentów i oświadczeń?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony w części, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania rodziny, a jednocześnie nie uzupełniła wszystkich wymaganych dokumentów i oświadczeń. W takiej sytuacji sąd może zwolnić stronę od części kosztów, ale odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie z powodu braku pełnego uzasadnienia.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą warunków zabudowy. Skarżący przedstawił swoje miesięczne wydatki i dochody, wskazując na trudności w ponoszeniu kosztów sądowych. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty i oświadczenia, czego skarżący nie uczynił. W związku z tym sąd postanowił zwolnić skarżącego od części kosztów sądowych (wpisu od skargi), ale odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono J. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w części, mianowicie od wpisu od skargi. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lutego 2012r. wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2011r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia 1. zwolnić J. K. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w części, mianowicie od wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący J. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości (k. 22 akt sąd.). W uzasadnieniu wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący wskazał, że w skali miesiąca ponosi takie opłaty, jak: energia elektryczna – 300 zł, gaz – 210 zł, opał – 5—zł, woda – 100 zł, telefon – 80 zł, TV cyfrowa – 39 zł, Internet – 56 zł, dojazdy córki do szkoły 150 zł, leczenie – 300 zł – 400 zł, wywóz śmieci – 24 zł, podatek – 24 zł, wyżywienie – 1.000 zł (w tym dieta żony). Dalej argumentował, że po opłaceniu wskazanych kosztów z trudnością realizuje inne potrzeby życiowe. Tym bardziej, że leczenie żony cierpiącej na raka płuc ciągle wzrasta. Wnioskodawca oświadczył, że nie jest w stanie uiścić opłaty sądowej, a jej uiszczenie odbyło by się z uszczupleniem koniecznego utrzymania rodziny. Nadto skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i pełnoletnią córką. Posiada wraz z żoną gospodarstwo rolne o powierzchni 15 ha oraz dom o powierzchni 180 m². Oświadczył nadto, że poza ciągnikiem z 1990r. o wartości 17.000 zł, nie posiada wartościowych przedmiotów, nie dysponuje również żadnymi oszczędności. Skarżący oświadczył, że z prowadzonego gospodarstwa rolnego uzyskuje miesięcznie kwotę 2.600 zł (po odliczeniu kosztów produkcji), a żona otrzymuje rentę chorobową w wysokości 510 zł netto (680 zł brutto) miesięcznie. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej i rodzinnej, zwrócono się do skarżącego, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 513, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), o uzupełnianie wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Powyższe wezwanie, prawidłowo doręczone w dniu 12 stycznia 2012r. (k. 28), pozostało bez jakiejkolwiek odpowiedzi. Wysokość wpisu od skargi w niniejszej sprawie wynosi 500 zł (§ 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 4 p.p.s.a. zgodnie, z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania strony i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przy czym w niniejszej sprawie prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Wobec powyższego, ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Owe wykazanie polegać, więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że wnioskodawca aktualnie nie dysponuje środkami, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie wszystkich kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe skarżącego zawarte na formularzu o prawo pomocy nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach wnioskodawcy oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Wniosek skarżącego o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji dotyczącej sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącego. Tym bardziej, że córka wnioskodawcy jest pełnoletnia i brak oświadczenia, co do jej możliwości zarobkowania, wnioskodawca prowadząc gospodarstwo rolne o powierzchni 15 ha ma możliwość pobierania dopłat unijnych, przesyłki adresowane do skarżącego odbiera nie wymieniony w formularzu jeszcze jeden dorosły domownik – syn. W tym stanie sprawy oceniono sytuację rodzinną i finansową w oparciu o informacje zawarte jedynie w formularzu PPF. Wynika z nich, że łączny dochód rodziny wynosi 3.110 zł miesięcznie, łączne stałe koszty bieżącego utrzymania rodziny według oświadczenia wnioskodawcy zamykają w kwocie 2.807 zł miesięcznie. Przy czym uwzględniono także wyższe koszty diety żony oraz wydatki na leki. Przyjąć zatem można, że sytuacja finansowa wnioskodawcy nie pozwala na uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 500 zł. bez uszczerbku w koniecznych wydatkach rodziny, jak w punkcie 1 postanowienia. Wobec braku uzupełnienia wniosku o prawo pomocy o dodatkowe informacje i dokumenty źródłowe skarżący natomiast nie zrealizowała warunku wykazania, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów sądowych niniejszego postępowania. Przytoczone we wniosku na formularzu okoliczności okazały się niewystarczające dla uzasadnienia w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie przez wnioskodawcę chociażby części środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. Brak materiału dowodowego, który uzasadniałby stanowisko, że skarżący nie jest w stanie ponieść pozostałych kosztów sądowych (ewentualnej opłaty kancelaryjnej od uzasadnienia 100 zł. oraz wpisu od skargi kasacyjnej 250 zł.) bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania rodziny, musiał skutkować odmową przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, poza wysokość wpisu od skargi, jak w punkcie 2 postanowienia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło