II SA/Po 1158/17
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-12-19
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, w której skarżący jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, należy merytorycznie rozpoznać wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
W przypadku, gdy skarżący jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie z zakresu pomocy społecznej, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych staje się zbędny i podlega umorzeniu. Jednocześnie, należy merytorycznie rozpoznać wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, oceniając sytuację majątkową, rodzinną i finansową strony.Stan faktyczny
Skarżący W. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku celowego. W ramach skargi wniósł o przyznanie prawa pomocy, argumentując swoją trudną sytuacją materialną wynikającą z choroby, niepełnosprawności i niskich dochodów z renty. Skarżący nie posiadał majątku ani oszczędności. Wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmował zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie radcy prawnego z urzędu.Rozstrzygnięcie
1. umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowiono dla W. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2017r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla W. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Skarżący W. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł o przyznanie prawa pomocy. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF argumentował, że ze względu na swoją chorobę oczu i niepełnosprawność niezbędna jest mu pomoc prawna. Nie stać go na poniesienie kosztów pełnomocnika z wyboru. Oświadczył, że jest osobą samotną, sam opłaca swoje rachunki w wysokości około [...] zł miesięcznie oraz kredyt z ratą w wysokości [...] zł miesięcznie. Utrzymuje się z renty w wysokości [...]zł netto miesięcznie. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, czy wartościowych ruchomości.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w sprawie dotyczącej pomocy finansowej z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.).
Skarżący złożył także wniosek o ustanowienie radcy prawnego, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego swojego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się jedynie z pomocy społecznej w wysokości, która z trudem zaspokaja podstawowe potrzeby koniecznego utrzymania. Nadto choruje, co wymaga dodatkowych wydatków. Skarżący nie ma żadnego majątku, z którego mógłby czerpać środki na swoje utrzymanie, a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło