II SA/Po 1160/02

WyrokWSA w Poznaniu2004-09-24

Skład orzekający: Maria Skwierzyńska, Barbara Koś, Walentyna Długaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wymeldowania osoby, która posiada uprawnienia do lokalu, ale sporadycznie w nim przebywa, nie wyjaśniając jednocześnie jej faktycznego miejsca pobytu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy administracji nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego w zakresie faktycznego miejsca pobytu osoby podlegającej wymeldowaniu. Pomimo posiadania przez W.J. uprawnień do lokalu, organy nie ustaliły, czy opuścił on stałe miejsce pobytu i gdzie faktycznie przebywa, co jest niezbędne do prawidłowego zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Stan faktyczny
Skarżąca M.J. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta G.W. o odmowie wymeldowania W.J. z pobytu stałego. Organy administracji uznały, że W.J., będąc współnajemcą lokalu, nadal posiada uprawnienia do jego przebywania, a jego sporadyczne wizyty nie stanowią opuszczenia stałego miejsca pobytu. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa przez przyjęcie, że W.J. służy prawo do lokalu. Sąd uznał skargę za uzasadnioną z powodu niewyczerpania materiału dowodowego przez organy.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta G.W., zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od Wojewody na rzecz skarżącej oraz stwierdzenie, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja nie mogą być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie WSA Barbara Koś Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu w dniu 24 września 2004r. sprawy ze skargi M.J. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta G.W. z dnia[...]r. Nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej M.J. kwotę[...] zł, ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta G.W. nie mogą być wykonane. /-/W. Długaszewska /-/M. Skwierzyńska /-/B. Koś BD Prezydent Miasta G.W. decyzją z dnia [...] roku wydana na podstawie art.15 ust.2 ustawy z dnia l0.O4.!974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz.U. z 2OOir. nr 87 poz.96O z poźn. zmianami) i art.lO4 § l KPA, po przeprowadzeniu na wniosek Pani M.E.J. postępowania wyjaśniającego odmówił wymeldowania W.J.J. syna J. ur.27.Ol.195Or. z pobytu stałego - G.W.. ul. [...] W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż " w wyniku przeprowadzonego na wniosek Pani M..J. postępowania o wymeldowanie Pana W.J. z mieszkania przy ulicy [...]w G.W.. - ustalono następujący stan faktyczny: Najemcą lokalu mieszkalnego przy ulicy [...] w G.W.. była Pani Z.J. Pani Z.J. zmarła dnia 14.12.1996r. i po jej śmierci w stosunek najmu tego lokalu wstąpili: Pani M.J. - matka, oraz konkubent - zmarłej Z.J. -Pan W.J. , zameldowany w w/w lokalu na pobyt stały od O2.04.1996r. Z wyjaśnień pełnomocnika wnioskodawczyni - Pani B. J. wynika, iż Pan W.J nie zamieszkuje w lokalu przy ulicy [...] w G.W.. od lO.O6.1998r. Przychodzi jedynie od czasu do czasu - podlewa kwiaty i zabiera korespondencję. Mieszkanie jest trzypokojowe - Pan W.J. zajmuje jeden pokój, który na czas jego nieobecności w lokalu pozostaje zamknięty, posiada klucze do mieszkania. Czynsz za lokal opłaca wnioskodawczyni, zaś Pan W.J. pokrywa koszty związane z energią elektryczną. Fakt nie zamieszkiwania Pana W.J. powoduje zdaniem pełnomocnika kłopoty dla sąsiadów, oraz dla wnioskodawczyni. Z wyjaśnień Pana W.J. wynika, iż w przedmiotowym lokalu zamieszkuje od 1988r., kiedy to pozostawał w konkubinacie z córką wnioskodawczyni -Panią Z.J. -ówczesnym najemcą lokalu. Po jej śmierci zaczęło pomiędzy nim a wnioskodawczynią dochodzić do sytuacji konfliktowych, między innymi na tle rozliczeń finansowych. Wnioskodawczyni podjęła działania zmierzające do przyznania jej wyłączności najmu na lokal, oraz do eksmisji Pana W.J. Powództwa w obu sprawach zostały oddalone, w dniu 15.O2.2OO2r. sygn. akt VCa 6/O2 Sąd Okręgowy w G.W.. V Wydział Cywilno Odwoławczy oddalił również apelację dot. sprawy eksmisyjnej. Pan W.J. ponadto stwierdził, iż posiada klucze do mieszkania, w nim pokój z swoimi rzeczami, ale z mieszkania korzysta dorywczo ze względu na konflikt z współnajemczynią. Od 1999r. ponosi koszty energii elektrycznej. Art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10.O4.1974r. o ewidencji ludności i dowodach, osobistych (Dz.U. z 200lr. nr 87 poz.960) przewiduje możliwość wymeldowania osoby w dwóch sytuacjach: 1.jeżeli utraciła ona uprawnienia do przebywania w lokalu i opuściła bez wymeldowania stałe miejsce pobytu, 2.jeżeli opuściła stałe miejsce pobytu, nie przebywa w nim co najmniej sześć miesięcy i nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Ponieważ miejsce pobytu Pana W.J. jest znane, wyżej ustalony stan faktyczny rozpatrzono w oparciu o sytuację pierwszą. Z obowiązującej umowy najmu lokalu mieszkalnego wynika, iż do obecnej chwili strony postępowania są współnajemcami lokalu przy ulicy [...] w G.W. Nie została zatem spełniona pierwsza z wymaganych prawem przesłanek polegająca na utracie uprawnień do przebywania w lokalu. Na podstawie wyjaśnień pełnomocnika - Pani B.J. i Pana W.J., nie można również przyjąć spełnienia i drugiej przesłanki polegającej na opuszczeniu lokalu, która zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem NSA wymaga aby opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny i ostateczny. Ponieważ nie została spełniona żadna z dwóch łącznie wymaganych prawem przesłanek - decyzja o odmowie wymeldowania jest zasadna M.J. odwołała się od wskazanej wyżej decyzji. Wojewoda decyzją z dnia [...] roku, wydaną na podstawie art. 138 § l pkt. l Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 15 ust.2 ustawy z 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. z 2001 r. Nr 87, póz. 960 /, po rozpatrzeniu odwołania M.J. od decyzji Prezydenta Miasta G.W. z dnia [...] r. utrzymał zaskarżoną decyzję mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż " analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy II instancji stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta G.W. orzekająca o odmowie wymeldowania pana W.J., jest słuszna i zgodna z przepisami prawa. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ww. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ administracyjny obowiązany jest do wydania decyzji o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego, jeśli łącznie spełnione zostały dwie przesłanki, a mianowicie: utraci ona uprawnienia do przebywania w lokalu lub opuści miejsce pobytu stałego, nie dokonując obowiązku wymeldowania się. Bezspornym jest fakt, iż pana W.J. jest współnajemcą spornego lokalu. Posiada uprawnienia do przebywania w lokalu. Przebywanie skarżącego w spornym lokalu sporadycznie nie jest opuszczeniem lokalu na pobyt stały. Skarżący przychodzi do spornego lokalu i odbiera korespondencję. Skoro w przedmiotowej sprawie udowodniono, iż nie zostały spełnione przesłanki art. 15 ust. 2 cytowanej na wstępie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, to organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany decyzji i orzekł jak w sentencji. M.J. wniosła skargę na wyżej wskazaną decyzję Wojewody zarzucając jej niezgodność z prawem przez naruszenie art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności poprzez przyjęcie, że W.J. służy prawo do lokalu w G.W. przy ulicy [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek nie z powodów podniesionych przez skarżącą. Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 2 ww. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z zaskarżonej decyzji organ administracji na podstawie poczynionych ustaleń przyjął, iż W.J. posiada uprawnienia do przebywania w lokalu przy ulicy [...] w G.W. zaś jego przebywanie w spornym lokalu sporadycznie nie jest opuszczeniem lokalu na pobyt stały, co w oparciu o przepis art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uzasadniało odmowę wymeldowania. Fakt posiadania uprawnień do przebywania w spornym mieszkaniu pozostawał poza sporem. Okolicznością wymagająca zaś wyjaśnienia było to, czy w istocie W.J. opuścił miejsce stałego pobytu. Zgodnie z przepisem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Zgodnie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Z kolei przepis art. 77 § 1 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Z powołanego przepisu prawa wynika między innymi, że organ administracji jest zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Jak wynika z analizy akt przedmiotowej sprawy organy administracji w obu instancjach dokonując ustaleń co do faktycznego miejsca pobytu W.J. poprzestały na wyjaśnieniach M.J., jej pełnomocnika B.J. i W.J.. Mimo wskazania przez wnioskodawczynię, iż miejscem faktycznego pobytu W.J. jest mieszkanie w G.W. przy ulicy [...] m [...] u M.M. i wyjaśnień samego W.J., który do protokołu podał, iż w mieszkaniu przy ulicy [...] przebywa sporadycznie, 2, 3 razy w tygodniu i przychodzi tam jedynie po korespondencję, podlewa kwiaty, zabiera i odnosi swoje rzeczy, a sytuacja taka istnieje od kilku lat, organy administracji nie poczyniły żadnych ustaleń w tym zakresie, aby w istocie wyjaśnić, gdzie faktycznie W.J. przebywa oraz czy w świetle, m.in., wskazanych wyżej okoliczności, nie istnieją podstawy do ustalenia, iż mieszkanie przy ulicy [...] przestało być jego centrum życiowym. Na rozprawie przed Sądem Administracyjnym W.J. przyznał, iż w mieszkaniu przy ulicy [...] od dłuższego czasu nie nocuje, nie korzysta z kuchni oraz, że przebywa i nocuje w mieszkaniu przy ulicy [...] w G.W. u osoby, z którą związany jest konkubinatem ,"zażyłą znajomością". W świetle powyższego, zdaniem Sądu, uzasadnione jest przyjęcie, iż w toku postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie zostały należycie wyjaśnione wszystkie okoliczności stanowiące ustawowe przesłanki wskazane w przepisie art. 15 ust 2 w/wym ustawy i winno to nastąpić w toku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji. W związku z tym, na podstawie wskazanych wyżej przepisów oraz przepisów art. 134 §1, art. 145§1 pkt 1 lit.c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz./U.Nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz./U.Nr 153, poz. 1270) i §14ust2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.Nr 163, poz.1349). /-/ W. Długaszewska /-/ M. Skwierzyńska /-/B. Koś AR

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło