II SA/Po 1160/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant Sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi E. i R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę. /-/ E. Brychcy /-/ B. Kamieńska /-/ B. Drzazga Starosta P. decyzją z dnia [...]r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom E. i R.K. pozwolenia na budowę stacji diagnostycznej i stacji paliw wraz z niezbędnymi przyłączami infrastruktury technicznej na działkach nr [...],[...],[...] i [...] położonych przy zbiegu ulicy [...] i drogi krajowej nr [...] w P.. Wojewoda utrzymał w mocy tę decyzję decyzją z dnia [...]r., zaskarżoną do sądu administracyjnego przez T. i A. F. , J. i A. F. , B. i W. F. oraz A. i A. O. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 02 marca 2005 r. w sprawie sygn. II SA/Po 503/03 umorzył postępowanie sądowe – jako bezprzedmiotowe – po uzyskaniu od Starosty P. informacji, że na podstawie stwierdzonego przez organ nadzoru budowlanego faktu wybudowania przez inwestora stacji diagnostycznej i stacji paliw niezgodnie z zatwierdzonym projektem i warunkami pozwolenia na budowę – ostateczną decyzją z dnia [...]r. nr [...]– wydaną na podstawie art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) uchylił opisaną na wstępie decyzję własną z dnia [...]r. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem [...]r.(k. 287-288 tom III akt administracyjnych oraz k. 7 akt administracyjnych nr 125/05). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...]r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany zamienny w zakresie wprowadzonych zmian i udzielił E. i R.K. pozwolenie na wznowienie robót dla inwestycji: stacja diagnostyczna i stacja paliw wraz z niezbędnymi przyłączami infrastruktury technicznej w P. przy ul. [...] (działki nr [...],[...],[...],[...],[...]) oraz nałożył na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu (k. 254-255 akt administracyjnych tom II). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy tę decyzję decyzją z dnia [...]r. nr [...] (k. 23-24 akt administracyjnych tom II). Po stwierdzeniu w toku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2005 r., że obiekty stacji diagnostycznej i stacji paliw są użytkowane bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na użytkowanie – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. wymierzył inwestorom na podstawie art. 57 ust. 7 i art. 59 f ust. 1 prawa budowlanego karę w wysokości [...]zł z tytułu nielegalnego użytkowania stacji diagnostycznej i stacji paliw. Wysokość tej kary stanowi dziesięciokrotność iloczynu stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu (w). Stawka opłaty legalizacyjnej została zgodnie z art. 59 f ust. 2 prawa budowlanego, przyjęta na kwotę [...] zł. Kategorię obiektu, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określono zgodnie art. 59 f ust. 3 i z załącznikiem do ustawy – Prawo budowlane. W myśl art. 59 f ust. 4 ustawy, w przypadku gdy w skład obiektu budowlanego wchodzą części odpowiadające różnym kategoriom, karę stanowi suma kar obliczonych dla różnych kategorii. Stacja obsługi pojazdów zaliczona została do obiektów kategorii XVII (budynkami hadlu, gastronomii i usług), dla których współczynnik kategorii obiektu wynosi 15,0. Ze względu na kubaturę obiektu poniżej [...]m3 współczynnik wielkości obiektu wynosi 1,0. Zatem wysokość kary w odniesieniu do stacji diagnostycznej wyniesie 10 x [...]x [...]x 1,0 = [...]zł. Stacja paliw zaliczona została do kategorii XX (stacje paliw), dla której współczynnik kategorii obiektu wynosi 15,0. Ze względu na powierzchnię obiektu w przedziale [...]m2 – [...]m2 współczynnik wielkości obiektu wynosi 1,5. Daje to kwotę [...]zł (10 x [...]x [...]x 1,5 = [...]zł). Suma kar obliczonych dla tych dwóch kategorii wynosi [...]zł. E. i R.K. wnieśli zażalenia na to postanowienie. Ich zdaniem, organ nadzoru budowlanego wydając w dniu [...] lutego 2004 r. decyzję nr [...] w sprawie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie stacji diagnostycznej i stacji paliw naruszył prawo "zmusił nas bezpodstawnie do przedłużania rozpoczętego wcześniej rozruchu technologicznego i zarzucił nam w zaskarżonym postanowieniu nielegalne użytkowanie obiektu". Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podkreślił bezsporność niewykonania przez inwestorów obowiązku uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przed przystąpieniem do użytkowanie obiektu. Powyższe postanowienie jest przedmiotem skargi wniesionej przez E. i R.K. z wnioskiem o stwierdzenie jego nieważności względnie uchylenie. Skarżący podkreślili, że o wydalenie pozwolenia na użytkowanie zwrócili się już wcześniej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. zarządził obowiązkową kontrolę na dzień [...] stycznia 2004 r., ale jego przedstawiciele odstąpili od kontroli, ponieważ inwestor nie dopełnił formalności wiążących się z jej przeprowadzeniem. Ponieważ wydanie w dniu [...] lutego 2004 r. decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie było sankcją za niedopełnienie formalności związanych z kontrolą – skarżący domagali się uchylenia również tej decyzji. Tymczasem przepisy o obowiązkowej kontroli weszły w życie 11 lipca 2003 r. na podstawie noweli z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 718). Stosownie do art. 7 ust. 3 noweli, do obiektów budowlanych, w odniesieniu do których przed dniem wejścia w życie ustawy wydano pozwolenie na budowę, nie stosuje się przepisów o obowiązkowej kontroli budowy po zawiadomieniu o zakończeniu budowy lub złożeniu wniosku o pozwolenie na użytkowanie. Skoro zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę obiektów stacji nastąpiło na podstawie decyzji Starosty P. z dnia [...]grudnia 2002 r., to organy nadzoru budowlanego nie miały prawa wydać decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie i obciążać inwestorów karą za nielegalne użytkowanie obiektu. Nadto, zgodnie z przepisami prawa budowlanego organ orzekający w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, może swoje stanowisko wyrazić po stwierdzeniu zgodności wykonania obiektu budowlanego z zatwierdzonym projektem i otrzymanym pozwoleniem na budowę, nie ma natomiast prawa do badania pod względem merytorycznym wcześniej zatwierdzonego projektu budowlanego. Można też było zastosować w sprawie art. 59 ust. 2 lub 3 prawa budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Ponadto argumentacją przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślił, że od dnia 01 stycznia 2005 r. przepisy o karach za nielegalne użytkowanie obiektu mają zastosowanie wobec wszystkich nielegalnych użytkowników, a nie tylko w stosunku do osób nielegalnie użytkujących obiekty budowlane, na które pozwolenie na budowę wydano po dniu 11 lipca 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Jak wskazano na wstępie, powołaną przez skarżących decyzję z dnia [...]r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą im pozwolenia na budowę stacji diagnostycznej i stacji paliw wraz z niezbędnymi przyłączami struktury technicznej Starosta P. uchylił ostateczną decyzją z dnia [...]r. (k. 7 akt administracyjnych nr [...]). Wprawdzie już wcześniej przystąpiono do nielegalnego użytkowania tego obiektu, ale do 2005 r. nie można tego kontynuować bez narażenia się na sankcję finansową, bowiem z dniem 01 stycznia 2005 r. przepis art. 57 ust. 7 prawa budowlanego, wprowadzający tego rodzaju sankcję, wszedł w życie także w stosunku do tych obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem 31 maja 2004 r. (art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r o zmianie ustawy – Prawo budowlane Dz. U. 2004 r. Nr 93 poz. 888). Niezależnie od tego, co przeoczyli skarżący, [...]r. stała się ostateczna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] lutego 2005 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego w zakresie wprowadzonych odstępstw i udzieleniu inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót dla realizowanej inwestycji. Decyzja ta nakładała na skarżących obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowych obiektów budowlanych (k. 6 akt administracyjnych nr [...]). Skarżący tego rodzaju decyzją nie legitymują się. Stosownie do art. 57 ust. 7 prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej decyzji, karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego właściwy organ wymierza między innymi w przypadku stwierdzenia użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez uzyskania pozwolenia na użytkowanie (art. 55 prawa budowlanego). Z tych względów, na zasadzie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. /-/ E. Brychcy /-/ B. Kamieńska /-/ B. Drzazga K.B.