II SA/Po 1164/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus As. sąd. Danuta Rzyminiak – Owczarczak Protokolant: referent stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2002 r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz B. G. kwotę 20 (dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/P.Miładowski /-/E.Makosz-Frymus 4/II SA/Po 1164/02 U Z A S A D N I E N I E Prokurator Rejonowy Prokuratury Rejonowej w W. wniósł o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] kwietnia 1999 r. o dokonaniu zmiany w dowodzie rejestracyjnym samochodu marki Volksawagen Passat nr nadwozia [...] wystawionego na nazwisko B. G. a dotyczącej wpisu co do rodzaju i przeznaczenia pojazdu – z osobowego na ciężarowy. Prokurator Rejonowy zarzucił tej decyzji rażące naruszenie prawa poprzez zmianę rodzaju przeznaczenia samochodu z osobowego na ciężarowy bez uprzedniego uzyskania świadectwa homologacji. Rozpoznając sprzeciw Prokuratora Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] marca 2002 r. nr [...] uwzględniło sprzeciw i stwierdziło nieważność kwestionowanej decyzji. W/g ustaleń Samorządowego Kolegium Odwoławczego podstawę wydania zaskarżonej decyzji Wójta Gminy S. stanowiły dokumenty wydane przez zespół rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego Automobilklub K. z [...] marca 1998 r. W dokumentach tych brak było świadectwa homologacji wydawanej przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej. Tymczasem zgodnie z art. 68 ust. 2 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98 poz. 602 ze zm.) producent lub importer nowego typu pojazdu samochodowego obowiązany jest uzyskać uprzednio stosowne świadectwo homologacji typu pojazdu wydane przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, a za producenta uważa się również podmiot dokonujący montażu lub zabudowy pojazdu. Z kolei dalsza treść omawianego artykułu ust. 3 nakazuje w razie zmiany w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji gdy producent lub importer uzyskał nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub części. Prawo o ruchu drogowym stanowi także, że świadectwo homologacji wydaje się na podstawie stosownych czynników badań homologacyjnych. Te ostatnie wynikają z regulaminu stanowiących załącznik do porozumienia dotyczącego przyjęcia jednolitych warunków homologacji:.... sporządzonego w Genewie 20 marca 1978 r. a przyjętych do stosowania przez Rzeczpospolitą Polską. Z porozumienia tego wynika (Dz. U. Nr 16 z 1979 r., poz. 98), że dane tych pojazdów zaopatrzone w dodatkowe wyposażenie przeznaczone do ochrony pasażerów winny posiadać odrębną homologację. Zatem przerejestrowanie samochodu osobowego na ciężarowy (co jest równoznaczne ze zmianą typu pojazdu) wymaga homologacji. Nie wystarczy tu jedynie badanie i ocena techniczna. Pogląd ten reprezentowany jest także przez orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem kwestionowana decyzja w sposób rażący narusza art. 63 ust. 1, 2, 4 i 9 omawianego prawa o ruchu drogowym co skutkowało w oparciu między innymi o art. 156 § 1 i 2 ustawy stwierdzeniem nieważności zaskarżonej sprzeciwem Prokuratora decyzji Wójta Gminy S. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił B. G. który argumentował, że zakupiony przez niego samochód był zarejestrowany jako ciężarowy specjalistyczny, że nie dokonywał żadnych zmian w dowodzie rejestracyjnym, a w szczególności nie był posiadaczem dowodu rejestracyjnego o wskazanym przez SKO numerze rejestracyjnym. Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji własnej. Organ odwoławczy ponownie argumentował, że warunkiem dokonania zmiany w dowodzie rejestracyjnym co do rodzaju i przeznaczenia pojazdu jest dołączenie nowego świadectwa homologacji na dany typ pojazdu. Pogląd powyższy reprezentuje uchwała NSA z 23 października 2002 r. oraz wyrok Sądu Najwyższego z 9 listopada 2001 r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. G. zarzucał zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 68 ust. 1, 2 i 9 Prawa o ruchu drogowym a także uchybienia proceduralne zawarte w art. 8 i 10 kpa. Ponownie skarżący podnosił, że nie dokonywał zmian rodzaju pojazdu, że samochód nabył jako ciężarowy i w tej sytuacji zastosowanie mają przepisy art. 72 ust. 1, 2 i 4 Prawa o ruchu drogowym oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Skargę wniesiono pod rządami ustawy z dnia 11.5.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego. W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Nie kwestionując podglądu zaprezentowanego w zaskarżonym rozstrzygnięciu co do wymogu uzyskania homologacji w razie zmiany w typie pojazdu przez podmiot dokonujący takiej zmiany, należy zauważyć, iż pogląd zaprezentowany przez oba przywołane orzeczenia sądowe dotyczą sytuacji gdy zmiana typu pojazdu miała miejsce po raz pierwszy. W tych sprawach pojazdy – samochody osobowe ze stosowną homologacją na ten typ pojazdu były sprowadzone do Polski i pierwotnie zarejestrowane jako osobowe, a następnie bez wymaganej homologacji po raz pierwszy przerejestrowywane na samochód ciężarowy, w oparciu jedynie o badania techniczne. W tej sprawie natomiast przedmiotowy pojazd skarżący nabył już jako zarejestrowany w Polsce samochód ciężarowy i rejestracja na jego nazwisko samochodu VW Passat nie była związana ze zmianą typu pojazdu. Skarżącemu wydano dowód rejestracyjny nr [...], a więc o zupełnie innym numerze niż wskazany w kwestionowanym rozstrzygnięciu. Skarżący utrzymywał, że pierwszą rejestrację jako samochodu ciężarowego w kraju uzyskał R. R. Jako ciężarówkę kupował go już Z. T., od którego z kolei nabył pojazd skarżący B. G. Tymczasem zgodnie z art. 72 ust. 2 prawa o ruchu drogowym rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie między innymi dowodu własności, karty pojazdu, jeśli była wydana i wyciągu ze świadectwa homologacji, jeżeli są wymagane, dowodu rejestracyjnego jeśli pojazd był zarejestrowany. Jednakże ust. 2 omawianego przepisu wyraźnie stanowi, że nie ma wymogu przedstawiania homologacji na pojazd który już był zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Można zatem podzielić pogląd skarżącego, że przedstawił on do rejestracji pojazdu wszystkie wymagane wówczas dokumenty i w tych warunkach, w oparciu o naprowadzoną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze argumentację nie można stwierdzić nieważności decyzji rejestracyjnej bez wzruszenia poprzednich decyzji w szczególności tej mocą której zarejestrowano przedmiotowy pojazd po raz pierwszy w kraju jako samochód ciężarowy. Zasadnie też skarżący wskazuje na rozbieżność w ustaleniach organów administracji publicznej z zebranym w sprawie materiałem. Z treści uzasadnienia kwestionowanego rozstrzygnięcia również nie wynika na jakiej podstawie organ przyjął, że należy wzruszyć decyzję rejestracyjną pojazdu wystawioną na nazwisko skarżącego jako osoby po raz pierwszy rejestrującej pojazd jako ciężarówkę, pomijając zapewne popełniony jedynie przez omyłkę pisarską błąd co do numeru rejestracyjnego. Tym nie mniej także uchybienia proceduralne, które podnosi skarżący stanowią podstawę do wzruszenia zaskarżonego aktu oraz go poprzedzającego stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) i orzeczenia o kosztach postępowania, a stosownie do art. 152 w/w prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określono iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/P.Miładowski /-/E.Makosz-Frymus KB/