II SA/Po 1183/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant St. ref. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 maja 2005r. przy udziale sprawy ze skargi B.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego . z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie czasowego zajęcia nieruchomości; o d d a l a s k a r g ę /-/B. Drzazga /-/ G. Radzicka /-/St. Małek Prezydent Miasta Z. , decyzją z dnia [...]. nr [...] zezwolił na czasowe zajęcie nieruchomości położonej w Z. przy ulicy [...]; oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie [...], stanowiącej własność B. W.; w dniach od [...] marca do [...] marca 2003r., celem usunięcia awarii ciepłociągu położonego na tej nieruchomości, stanowiącym własność Miejskiego zakładu Energetyki Cieplnej z siedzibą w Z. przy ulicy [...]. Nakazał jednocześnie wnioskodawcy by po zakończeniu prac doprowadził nieruchomość do stanu poprzedniego i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że przez nieruchomość działkę [...] stanowiącą własność B. W. przebiega napowietrzna sieć ciepłownicza, będąca własnością Miejskiego Zakładu Energetyki Cieplnej Spółki "A" z o. o. z siedzibą w Z.. Z wnioskiem o wydanie decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości wystąpiła spółka "A" z o.o. , która jako dzierżawca ciepłociągu posiada koncesję na przesyłanie i dystrybucję ciepła, udzieloną na okres do [...] grudnia 2020r. decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr [...] z dnia[...] grudnia 2002r. Organ stwierdził, że dzierżawca wyczerpał możliwości negocjacyjne i ponieważ negocjacje z właścicielką nie odniosły skutku, złożył wniosek o wydanie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości, bowiem zaistniała awaria groziła przerwaniem dostawy ciepła dla dużej części miasta Z.. Odwołanie od decyzji złożyła B. W. kwestionując w ogóle dopuszczalność usytuowania ciepłociągu na jej nieruchomości, a także zarzucając organowi I instancji brak precyzyjnego określenia w jakiej części działka ma być zajęta. Wniosła również o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności. W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. decyzją z [...]. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję powołując się na art. 126 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który w przypadku gdy właściciel bądź użytkownik wieczysty nie wyraża zgody na usunięcie awarii, a między stronami nie została zawarta stosowna umowa stanowiąca tytuł prawny umożliwiający dostęp do nieruchomości, ograniczenie czasowe prawa własności następuje w wyniku decyzji administracyjnej - zezwolenia. Jakkolwiek przyznano rację skarżącej, że organ I instancji nie określił precyzyjne w jakiej części zezwala na zajęcie nieruchomości, to stwierdzone uchybienie zdaniem organu II instancji nie jest na tyle istotne w sprawie aby uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji, i to tym bardziej, że przy ocenie tego uchybienia wzięto pod uwagę, że ostatecznie awaria została usunięta. Natomiast zarzuty odwołującej dotyczące prawa własności oraz żądanie ustalenia podstaw prawnych umiejscowienia ciepłociągu na nieruchomości działce [...] uznano za nieuzasadnione i wykraczające poza istotę sprawy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu skarżąca zarzuciła, że sporna sieć ciepłownicza należy do niej; na mocy umowy sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa z dnia [...] marca 1995r. rep. A [...]. Z tych też powodów nie jest możliwym wydawanie decyzji administracyjnych w oparciu o art. 124 i 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem decyzje takie naruszają jej prawo własności. Skarżąca zakwestionowała również stwierdzenie zaskarżonej decyzji, w tej części, w której wywodzi ona, że brak dokładnego określenia części nieruchomości jaka może być zajęta na cele usunięcia awarii, nie daje podstaw do uchylenia decyzji, gdyż uprawniony podmiot mógłby zająć całą nieruchomość paraliżując działalność gospodarczą skarżącej. W konkluzji B. W. żądała uchylenia zaskarżonej decyzji bądź stwierdzenia jej nieważności. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. W związku z poglądem prezentowanym przez skarżącą zarówno w odwołaniu jak i w skardze należy przede wszystkim odnieść się do brzmienia art. 49 kodeksu cywilnego, który stanowi, że urządzenia służące do doprowadzenia lub odprowadzenia wody, pary, gazu, prądu elektrycznego oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych gruntu lub budynku, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa lub zakładu. Urządzenia o których mowa stanowią część składową przedsiębiorstwa lub zakładu i stają się jego własnością z chwilą połączenia w sposób trwały z przedsiębiorstwem lub zakładem. Tak więc połączenie sieci ciepłowniczej do Miejskiego Zakładu Energetyki Cieplnej Spółki "A" z o.o. z siedzibą w Z. powoduje, że siec stanowi własność tej spółki, a nie przedsiębiorstwa skarżącej. W tym zakresie skarżąca wadliwie interpretuje przepisy, a z uregulowań umowy sprzedaży, zorganizowanej części przedsiębiorstwa przez Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowo Usługowego "B" Spółki Akcyjnej, B. W. nie wynika, by w skład sprzedawanego przedsiębiorstwa wchodził zakład ciepłowniczy. To, że poprzednik prawny skarżącej Spółki "B" posiadał umowę z Wojewódzkim Przedsiębiorstwem Energetyki Cieplnej w Z. na dostawę energii cieplnej z kotłowni zakładowej do węzła WPEC nie przesądza faktu, że napowietrzny rurociąg należy do następcy prawnego Spółki "B" . Wręcz przeciwnie z § 3 ust. 2 umowy z 15 maja 1991r. o dostarczenie energii (k 27-27a akt administracyjnych) wynika, że napowietrzny rurociąg ciepłowniczy budował WuPEC. Nie wnikając więc w dalsze problemy funkcjonowania instalacji ciepłowniczej na nieruchomości gdyż nie jest to istotą sprawy należy stwierdzić, że art. 126 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46 poz. 543 ze zm.) uzasadnia wydanie przez starostę decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości w dwóch przypadkach: - siły wyższej - nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej szkodzie. W niniejszej sprawie wnioskodawca - dzierżawca spółka "A" z o.o. posiadająca koncesję na obrót ciepłem zwrócił się o wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości celem usunięcia awarii ciepłociągu, a awaria ta mogła spowodować przerwę w dostawie ciepła dla znacznej części miasta. W związku z zaistniałą sytuacją należy jedynie zwrócić uwagę na to, że organ administracyjny I instancji jakby nie rozróżniał dwóch problemów. Art. 124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi inną podstawę do zajęcia nieruchomości niż art. 126 ust. 1 i nie mogą być stosowane wspólnie czy też zamiennie z następujących powodów: art. 124 ust. 6 - umożliwia zwrócenie się z wnioskiem o udostępnienie nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii i podlega egzekucji administracyjnej, a - na osobie występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego (124 ust. 4), - zapłata odszkodowania za szkody powstałe na skutek zdarzeń wymienianych w art. 124 obciąża osobę, która uzyskała zezwolenie na zajęcie nieruchomości (art. 132 ust. 6) natomiast art. 126 ust. 1 - zezwala na zajęcie nieruchomości w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstania znacznej szkody, a więc i awarii, która może spowodować znaczną szkodę, a - decyzja otrzymuje rygor natychmiastowej wykonalności z mocy prawa (126 ust. 2) - obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego ciąży na staroście (art. 126 ust. 3). Również na tym organie ciąży zapłata odszkodowania za szkody powstałe na skutek zdarzeń związanych z zajęciem nieruchomości (art. 132 ust. 7). Na pomieszanie przepisów prawa materialnego również nie zwrócił uwagi organ odwoławczy. Sąd rozpoznający sprawę uznał jednakże, że wadliwe przytoczenie podstawy prawnej wydanej decyzji, nie ma o tyle wpływu na istotę sprawy, że na skutek wydanej decyzji usunięto awarię, zapobiegające wystąpieniu znacznej szkody, a skarżąca nie sygnalizowała wystąpienia szkód gdyż ujęła problem jedynie w kategorii "możliwości wystąpienia szkód" przy czym odnosiło się to tylko do braku sprecyzowania obszaru zajęcia nieruchomości. Biorąc pod uwagę, że decyzja wydawana na podstawie art. 126 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest decyzją podejmowaną w specyficznych nagłych okolicznościach, to brak precyzyjnego określenia zajmowanej powierzchni nie należy traktować jako wady mającej wpływ na istotę rozstrzyganej sprawy. Teren zajmowany może być uzależniony od rozmiarów awarii, której decyzja przecież nie określa. Powierzchnia działek [...] i [...] wynosi co przyznaje skarżąca [...] ha [...] ary [...] metry kwadratowe i jest oczywistym, że zajęcie nieruchomości mogło nastąpić wyłącznie w miejscu usuwania awarii. Nie można natomiast ściśle określając teren powodować, że usuwający awarie podmiot nie będzie mógł się przemieszczać przez nieruchomość na której wystąpiła awaria. Reasumując należało stwierdzić, że jakkolwiek organy administracyjne wadliwie przytoczyły zastosowane prawo, łącząc różne podstawy prawne do zajęcia nieruchomości, to wadliwym jest pogląd skarżącej, że wnioskodawca w ogóle nie ma prawa do zajęcia nieruchomości gdyż ciepłociąg na jej nieruchomości przynależy do jej przedsiębiorstwa. Realizacja decyzji oraz fakt, że w sprawie nie sygnalizowano problemów związanych z przywróceniem nieruchomości do stanu poprzedniego, ani też szkód, z którymi wiązałoby się przyznanie odszkodowania, decydowały o tym, że na zasadzie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) Sąd skargę oddalił. /-/B. Drzazga /-/ G. Radzicka /-/St. Małek jw